Van een onzer correspondenten.

Follow the Money (FTM) publiceerde een artikel over het bomenproject van Frans Timmermans (GL-PVDA), waarin hij vijf jaar geleden beloofde drie miljard bomen te planten als EU-klimaatcommissaris. Het stuk onthult dat slechts een fractie is gerealiseerd, met kritiek op de trage voortgang en gebrek aan transparantie.​ Het artikel zit achter een betaalmuur, hier.

Kernbevindingen

Het project, door Timmermans omschreven als ‘extreem ambitieus maar realistisch’, heeft nog geen procent van de doelstelling gehaald, volgens verwijzingen naar FTM-onderzoek en gerelateerde media. FTM onderzocht de belofte op locatie en vond minimale vooruitgang, met vragen over financiering en effectiviteit.​

FTM:

‘Extreem ambitieus maar realistisch.’ Dat is hoe Frans Timmermans het planten van drie miljard bomen bestempelde. Maar vijf jaar na de aankondiging staat Europa nog niet vol met de beloofde bossen. Wél staan er op dit moment ongeveer 90 miljoen kerstbomen in ‘onze’ huiskamers.’

Headliner.nl:

‘In 2020 beloofde Eurocommissaris Frans Timmermans dat de EU binnen tien jaar ‘minstens’ drie miljard extra bomen zou krijgen. Vijf jaar later blijkt dat doel ver buiten bereik: waar in 2022 bij een eerste peiling nog iets meer dan een miljoen bomen werd gerapporteerd (zo’n 0,03% van de doelstelling), staat de teller eind 2025 op 37.688.582 — inclusief hagen en andere marginaal meetbare aanplantingen — ongeveer 1,3% van de beoogde drie miljard. De uitvoering van het plan berust grotendeels op burgers, vrijwilligersorganisaties en bedrijfsfinanciering; er is geen apart Europees begrotingskader of centraal aanplantprogramma. Dat levert praktische en administratieve problemen op: wie telt wat, waar en hoe? Op de Europese kaart Forest Information System for Europe (FISE) verschijnen pinnetjes met aantallen bomen, maar die blijken niet altijd op locatie controleerbaar. In de Haagse Monstersestraat wees een pin op 6.520 bomen; in werkelijkheid ging het om stekjes die werden uitgedeeld door de organisatie MeerBomenNu op een distributiepunt in de Binckhorst, niet om aangeplante bomen in die straat. MeerBomenNu zegt zelf de aanmelding bij Brussel meestal niet te doen; andere organisaties zoals Life Terra verzorgen die registratie en leveren beperkte data aan.

De casus illustreert het verschil tussen politieke ambitie en logistieke, financiële en meetkundige realiteit bij grootschalige klimaatbeloften.

Ook de rekensystematiek leidt tot scheve beelden. In de Belgische provincie Namen werd een pin gekoppeld aan 2.653.884 ‘bomen’, maar dat betrof grotendeels aangeplante hagen waarbij twee bomen per strekkende meter werden gerekend — een methode die door de Europese Commissie is goedgekeurd. Die praktijk vergroot de aantallen op papier, maar zegt weinig over daadwerkelijke bosuitbreiding of CO₂-opname.

Tegelijk wijzen studies aan dat Europese bossen minder CO₂ opnemen dan tien jaar geleden (circa 27% minder volgens onderzoek in opdracht van de Commissie), waardoor herstel en juiste bosbeheer cruciaal zijn. Sommige kleinschalige initiatieven zijn wel zichtbaar: in Den Haag werd een tijdelijk ‘proefpark’ ingericht met jonge bomen en labels; volbeplanting van braakliggende stedelijke stukken levert lokale winst op. Maar structurele financiering en een eenduidige meetmethode ontbreken grotendeels, al publiceerde de Commissie een uitgebreide financiële gids met mogelijke subsidiemogelijkheden per land.

In maart 2024 erkende milieucommissaris Virginijus Sinkevičius dat de EU ver verwijderd is van het drie-miljardstreefdoel en stelde dat veel plantwerk mogelijk niet volledig wordt gerapporteerd. Brussel probeert het initiatief levend te houden — onder meer met een nieuwe ‘Drie Miljard Bomen Award’ vanaf augustus 2026 — maar gezien de huidige praktijk en rekenwijzen lijkt het oorspronkelijke, ‘extreem ambitieuze’ doel van Timmermans op korte termijn onhaalbaar. De casus illustreert het verschil tussen politieke ambitie en logistieke, financiële en meetkundige realiteit bij grootschalige klimaatbeloften.’

Zie hier de boom-bevlogen Timmermans over zijn ambitie:

Timmermans promootte het initiatief als cruciaal voor klimaatdoelen, maar critici wijzen op lobbyfinanciering en politieke belangen, zoals EU-subsidies aan groene groepen voor zijn plannen. Het artikel past in bredere FTM-onderzoeken naar groene beleidskosten en Timmermans’ invloed.​

***