Vorig jaar werd de stichting Christenen voor Israël opgeschrikt door zware beschuldigingen van Tim Hofman (BOOS), Investico en het Nederlands Dagblad. De beschuldigingen bleken gebakken lucht, maar zorgden voor veel agressie tegen de stichting. Nu zijn deze journalisten genomineerd voor een belangrijke journalistieke prijs, en gezien de populariteit van antizionisme zijn zij kansrijk. Anno 2026 telt namelijk niet de kwaliteit van onderzoek, maar de juiste mening.

Voorspellen is altijd gevaarlijk, maar soms stapelen de aanwijzingen zo hoog op dat er maar één mogelijkheid over lijkt te blijven. Wie gaat de belangrijkste incrowdprijs voor journalistiek in de categorie onderzoek krijgen? Dat moeten wel haast Tim Hofman en zijn kompanen zijn. Ga zelf maar na.

Wie kreeg ook alweer de P.C. Hooft-prijs? Het hoogste eerbetoon in de Nederlandse letterkunde? Woordenhusselaar Anja Meulenbelt, wiens meest opvallende kwaliteit haar antizionisme is. Oh, pardon, ik bedoel natuurlijk haar volstrekt onverdachte liefde voor de Palestijnse zaak.

De pro-Palestina activisten worden steeds feller in hun haat tegen Israël, en wat hebben ze de wind mee… Antizionisme is in, en het nieuwe deugen vereist felle Israëlkritiek. Zo kan het gebeuren dat voormalige kwaliteitskranten als Volkskrant en NRC wilde beschuldigingen tegen Israël publiceren zonder wederhoor of werkelijk bewijs.

Tim Hofman

En wat je ook van Tim Hofman kunt zeggen: hij voelt de tijdgeest feilloos aan. Of misschien is hij minder opportunistisch dan het lijkt, en gelooft hij echt wat hij zegt. Aangezien BOOS, Investico en het Nederlands Dagblad de nominatie voor De Tegel binnen hebben, besloot ik even naar de belangrijkste partij in deze samenwerking te kijken.

Tim heeft er blijkbaar moeite mee dat hij die belangrijkste partij is. “Ze maken het allemaal persoonlijk op mij…” klaagde hij in zijn podcast over de kritiek op de Tegelnominatie. Tja, Tim, jouw zwaar gesubsidieerde NPO-programma heeft nu eenmaal meer bereik dan een vrij kleine krant en een bescheiden onderzoeksplatform.

En dus bekeek ik wat mediamomentjes van Tim. De BOOS-podcast – met Marije de Roode (eindredacteur BOOS) komt straks aan de orde. Eerst nu even graag uw aandacht voor het recente optreden van Tim Hofman bij Pauw & De Wit, want – zoals ik in mijn tweet al schreef – dat was fascinerend kijkvoer.

Bij Pauw & De Wit

Het meest opvallend waren wel de machtsverhoudingen aan deze tafel. Ooit waren ministers ‘Zijne Excellentie’ en journalisten slechts nederige schrijfslaafjes, maar die tijd is lang voorbij. Minister Vijlbrief zat kabinetsbeleid uit te leggen, en Tim Hofman vond daar iets van. Dat mag, en bevraag vooral een D66-minister als je de kans krijgt. Maar hoe ging dat?

Tim Hofman mocht uitgebreid en ongestoord zijn vraag stellen – zijn eis, kunnen we beter zeggen – en toen de minister probeerde te antwoorden, werd hij elke tien seconden onderbroken door inquisiteur Tim. Het is lachwekkend dat journalisten als Hofman (en Pieter Klok, nog zo iemand) zichzelf zien als dappere rebellen die tegenover de macht staan. Zij zijn de macht, en ministers buigen voor hen.

Niet dat Vijlbrief een goed verhaal had. D66 heeft meegelift op het anti-Israël activisme, maar vanuit het torentje ziet de realiteit er anders uit dan vanuit een Rode Lijndemonstratie. Nu probeerde Vijlbrief activist Tim te lijmen terwijl hij onmogelijk tegelijkertijd de door Tim gewenste onzin kon verkondigen. Die spagaat hielp niet mee om tot een samenhangend antwoord te komen.

