De doemscenario’s over het klimaat blijken steeds weer onjuist, maar de quasi-religieuze, wijdverbreide waanideeën blijven bestaan.

4-11-2026

Een buitengewone populaire misvatting: recensie van ‘Implausible’ van Chris Morrison

De doemscenario’s over het klimaat blijken steeds weer onjuist, maar de quasi-religieuze, wijdverbreide waanideeën blijven bestaan. Wat is er nodig om die waanideeën te doorbreken, vraagt Guy de la Bédoyère zich af in zijn recensie van Chris Morrisons Implausible.

Door Guy de la Bédoyère.

Onwaarschijnlijk, door Chris Morrison (Free Speech Press, 2026)

Bewegingen die geobsedeerd zijn door het naderende einde van de wereld zijn door de geschiedenis heen steeds teruggekeerd. Ze delen allemaal de overtuiging dat Armageddon zal worden veroorzaakt door de zonden van de mensheid, en dat alleen zelfkastijding de boze goden gunstig kan stemmen. Ze zijn er doorgaans op gebrand anderen tot dezelfde denkwijze te dwingen.

In het verleden waren deze bewegingen religieus van aard. God, of welke god dan ook, was volgens hen woedend op slechte mensen die daarom gestraft moesten worden. Wij leven echter in een seculier tijdperk. De huidige orthodoxie is hervormd tot een bizarre, hedendaagse vermenging van pseudowetenschap en religieuze hartstocht, wat heeft geleid tot een unieke variant op de mentaliteit van de oudheid en de middeleeuwen. “Orthodoxie betekent niet denken – niet hoeven denken. Orthodoxie is onbewustzijn.” (George Orwell, 1984 ).

Chris Morrisons Implausible is een kort boek (100 pagina’s), wat tegenwoordig, nu auteurs zo’n beetje de aandachtsspanne van een mug hebben, een goed idee is. Op de cover staan een aantal prachtige krantenkoppen van de afgelopen jaren. Mijn favoriet is die van The Guardian : ‘Joanna Lumley zegt dat rantsoenering in oorlogstijd kan helpen bij het oplossen van de klimaatcrisis’ (26 oktober 2021). Wat volgt er nu? Klimaatcrisis-preventiefunctionarissen die bewoners uitschelden met een hernieuwde versie van “Doe dat licht uit!” en “Zet die boiler uit!”? Omslag van Chris Morrisons boek Implausible, met een collage van krantenkoppen over klimaatpaniek uit de Guardian, Independent, Mirror, Telegraph en BBC News.

Afgezien van de inleiding en het slot, bevat Implausible vijf hoofdstukken over “Koolwaterstoffen”, “Klimaatwetenschap”, “Het Britse meteorologische instituut (Met Office)”, “Netto nuluitstoot” en “Klimaatcomedians en -fanaten” (waaronder beroemdheden als George Monbiot en zijn reeks apocalyptische voorspellingen met vaste data die nooit zijn uitgekomen). Het boek is, om het zo te zeggen, een onthulling van een fenomeen dat Charles Mackay in 1841 beschreef:

Elk tijdperk kent zijn eigen eigenaardigheden; een of ander plan, project of fantasie waarin het zich stort, aangewakkerd door winstbejag, de behoefte aan spanning of de loutere drang tot imitatie. Als deze niet helpen, dan is er wel sprake van waanzin, die wordt aangewakkerd door politieke of religieuze motieven, of een combinatie van beide.
Buitengewone volkswaanideeën en de waanzin van de massa (1841) (Hoofdstuk over de kruistochten)

In het voorwoord zegt Toby Young: “Het lezen ervan zal je boos maken – en je zou boos moeten zijn, heel boos. Maar je zult je ook prima vermaken.” Zijn interpretatie van Chris Morrisons thema is dat “de klimaatagenda een nauwelijks verhulde machtsgreep is van de elite, die vastbesloten is de controle te verwerven over de weerbarstige massa die zich hardnekkig verzet tegen het opgeven van hun sentimentele gehechtheid aan vrijheid”.

