Volgens klimaatrealisten kan geduld niet lang genoeg duren. Van uitstel moet afstel komen.

2-10-2026

Slaapstand Jetten & Co bij klimaatbeleid: blijf maar lekker slapen!

Van een onzer correspondenten.

De boodschap van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) was zo helder: het Nederlandse klimaatbeleid stagneert. De uitstoot van broeikasgassen daalt al drie jaar niet meer, terwijl de afstand tussen politieke ambities en de feitelijke ontwikkeling groter wordt. Zelfs met de maatregelen die al zijn aangekondigd, zou Nederland in 2040 hooguit 72 procent minder uitstoten dan in 1990.

Het is niet slechts een technisch verschil tussen een beleidsdoel en een rekenmodel. Het betekent dat Nederland afkoerst op een forse achterstand ten opzichte van de Europese koers. De Europese Unie heeft inmiddels een juridisch bindende doelstelling van 90 procent netto-emissiereductie in 2040 vastgesteld, waarvan 85 procent binnen de EU moet worden gerealiseerd. Toch luidt de politieke reactie niet: onmiddellijk bijsturen. De reactie luidt: nog even geduld. Volgens klimaatrealisten kan geduld niet lang genoeg duren. Van uitstel moet afstel komen.

De linkse oppositiepartijen Pro en Partij voor de Dieren zien ook de secondewijzer tikken en willen juist haast: dat het kabinet nu aanvullende maatregelen neemt. Zij wijzen op duurzame woningbouw, goedkoper openbaar vervoer en een sneller einde aan het gebruik van fossiele brandstoffen: Nu, nu, nu.

Maar in de Tweede Kamer was gelukkig onvoldoende steun voor een volwaardig plenair debat over de klimaatdoorrekening. De kwestie bleef daarmee grotendeels beperkt tot een commissiezaal — precies de plek waar politieke urgentie gemakkelijk verdwijnt in procedurele grafrust: waar het uiteindelijk thuishoort.

De kernvraag is wie verantwoordelijkheid neemt voor de vertraging die de groene politiek zelf heeft opgeroepen.

CDA-Kamerlid Henk Jumelet wil zich geen ‘klimaatdrammer’ noemen, maar zegt wel te willen drammen. Zijn aandacht gaat vooral uit naar de uitvoering. Netcongestie, een tekort aan technisch personeel en trage besluitvorming verhinderen volgens hem dat bestaande plannen worden gerealiseerd.

Dat zijn door het klimaatalarmisme zelf veroorzaakte problemen. De draaimolen van de energietransitie komt helemaal tot stilstand en is amper meer in beweging te krijgen.

Van Veldhoven (D66) zegt al te overleggen over een aanvullend voorjaarspakket, maar wil inhoudelijk nog niets toezeggen.

VVD-Kamerlid Alisha Müller waarschuwt, tot overmaat van ramp qua zelfinzicht, ondertussen voor een verplaatsing van bedrijvigheid. Als een chemische fabriek uit Nederland vertrekt en dezelfde producten vervolgens onder vervuilender omstandigheden van buiten Europa worden geïmporteerd, kan de nationale uitstoot dalen zonder dat de mondiale uitstoot afneemt. Ook dat risico bestaat. Klimaatbeleid moet rekening houden met concurrentie en werkgelegenheid. Tja. 

Minister Stientje van Veldhoven (D66) blijft benadrukken dat klimaatbeleid niet alleen nodig is voor de planeet, maar ook voor de economie. Zij zegt dus al te overleggen over een aanvullend voorjaarspakket, burger houdt de hand op uw portemonee, maar wil inhoudelijk nog niets toezeggen. Daarmee probeert zij twee boodschappen tegelijk uit te dragen: de situatie is ernstig, maar let goed op: Nederland ligt niet stil. De uitstoot is sinds 1990 met een derde gedaald, zegt de minister. Dat is waar — maar het is geen antwoord op de actuele kritiek van het PBL.

De kernvraag is wie verantwoordelijkheid neemt voor de enorme vertraging die de groene politiek over zichzelf heeft uitgeroepen. Want die komt voort uit megalomaan politiek alarmisme. Goed beschouwd is de tijd in ons voordeel.

***

Zie ook hier.

***