Felle kritiek op stikstofbeleid: ‘Raad van State bedrijft politiek’

  „Het is nog veel erger geworden,” ......




Marit Nubé 23-8-2026


Felle kritiek op stikstofbeleid: ‘Raad van State bedrijft politiek’

Wetenschapsjournalist Arnout Jaspers haalt opnieuw hard uit naar het Nederlandse stikstofbeleid. Drie jaar na zijn bestseller De Stikstoffuik verschijnt een bijgewerkte editie. Volgens Jaspers is de situatie sinds zijn eerste boek niet verbeterd. Integendeel. „Het is nog veel erger geworden,” vertelt hij in gesprek met De Telegraaf.Jaspers richt zijn kritiek vooral op rechters, natuurorganisaties en de Raad van State. Volgens hem hebben juridische uitspraken de mogelijkheden voor boeren, bedrijven en bouwprojecten verder beperkt. „Activistische rechters, die milieuclubs als Greenpeace en serie-procedeerder Johan Vollenbroek alle gelegenheid geven om hun agenda door te drukken, hebben de fuik nóg strakker aangetrokken.”

Jaspers: Raad van State gaat te ver
Een belangrijk pijnpunt is volgens Jaspers het zogeheten intern salderen. Bedrijven konden bij een verbouwing of modernisering rekening houden met de stikstofruimte uit hun bestaande situatie. Sinds een uitspraak van de Raad van State eind 2024 gelden daarvoor strengere voorwaarden.

Jaspers ziet daarin een voorbeeld van een bredere ontwikkeling. Hij zegt veel stikstofuitspraken te hebben bestudeerd en trekt daar een harde conclusie uit. „De enige conclusie die ik kan trekken is dat rechters en de Raad van State politiek bedrijven.”

Volgens hem wordt te veel gewicht gegeven aan Europese regels en internationale verdragen. „Rechters zijn, onder aanroeping van Brusselse richtlijnen en internationale verdragen, het Nederlandse belang geheel uit het oog verloren. Politici zouden zich hier veel vaker tegen moeten uitspreken.”

Daarbij gaat het nadrukkelijk om de analyse van Jaspers. De Raad van State beoordeelt als hoogste algemene bestuursrechter geschillen aan de hand van geldende Nederlandse en Europese wetgeving.

Poging Wiersma strandde
Ook voormalig landbouwminister Femke Wiersma (BBB) komt aan bod. Zij wilde de ondergrens voor stikstofneerslag bij projecten verhogen. Volgens Jaspers had dat kunnen voorkomen dat relatief kleine activiteiten met uitgebreide stikstofprocedures te maken krijgen.

„Wiersma wilde de ondergrens voor de hoeveelheid stikstof die, als gevolg van een project, mag neerslaan op beschermd natuurgebied verhogen van 0,005 mol – het befaamde vogelpoepje – naar 1 mol per hectare per jaar: 14 gram.”

Het plan kreeg uiteindelijk onvoldoende politieke steun. Jaspers verwijt daarbij ook de VVD dat de partij niet meeging. „En nu zijn we terug bij D66-beleid.”

Hij vreest dat vooral de landbouw daarvan de gevolgen ondervindt. De doelen voor stikstofreductie noemt hij onhaalbaar. Ook ziet hij weinig in een grootschalige overstap naar biologische landbouw. Dat zou volgens hem leiden tot minder productie en hogere voedselprijzen.

Kritiek op natuurorganisaties
Jaspers stelt daarnaast dat natuurorganisaties te veel invloed hebben gekregen op het beleid. Hij noemt onder meer Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Volgens hem wordt in Natura 2000-gebieden te sterk gestuurd op natuurtypen die alleen bij zeer weinig stikstof kunnen blijven bestaan.

Daarvoor gebruikt hij de term „wensnatuur”. „Alles, inclusief de boerenbedrijvigheid, moet hiervoor wijken”, stelt Jaspers.

Ook de Greenpeace-rechtszaak tegen de Staat krijgt aandacht. Daarin draaide het om de vraag of de overheid voldoende doet om kwetsbare natuur tegen stikstof te beschermen. Jaspers wijst erop dat een deel van de stikstof uit het buitenland komt. Daardoor zou Nederland volgens hem niet zelfstandig alle natuurgebieden onder de gewenste grens kunnen krijgen.

‘Confrontatie met Brussel aangaan’
De oplossing ligt volgens Jaspers uiteindelijk bij de politiek. Het kabinet zou zich minder gebonden moeten voelen aan juridische adviezen en de confrontatie met Brussel moeten zoeken.

Hij wil dat Nederland opnieuw kijkt naar de beschermde status van kleine Natura 2000-gebieden. Ook Europese regels zouden volgens hem ruimer moeten worden toegepast. Als dat niet lukt, vindt hij dat Nederland bereid moet zijn regels naast zich neer te leggen.

„Door Brusselse regels soepeler toe te passen of ze desnoods te negeren. Net als de wurgadviezen van de Raad van State. Daar rust in Nederland een taboe op, maar het kan gewoon, hè. In andere landen is dat heel normaal.”

Daarmee kiest Jaspers in de nieuwe editie van De Stikstoffuik opnieuw voor de confrontatie. Waar zijn kritiek drie jaar geleden vooral draaide om de wetenschappelijke en politieke basis van het stikstofbeleid, legt hij nu sterker de nadruk op de rol van rechters, natuurorganisaties en Europese regels. Volgens hem zit Nederland daardoor nog altijd vast.

NieuwRechts

0 reacties :

Een reactie posten