Laten we, zoals altijd, eerst eens kijken naar de temperatuurtrends.

25-10-2026

Fritz Vahrenholt: Gastekort en stijging van de elektriciteitsprijzen

Bron: Roy Spencer.

Laten we, zoals altijd, eerst eens kijken naar de temperatuurtrends. De wereldwijde temperatuur in september lag 0,61 graden Celsius hoger dan het langetermijngemiddelde. De El Niño-omstandigheden zullen aanhouden tot april 2027. De gemiddelde temperatuurstijging sinds 1979 bedraagt ​​0,16 graden Celsius per decennium.

***

 

Het gastekort drijft de gasprijzen omhoog.

Vandaag behandel ik het gastekort en de elektriciteitsprijsverhoging vanaf 1 januari 2027.

De gasopslagfaciliteiten waren op 15 oktober voor 60,1% gevuld. Dit is het laagste niveau voor deze tijd van het jaar in 15 jaar – een periode waarin er nog jarenlang een pijpleidingverbinding met Rusland bestond. De groothandelsprijs van gas is bijna verdrievoudigd ten opzichte van eind vorig jaar. EU-commissaris voor Energie Dan Jorgensen waarschuwde de burgers: ” Dit wordt een zware winter voor onze industrie, maar zeker ook voor onze burgers.” De commissaris liet na te vermelden dat de EU een belangrijke rol speelt in de prijsstijging.

Duitsland ontvangt 40% van zijn aardgas via Nederland en België. 15% van het Nederlandse gas en zelfs 30% van het Belgische gas is nog steeds afkomstig uit Rusland en wordt als vloeibaar aardgas (LNG) in het systeem gebracht via de terminals in Rotterdam en Zeebrugge. Deze hoeveelheden zullen vanaf 1 januari 2027 ontbreken, aangezien de EU en haar lidstaten de import van LNG uit Rusland vanaf die datum hebben verboden.

Het gasverlies gedurende 90 winterdagen komt overeen met ongeveer 20-25% van de totale gasvoorraad die momenteel is opgeslagen. Dit gas zou dus extra moeten worden aangekocht.

De tweede ernstige politieke blunder van de EU is haar naleving van de methaangasverordening, die op 1 januari 2027 van kracht wordt. Deze verordening verbiedt gasimporteurs om gas te importeren dat niet voldoet aan de EU-normen met betrekking tot mogelijke lekken tijdens de productie. Gasimporteurs riskeren enorme boetes tot wel 3,5% van hun omzet!

Dit verbod treft de gasproductie in de VS, Qatar, Algerije en Nigeria. Deze landen hebben al verklaard dat ze voorlopig niet aan de EU-voorwaarden zullen voldoen. De Amerikaanse minister van Energie, Chris Wright, verklaarde: “Er is geen haalbare manier om hieraan te voldoen” en pleitte voor een uitzondering tot 2035.

In juli adviseerde de Europese Commissie de lidstaten om de sancties voor overtredingen op te schorten van 2027 tot 2029. Hoe wereldvreemd is dat? Een wet wordt niet gewijzigd door een aanbeveling. De Duitse milieuorganisatie Environmental Aid wacht hierop om importeurs voor de rechter te dagen. Het gevolg is dat leveringen op de lange termijn nu al worden geannuleerd.

Zelfs binnen de Duitse regering zijn er dromers die klimaatbescherming belangrijker vinden dan koude woonkamers in Duitsland. Milieuminister Carsten Schneider sprak zich bijvoorbeeld uit tegen uitstel: “

Uitstel is een vrijbrief om gewoon door te gaan zoals altijd. Wij hebben de macht om normen vast te stellen. En dat moeten we ook doen – niet aarzelen, niet terugdeinzen.”  

Schneider bekritiseerde zijn collega-minister Reiche zelfs openlijk omdat die om uitstel van de regelgeving had gevraagd.