Overigens, de eis van Tim Hofman was om ‘keihard met de vuist op tafel te slaan’ om de ‘heel duidelijke daders, namelijk Israël en de Verenigde Staten’ terug te fluiten. Als je – zoals Tim – de agressie van Iran, Hezbollah en Hamas negeert, en hun propaganda voor waar aanneemt, is elke aanval van Israël (of de VS) natuurlijk een ‘oorlogsmisdaad’ en ‘strijdig met internationaal recht’.

‘Onderzoeksjournalistiek’

Dit is dezelfde kwaliteit van bewijsvoering die hem een Tegelnominatie heeft opgeleverd. Zoals Bart Nijman – die wél feiten checkt – samenvatte: “Tim die met z’n plopkap bij CVI stond en geen gelijk kreeg op aantijgingen die onvoldoende onderbouwd konden worden, over een dorp waar ie zelf niet geweest is, en waar nooit gebeurd is waar BOOS & Co de Nijkerkse stichting van betichtten.”

Want, echt, zo erg was het. Met veel moeite hadden deze lieden beschuldigingen tegen Christenen voor Israël bij elkaar geharkt, en aangezien de stichting zelf uitermate keurig is, moesten zij het hebben van eventuele overtredingen door ánderen die zij dan de stichting aan wilden wrijven. Om de kans op onhandige uitspraken zo groot mogelijk te maken, hanteerde BOOS een overvaltactiek.

Van tevoren kreeg Christenen voor Israël geen informatie over de beschuldigingen. Sara van Oordt werd er voor de camera mee geconfronteerd, en kon alleen maar ontkennen en zeggen dat de stichting dit uit ging zoeken. BOOS had vast op meer gehoopt, maar deed er alles aan om deze magere oogst als verdacht te framen. Het latere weerwoord van CvI zal de kijkers van BOOS niet meer bereikt hebben.

Journalistieke integriteit

Overigens, als iemand de Code Journalistiek Handelen van de NPO nog serieus zou nemen, zou deze tactiek van BOOS ermee op gespannen voet staan. Citaat uit deze code: “Omroepmedewerkers lokken geen incidenten uit met de bedoeling nieuws te creëren.” Nog een citaat: “Wie beschuldigd wordt, krijgt voldoende gelegenheid om te reageren en bij voorkeur in dezelfde productie.”

Maar waar heb je journalistieke codes voor nodig als je het Grote Gelijk aan je kant hebt? Dan is het niet meer nodig om feiten te onderscheiden van meningen, om veronderstellingen te bewijzen, en ook niet om waarheidsgetrouw te zijn. Dan werk je zelfs samen met propagandisten en ‘experts’ die openlijk vijanden zijn van degenen die je onderzoekt.

BOOS-podcast

Het was wel hilarisch om Tim Hofman en Marije de Roode in de BOOS-podcast te horen verkondigen dat deze hitjob ‘gedegen, zware onderzoeksjournalistiek’ was, ‘puur gebaseerd op feiten, niks op onderbuik’. Een beetje klem zaten ze wel, want hun feestje over de nominatie werd lelijk verstoord door een aanslag op het gebouw van Christenen voor Israël.

Tim las voor uit het AD en haakte gretig in op dit zinnetje: “Het past in het rijtje van explosies bij Joodse gebouwen.” Hier dacht hij een punt te kunnen maken: “Wat daar fascinerend aan is allereerst, is dat dit geen Joods gebouw is!” Beste Tim, dat stond er ook niet. Er stond alleen dat deze explosie paste in dit rijtje, en wat kenmerkt dat rijtje? Israëlhaat.

Na ‘allereerst’ volgde er geen tweede argument, want dat had hij blijkbaar niet. Wat wel volgde, was een verhandeling over telegraafjournalist Wierd Duk die de euvele moed had gehad om zich af te vragen of Tim Hofman zich wellicht schuldig zou voelen over de agressie tegen Christenen voor Israël. Tim noemde Wierd Duk een complotdenker met ‘de allure van een Willem Engel’.