De hele ‘klimaatcrisis’ werd me pas duidelijk toen ik me realiseerde dat het draait om een heel klein groepje mensen dat enorm veel geld verdient aan de rest van de wereld en hen controleert.

Toby’s woorden zouden net zo goed van toepassing kunnen zijn op de manier waarop middeleeuwse aristocratieën de boerenbevolking probeerden te controleren, of op hoe de Victoriaanse landeigenaren, politieke en commerciële elite de arbeidersklasse strak in de hand hield. Plus ça change.

Een van de problemen met een boek als dit is dat het moeilijk voor te stellen is dat een schreeuwende milieuactivist of een zelfingenomen GroenLinks-parlementslid of -gemeenteraadslid een exemplaar koopt, laat staan het leest of erdoor van mening verandert. In ons gepolariseerde tijdperk is het steeds moeilijker om een redelijk debat over wat dan ook te voeren.

Morrison begint met de schokkende mededeling dat het door de Verenigde Naties gesteunde Intergouvernementele Panel voor Klimaatverandering (IPCC) op 7 april 2026 heeft toegegeven dat een reeks aannames in computermodellen, algemeen bekend als RCP8.5, ‘onwaarschijnlijk’ zijn. Daarmee werd een spijker op zijn kop geslagen in de doemscenario’s die gevoed werden door het ‘worstcasescenario met hoge emissies’, waarmee we de afgelopen decennia zijn bestookt door legioenen goedgelovige journalisten en onder andere het Met Office. Dit is belangrijk, want de hele ‘klimaatcrisis’-cultus zou alleen maar wankelen als de voorstanders ervan zelf zouden opgeven.

Morrison gaat diep in op de misleidende gevolgen van de RCP8.5-aannames.

“Gemakkelijk te overtuigen politici zijn in de val gelokt door verzonnen beweringen, en de regels en voorschriften rondom Net Zero hebben zich door de economie en de samenleving verspreid.”

Het resultaat? Britse consumenten betalen nu onder andere 200 miljard pond extra aan elektriciteitskosten.

Sir David Attenborough ontgaat Morrison niet. In 2022 waarschuwde de nationale held en heilige relikwie dat het Noordpoolgebied in 2035 ijsvrij zou zijn in de zomer. Maar het is al twintig jaar stabiel, zegt Morrison, die erop wijst dat de ijsberen momenteel floreren en op mysterieuze wijze niet met uitsterven bedreigd worden.

Daar kunnen we nog aan toevoegen dat Antarctica op mysterieuze wijze niet ijsvrij zal zijn in 2023, evenals de schijnbare onwetendheid over schommelingen uit het verleden, zoals de piek van 1964 die pas in 2014 weer werd geëvenaard, of het dieptepunt van 1966 dat overeenkomt met een recente daling. Dit lijkt een veelvoorkomend kenmerk van de hedendaagse pseudowetenschap: de neiging om elke recente afwijking van het gemiddelde als ongekend en van wapentechnisch belang te beschouwen.

Net als zoveel mensen van mijn leeftijd kan ik me de hardnekkige voorspellingen (ook van mijn leraren) uit het begin van de jaren zeventig nog levendig herinneren, namelijk dat de olie op zou raken, de atmosfeer onadembaar zou worden en overbevolking samen zou leiden tot de ineenstorting van de beschaving.

Het grappige is dat pseudowetenschap het vaakst wordt verspreid door mensen die beweren wetenschapper te zijn. Morrison legt de vinger op de zere plek:

De afgelopen jaren heeft de ongeloofwaardige pseudowetenschap van het toeschrijven van individuele weersverschijnselen aan de mens steeds meer terrein gewonnen, mede ingegeven door de behoefte van juridische activisten om slecht weer toe te schrijven aan industriële activiteiten. Dit houdt in dat twee denkbeeldige atmosferen met verschillende CO₂-niveaus worden vergeleken en dat er vervolgens een computermodel wordt gemaakt dat concludeert dat een bepaald weersverschijnsel X keer waarschijnlijker door mensen is veroorzaakt.

