elektriciteit is slechts goed voor een fractie van de totale energievraag.... 

27-12-2025

Europa’s “groene” keizer is naakt en bevroren

Door Vijay Jayaraj.

Europa ziet zichzelf als een pionier van de “groene” transitie. Decennialang hebben bureaucraten in Brussel en politici in Berlijn de wereld preken over de morele noodzaak om koolwaterstoffen los te laten. Zij hebben een beeld gecreëerd van de Europese Unie als een stralende stad, aangedreven door wind- en zonne-energie, die een netto-nul utopie belichaamt.

Toen de eerste echte koudegolf het continent deze herfst trof, stortte deze façade echter in onder het gewicht van de fysieke realiteit.

Europa is ongeveer 70% van het totale energieverbruik afhankelijk van fossiele brandstoffen. Dit cijfer is door de jaren heen ongewijzigd gebleven, ondanks dat er miljarden euro’s waren geïnvesteerd in zonne- en windenergie-infrastructuur. De veelgeprezen groei van deze technologieën verdoezelt een fundamentele waarheid over energiesystemen die Europese politici weigeren aan het publiek toe te geven: elektriciteit is slechts goed voor een fractie van de totale energievraag.

Transport, verwarming, industriële processen en productie worden nog steeds voornamelijk aangedreven door olie, aardgas en steenkool. De successen in hernieuwbare elektriciteitsopwekking benadrukken terwijl je het grotere geheel van de energievoorziening negeert, is alsof je blij bent met een nieuwe voordeur terwijl de rest van het huis in puin ligt.

Eind november werd de kwetsbaarheid van een weersafhankelijk energiesysteem duidelijk naarmate de temperaturen daalden en de behoefte aan ruimteverwarming toenam. Dit is een voorspelbaar kenmerk van het leven op het noordelijk halfrond, maar het Europese energiebeleid lijkt er keer op keer door verrast te zijn.

Net toen de families het meest warmte nodig hadden, weigerde de wind te waaien. Dit is de “donkere stilte” waar ingenieurs al jaren voor waarschuwen. Windenergie-opwekking daalde met 20%.

De exploitanten van het elektriciteitsnet, die een noodbron nodig hadden om stroomstoringen te voorkomen, grepen niet naar batterijen, die nog steeds volledig onvoldoende zijn voor deze taak. In plaats daarvan gebruikten ze een werkpaard van de huidige energiesystemen: aardgas. De elektriciteitsopwekking uit gas steeg met meer dan 40% om het gat te vullen dat werd ontstaan door de buiten gebruik gestelde windturbines.

In Nederland waren de verwarmingsdagen – een maatstaf voor de warmtevraag – 35% hoger dan het vijfjarig gemiddelde. Gegevens van half november schetsen een verwoestend beeld van het falen van zogenaamde hernieuwbare energieën. Tussen 14 en 21 november, toen de eerste koude golf de regio trof, steeg de vraag naar gas in Europa met 45%.

In absolute cijfers steeg de dagelijkse gasvraag met 0,6 miljard kubieke meter per dag. Dit was geen geleidelijke stijging, maar een stijging van 75% in de verwarmingsvraag van particuliere huishoudens en commerciële ondernemingen, veroorzaakt door paniek.

De gasopslagfaciliteiten waren de onbezongen helden van deze crisis en dekten ongeveer 90% van de dagelijkse vraagstijging tijdens een cruciale week. De onttrekkingen uit deze opslagfaciliteiten namen met bijna 450% toe.

Het belang van deze aardgasinterventie kan nauwelijks worden overschat. Om de 0,6 miljard kubieke meter gas in perspectief te plaatsen: de energie-equivalent van deze hoeveelheid gas komt overeen met de dagelijkse productie van 220 kerncentrales – een cijfer dat bijna vijf keer zo groot is als het totale aantal kerncentrales in Frankrijk.

Stel je de catastrofe voor als Europa zijn doelstellingen voor netto nul emissies had bereikt en zijn gasinfrastructuur had ontmanteld. Er bestaat geen enkel batterijopslagsysteem op aarde, noch in aanbouw, dat de productie van 220 kernreactoren zou kunnen vervangen.

Ondanks deze snelle toename van het gasverbruik zijn de prijzen relatief stabiel gebleven. Dit was niet te danken aan enige vooruitziende blik van Europa. Het was eerder te danken aan de “vredesdividenden” van een mogelijke oplossing voor het conflict in Oekraïne en, belangrijker nog, een overvloed aan vloeibaar aardgas uit de Verenigde Staten.

Hierin schuilt de grootste ironie van het verhaal: een Europese Unie die gekant is tegen fossiele brandstoffen en boringen, kan haar bevolking alleen in leven houden dankzij een pro-fossiele-brandstof, humanitaire regering aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. De Verenigde Staten hebben, door de productie van koolwaterstoffen te bevorderen, een overschot gecreëerd dat nu de Europese huishoudens opwarmt.

Fossiele brandstoffen zijn de levensader van het dagelijks leven, vooral in geavanceerde samenlevingen die niet kunnen functioneren met het wensdenken van wind- en zonaanbidders. De stabiliteit van de huidige Europese samenleving rust op de schouders van Amerikaanse gasboorders.

De Europese Unie dient als waarschuwing voor wat er gebeurt wanneer ideologie de natuurkunde overwint. Klimaatdoelstellingen kunnen de wind niet laten waaien. De “groene” keizer heeft geen kleren aan – en het is koud buiten, mensen!

***

Dit commentaar werd voor het eerst gepubliceerd door Real Clear Markets op 16 december 2025.

***

Vijay Jayaraj is wetenschaps- en onderzoeksmedewerker bij de CO₂ Coalition in Fairfax, Virginia. Hij behaalde een M.S. in milieuwetenschappen aan de University of East Anglia en een postdoctorale graad in energiemanagement aan Robert Gordon University, beide in het Verenigd Koninkrijk, en een bachelor in engineering aan Anna University, India.

***

Bron hier.

***