Duks verwijt over het aanwakkeren van agressie bagatelliseerde Hofman: “Vóór ons verhaal waren er echt al demonstraties tegen lezingen bij Christenen voor Israël!” Dat was juist het punt, maar het kwam niet binnen. In plaats daarvan riep Tim dat steun aan een land ‘dat genocide pleegt in Gaza en de Westoever bezet’ veel erger is dan ‘een beetje schreeuwen voor de deur’.

Demoniseren en bagatelliseren

In feite illustreerden Tim Hofman en Marije de Roode hiermee het effect van de propagandaoorlog tegen Israël. Als je eerst tweeëneenhalf jaar het narratief rondpompt dat Israël genocide pleegt in Gaza, dan is vervolgens alles tegen Israël en ‘zionisten’ geoorloofd. Wat is er nou erg aan demonstraties en een beetje schreeuwen voor de deur? Steun aan die schurkenstaat, dát is pas erg.

Daarmee bagatelliseerde Tim Hofman de agressie tegen Christenen voor Israël die vorig jaar al escaleerde na de BOOS-uitzending. Herinner u hoe mensen gedwongen werden om door een haag van agressieve demonstranten over een ‘bebloede’ Israëlische vlag te lopen. Herinner u de intimidatie en het geweld tegen dominee Oscar Lohuis.

Tegelijkertijd waren Hofman en De Roode ook weer de gevaarlijke mythe van de genocide in Gaza aan het promoten. Ter info: álle organisaties, wetenschappers, media en activisten die betogen dat daar een genocide gaande is of was, hebben hetzelfde recept nodig om tot die conclusie te komen. 1: schuiven met de definitie, 2: tegenbewijs negeren, 3: ondersteunend bewijs fabriceren.

En het is echt niet zo vreemd dat mensen verband zien tussen dit woordgebruik en de agressie tegen Joodse en zionistische doelen. Woorden hebben namelijk effect. Dat is ook de reden dat de vijanden van Israël deze termen zo fanatiek promoten. En dat media daarin meegaan, is op zijn minst onverantwoordelijk.

Bloedsprookjes

Waarom willen Palestina activisten zo graag dat Israël genocide pleegt? Waarom publiceren voormalige kwaliteitskranten (en de NOS) zware beschuldigingen over misdaden van Israël – bij voorkeur tegen kinderen – zonder dat daar sluitend bewijs voor is? Het lijkt allemaal akelig veel op de oude bloedsprookjes waarmee Joden gedemoniseerd werden, waarna pogroms volgden…

Dat is het sentiment waar BNNVARA al tweeëneenhalf jaar graag bij aanhaakt. Dat is waar de journalisten van Investico inmiddels al een heel dossier over hebben opgebouwd. Daarbij beroepen zij zich schaamteloos op dubieuze rapporten van de omstreden Francesca Albanese. Ooit zouden kwaliteitsmedia deze dame gemeden hebben, maar de tijden zijn veranderd.

Gingen deze onderzoeksjournalisten maar eens echt onderzoek doen. Zochten zij maar eens naar feiten in plaats van klakkeloos ‘getuigenissen’ over te nemen. Dan zouden er vast wel fouten van Israël aan het licht komen, maar nog geen fractie van wat het land nu verweten wordt. De obsessie om de vermeende kwaadaardigheid van Israël te ‘bewijzen’ gaat veel verder dan Israëlkritiek.

En als je ziet hoeveel journalistieke normen deze journalisten moeten schenden om tot deze resultaten te komen, dan kunnen zij zich niet verschuilen achter ‘idealisme’. Alle prijzen die zij hiervoor ontvangen, kunnen niet uitwissen wat zij doen. Zij helpen mee een klimaat te creëren waarin Jodenhaat salonfähig wordt.

 

U kunt Maaike van Charante steunen via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en podcasts? Volg Maaike op Twitter.