Vervolgens wordt een stortvloed aan persberichten verstuurd naar goedgelovige, op nieuws beluste journalisten die wanhopig hun nieuwsuitzendingen willen vullen. Ik kan dat beamen, want lang geleden, in een ander sterrenstelsel ver, ver weg, werkte ik voor het radionieuws van de BBC. Rustige nieuwsdagen zijn altijd de gevaarlijkste. De journalisten grijpen naar de stapel persberichten die zijn ingestuurd door goede doelen, politieke spindoctors, publiciteitsgeile bedrijven en – natuurlijk – ‘wetenschappers’ van alle mogelijke pluimen die wanhopig op zoek zijn naar bekendheid in hun vakgebied.

Voordat je het weet, is iets wat misschien nooit een verhaal was geworden, de huizen van mensen binnengedrongen, vaak kinderen angst aanjagend, en heeft het een eigen leven gekregen. Het hele bouwwerk van wetenschappelijke publicaties is overgenomen door een beweging om alles te onderdrukken wat afwijkt van de Heilige Schrift over het naderende einde van de wereld. Morrison noemt een aantal huiveringwekkende voorbeelden en merkt op:

Er bestaat zeker een ‘consensus’ in veel gangbare klimaatwetenschappelijke publicaties – een consensus van angst dat, tenzij het overeengekomen verhaal wordt gevolgd, de kans op publicatie vrijwel nihil is.

De boodschap lijkt te veranderen, iets wat Morrison ook noemt. Op vrijdag 23 oktober 2026 besteedde het Six O’Clock News van Radio 4 aandacht aan storm Austen en de schade die deze had aangericht, evenals aan de verwachting van nog twee stormen in de daaropvolgende dagen. Ik luisterde met interesse, in afwachting van de gebruikelijke verdachten: de klimaat- en milieucorrespondenten van de BBC, Justin Rowlatt en Matt McGrath (de laatste blijkbaar ontvanger van een prijs van €100.000 van de pro-groene technologiebank Banco Bilbao Vizcaya Argentaria).

Tegenwoordig wordt er immers bij elke regenbui of bries verteld dat het door de door de mens veroorzaakte klimaatverandering veel erger is dan vroeger. Maar in het nieuwsbulletin werd klimaatverandering niet genoemd en de menselijke verantwoordelijkheid voor al onze weerproblemen werd eveneens genegeerd. Het leek bijna alsof ik naar een programma van meer dan twintig jaar geleden luisterde.

Mijn hoop werd echter de grond ingeboord toen een presentator van BBC Radio 4 Today op 26 oktober 2026 aankondigde: “we weten echter wel dat het weer extremer wordt”, waarmee hij de eeuwige fictie bleef verkondigen dat het weer ooit stabiel, mild en voorspelbaar was en pas nu een slechte wending heeft genomen. Morrison haalt de 17e-eeuwse weerman Richard Shann aan en zijn enthousiasme voor klimaatalarmisme (ik behandelde andere voorbeelden uit deze periode in Daily Sceptic in 2023). Het is niet meer wat het geweest is , luidt het refrein. Dat is het nooit, toch?

“Klimaatstabiliteit heeft nooit bestaan,” zegt CM, maar “de klimaatwetenschap is ontaard in een discussie gebaseerd op overtuigingen”:

Politieke correctheid vernietigt veel academische instellingen, die veranderen in holle hulzen waar allerlei bizarre ideeën worden verkondigd die geld opleveren en mainstream aandacht trekken.

Dit is samengevallen met een wildgroei aan onderwijsinstellingen bevolkt door intellectuele twaalfjarigen die er allemaal naar streven hun weg naar de top te vinden.

Dan is er nog het Met Office, met zijn “bizarre methodologieën en onweerlegde, hysterische weersbeweringen” die gebruikt worden om “de noodzakelijke klimaatalarmering te verspreiden om Net Zero te bevorderen”.

