Groningen: trillingen, geen tektonische aardbevingen

26-8-2026

Wat betekent een ‘aardbeving’ van 2.8 in Groningen eigenlijk?

Van een onzer auteurs.

Wanneer het nieuws meldt dat er “een aardbeving van 2.8 in Groningen” is geweest, lijkt dat een serieuze gebeurtenis. Maar wie naar de feiten kijkt, ziet een heel ander beeld.

Echte aardbevingen: breuklijnen en enorme energie

Echte aardbevingen ontstaan op breuklijnen van tektonische platen, zoals in Turkije, Japan of Chili. Daar komt enorme energie vrij. De kracht wordt gemeten op de Richter‑schaal, een logaritmische schaal:

• elke stap omhoog betekent 10× meer grondbeweging
• en ongeveer 32× meer energie

Magnitude 6 is de categorie waarin wereldwijd instortingen van goed gebouwde huizen kunnen optreden.

Dat is de schaal waarop aardbevingen levensgevaarlijk worden.

Groningen: trillingen, geen tektonische aardbevingen

De trillingen in Groningen ontstaan door compactie van de diepe zandsteenlaag Rotliegend, veroorzaakt door gaswinning. Dit zijn geïnduceerde trillingen, geen tektonische aardbevingen.

Ze vallen meestal tussen magnitude 1.5 en 3.6: fysisch lichte gebeurtenissen.

Hoe de eerste meldingen een verkeerd beeld gaven

In de beginjaren van de Groningse registraties werden de Richter‑schaal (energie) en de Mercalli‑schaal (schade) regelmatig door elkaar gebruikt. Vaak werd alleen een getal genoemd, zonder schaal.

Het KNMI bouwde in die periode een zeer gevoelig meetnet, dat zelfs minieme trillingen registreerde. Daardoor kon een lichte trilling van 2.8 worden gebracht als:

“de zwaarste beving sinds maart” (Dagblad van het Noorden, 21‑08‑26)

Terwijl magnitude 2.8 fysisch zeer licht is.

Hoe licht is 2.8 werkelijk?

Vergeleken met een magnitude 6:

• de grondbeweging is ongeveer 1585× kleiner
• de energie is ongeveer 41.000× kleiner

Een magnitude 2.8 staat dus in geen enkele verhouding tot aardbevingen op tektonische breuklijnen.

Waarom er toch schade zichtbaar is

De schade in Groningen komt vooral door:

• slappe bovenlaag (klei, slib, veen, mariene sedimenten)
• oude funderingen (keien, veldstenen, houten palen, dierenhuiden)
• zetting en vocht
• veenoxidatie

Veel gebouwen zijn eenvoudigweg niet gebouwd volgens moderne normen. Moderne woningen zouden bij deze magnitudes vrijwel geen schade vertonen.

De schade in Groningen komt door bodem en bouw, niet door de kracht van de trillingen. Vergelijken we dezelfde bouw op dezelfde slappe kustbodem in Friesland, dan zien we dezelfde schadebeelden — terwijl daar geen geïnduceerde trillingen plaatsvinden.

Waarom de manier van brengen ertoe doet

Een melding als:

“Er was een aardbeving van 2.8”

wekt de indruk van een gevaarlijke gebeurtenis. Maar zonder de schaal te noemen, is het getal misleidend. Een magnitude 2.8 is een lichte geïnduceerde trilling, geen aardbeving zoals die wereldwijd schade veroorzaakt.

Kernboodschap

Een getal zonder schaal zegt niets. De schade in Groningen komt door bodem en bouw, niet door de kracht van de trillingen. Een magnitude 2.8 is fysisch extreem licht en staat in geen verhouding tot tektonische aardbevingen.

***