Een van Morrisons meest overtuigende argumenten zou wellicht ook vanzelfsprekend moeten zijn:

De wetenschap is nooit ‘vaststaand’ – wat er gebeurde was een opzettelijke ondermijning van het wetenschappelijke proces, gedreven door overduidelijke politieke motieven van machtsmisbruik. Een enorme hoeveelheid duister geld droeg bij aan het manipuleren van hele bevolkingsgroepen, waardoor individuen in klimaathysterie vervielen als iemand het gevestigde doomsday-verhaal durfde te betwisten.

Dit is allemaal fascinerende materie, en het wordt gepresenteerd in een vlot geschreven en zeer leesbare tekst. Maar gaat Implausible iets veranderen? Ik ben geen wetenschapper, maar ik maak me al lange tijd zorgen over de mate waarin wat ik beschouwde als de ware wetenschappelijke methode is overspoeld door een vloedgolf van nepwetenschap en wetenschappers die je dingen vertellen die ze ‘geloven’, waardoor ze meteen niet meer als wetenschappers worden beschouwd.

Mijn begrip was dat je in de wetenschap een hypothese formuleert en vervolgens alles in het werk stelt om die te ontkrachten – zoals Mr. Spock zei (een citaat van Sherlock Holmes):

“Als je het onmogelijke hebt uitgesloten, dan moet wat overblijft, hoe onwaarschijnlijk ook, wel de waarheid zijn.”

In plaats daarvan is veel klimaatwetenschap veranderd in een religie, gekenmerkt door dogmatische uitspraken die als onfeilbare en onaantastbare waarheden worden verklaard, in plaats van tot op de bodem te worden getoetst (zoals Morrison opmerkt, en ons eraan herinnert dat afwijkende meningen tegenwoordig eerder worden gecriminaliseerd).

Niets staat verder af van de ware wetenschap. Dit is nog verergerd door de beslissing van de BBC dat “elke afwijking van [de officiële klimaatorthodoxie] als te onbeduidend kan worden afgedaan om aandacht te verdienen” (Morrison citeert klimaatscepticus Christopher Booker). Morrison vergelijkt dit terecht met de wereld van dictators.

Het is dan ook geen verrassing dat Morrison klimaatcatastrofisme vergelijkt met andere onwaarheden die zich in de hedendaagse westerse wereld hebben verspreid. Denk bijvoorbeeld aan de hypocrisie van degenen die zo graag geloven dat koolwaterstoffen moeten worden afgeschaft, zonder zich te realiseren wat dat zou betekenen voor hun eigen, zelfzuchtige levensstijl. Richard Hammond verwoordde dit onlangs treffend in een interview met de Telegraph :

Hoeveel mensen zie je wel niet met plakband aan bruggen vastplakken om te klagen over auto’s, terwijl ze kleding dragen die gemaakt is van op aardolie gebaseerde producten? We moeten beter geïnformeerd zijn.

Hieraan kan men onder andere Morrisons “het schandaal dat niet in de reguliere media genoemd mag worden” toevoegen: de vernietiging van balsahoutreserves in het Amazonegebied. Waarom? Windturbines hebben balsahouten kernen nodig vanwege de lichtheid, sterkte en lastverdeling in sandwichcomposieten. Ik heb dit verder onderzocht. Er is een beweging gaande om PET- en PVC-schuim te gebruiken als alternatief, maar deze worden gemaakt van kunststoffen die uit aardolie worden gewonnen en vereisen fossiele brandstoffen voor de extreme hitte die nodig is voor de productie.

Dat is de paradox en het vormt een centraal thema in Implausible . Hoewel een windturbine gedurende zijn hele levensduur elektriciteit opwekt, vereist de productie van de ultrasterke, lichtgewicht rotorbladen enorme hoeveelheden materialen die afkomstig zijn van aardolie. En dan zijn er nog de voordelen van verhoogde CO₂-niveaus (die destijds, toen grote aantallen dinosaurussen bossen aten, twee tot vijf keer hoger lagen dan nu), zoals meer en grotere bomen.

Zelfs als Morrison ongelijk heeft en de klimaatpaniekzaaiers gelijk hebben, is het onvoorstelbaar dat miljarden mensen generaties lang gedwongen zouden worden om het zonder te stellen, allemaal om de gemiddelde temperatuur met een graad of twee te verlagen door overal windmolenparken van beton/balsa/pvc te bouwen en enorme hoeveelheden niet-recyclebare zonnepanelen en batterijen te produceren.

Denken ze echt dat de mensen van de 22ste eeuw de 21ste eeuw dankbaar zullen zijn dat ze met al die rommel zijn opgescheept? Vooral als het gewenste effect nooit optreedt, want zelfs als het wel gebeurt (en dat is een grote ‘als’), zal al die zogenaamde planeetreddende ecologische ’troep’ die geproduceerd is, van windmolens tot accu’s voor elektrische auto’s, tegen die tijd al op stortplaatsen zijn beland die zich waarschijnlijk tot aan de maan zullen uitstrekken.

Maar dat vat de uitdaging voor Implausible perfect samen, ondanks de enorme hoeveelheid details die Morrison heeft verwerkt (waarvan ik hier slechts een klein deel heb genoemd). Zoveel mensen hebben het fantasierijke apocalyptische verhaal en de noodzaak om de moderne equivalenten van regendansen en zelfkastijding over te nemen, geabsorbeerd dat het hun dagelijkse spraak en gedrag doordringt.

Klimaatcatastrofisme is een cliché geworden, een houding, het ‘juiste’ onderwerp om over te praten op feestjes, het excuus voor alles. Miljoenen mensen nemen nu als vanzelfsprekend aan dat elke afwijking van het gemiddelde weer steevast de schuld is van de mens en dat door het citeren van klimaatcatastrofistische retoriek en het uitvoeren van nutteloze gebaren zoals het kopen van warmtepompen (‘we vonden dat het het juiste was om te doen’, jubelen ze terwijl ze vier keer de prijs van een cv-ketel betalen en het hele huis laten verbouwen) het naderende einde van de wereld zal worden afgewend met een storm van deugdzame schijnvertoningen.

Het veranderen van meningen, of zelfs maar mensen aan het twijfelen brengen, is een hele opgave. Implausible is een noodzakelijk boek, al was het maar omdat het als polemiek een passend tegengewicht vormt voor de polemieken die in alweer een tijdperk van waanzin worden geproduceerd. Ik wens het boek dan ook veel succes, maar het zal een zware opgave worden.

Morrison laat de lezer achter met twee verklaringen:

Pure domheid, voortkomend uit decennia van oppervlakkig en politiek gekleurd onderwijs, of een nieuwe gecoördineerde poging van internationale extreemlinkse krachten die vastbesloten zijn de maatschappij te vernietigen en opnieuw vorm te geven volgens hun eigen verdraaide ideologische grillen?

Met voorspellingen dat AI de mensheid binnen 10 jaar zal uitroeien, en nu Wes Streeting Groot-Brittannië oproept zich over 1000 dagen voor te bereiden op oorlog, wat leidt tot een landelijk tekort aan ravioli in blik en opwindradio’s, zullen zelfs de meest fanatieke voorstanders van klimaatcatastrofisme wellicht iets anders vinden om zich druk over te maken en het weer te vergeten. Misschien is het uiteindelijk altijd al alleen maar gegaan om iedereen de stuipen op het lijf te jagen om ze onder controle te houden.

Dan klinkt de angstaanjagende trompetstoot, waarmee het algemene onheil wordt aangekondigd!
Romeo en Julia

Over de auteur.

Guy de la Bédoyère is een historicus en schrijver met een groot aantal boeken op zijn naam, die voornamelijk over de antieke wereld gaan, hoewel zijn meest recente werk De bekentenissen van Samuel Pepys (Abacus 2025) is.

Lees verder ...

Een jaar na de verkiezingen: Faalkabinet Jetten faalt door

Nederland draagt Klaas Knot voor als kandidaat-president ECB

Richard Lindzen: Voordracht voor de Franse ‘Association de Climatorealistes’

Hart voor Den Haag wil Klimaatweek schrappen: ‘Tochtig huis warm je niet op met vegan-proeverij.’