Op 14 oktober gaf Commissievoorzitter Von der Leyen uiteindelijk toe aan de druk van meer dan twaalf Europese landen (waaronder Frankrijk, Italië, Polen en Tsjechië) en kondigde een wijziging van de verordening aan, waarmee de inwerkingtreding met een jaar wordt uitgesteld. Deze wijziging moet de komende weken nog worden goedgekeurd door het Parlement en de Europese Raad. Tot die tijd kunnen importeurs geen contracten afsluiten voor de import van gas uit de VS en andere landen voor het komende jaar.

De energietransitie wordt steeds duurder.

Op 12 oktober 2026 werd een nieuwe studie van Prognos gepubliceerd. Volgens deze studie heeft Duitsland tussen 2025 en 2045 ongeveer € 5,7 tot € 6,4 biljoen nodig om zijn energiesysteem en economie te transformeren – ruwweg € 270 tot € 300 miljard per jaar.

Deze kosten omvatten de omschakeling van transport, verwarming en elektriciteitsvoorziening van de huidige energiemix naar een 100% hernieuwbare energievoorziening. Een aanzienlijk deel van dit geld zal nodig zijn voor de aanleg en exploitatie van het landelijke netwerk voor het transport van windenergie van noord naar zuid en zonne-energie van zuid naar noord.

Omdat zonne- en windenergie slechts een fractie van het jaar volledig beschikbaar zijn (wind ongeveer 30% van het jaar, zonne-energie 10%), is deze investering in vaak onderbenutte hoogspanningsleidingen niet bepaald economisch.

Maar één ding is duidelijk: de investeringen van € 600 tot € 700 miljard in het hoogspanningsnet en nog eens € 200 tot € 300 miljard in het laagspanningsnet in steden zullen de netkosten enorm doen stijgen. De rente- en aflossingsbetalingen voor deze netomschakeling van gecentraliseerde energiecentrales naar decentrale wind- en zonne-installaties zullen oplopen tot € 40 miljard per jaar.

Dit zal leiden tot een verhoging van de netkosten voor de industrie van de huidige € 0,65/kWh naar € 0,135/kWh en voor huishoudens van € 0,092/kWh naar € 0,27/kWh (EWI-studie 2024). Dit is onbetaalbaar voor burgers. Maar erger nog: met deze netkosten zal er in Duitsland geen industrie meer overblijven.

Zelfs nu nog kunnen sommige industrieën alleen in Duitsland blijven bestaan ​​omdat de federale begroting de netkosten subsidieert van € 0,65/kWh tot € 0,286/kWh. De federale overheid besteedt hier in 2026 € 6,5 miljard aan. Vanwege budgettaire beperkingen als gevolg van andere uitgaven heeft minister van Financiën Klingbeil de subsidie ​​voor 2027 echter met € 1 miljard verlaagd, wat resulteert in een stijging van de netkosten voor de industrie met 24% volgend jaar, tot € 0,354/kWh. Het is nu al duidelijk dat de federale begroting de enorme stijging van de netkosten in de toekomst niet zal kunnen opvangen.

Bovendien dreigt de EU de regelgeving nog verder aan te scherpen. De EU werkt aan een wijziging van de regelgeving voor de interne elektriciteitsmarkt. De meeste EU-lidstaten begrijpen niet waarom Duitsland, vanwege de uitfasering van kernenergie en de volledige focus op zonne- en windenergie, te maken heeft met extreem hoge nettarieven, die vervolgens door de federale overheid worden gesubsidieerd ten behoeve van de Duitse industrie.

Duitsland is vrijwel uniek in Europa wat betreft de vrijstelling van nettarieven. Er bestaat de vrees dat andere EU-lidstaten de speciale aanpak van Duitsland zullen bestraffen bij de aanstaande wijziging van de regelgeving voor de interne elektriciteitsmarkt. Dit zou de industrie dwingen de volledige nettarieven te betalen. Voor velen zou dat het einde betekenen.

Hoeveel beter zou Duitsland ervoor staan ​​zonder de groene energietransitie? Als we nog steeds 17 kerncentrales hadden die in het noorden en zuiden konden bijspringen wanneer er geen wind of zon is, zouden we deze waanzinnige herziening van het elektriciteitsnet niet nodig hebben.

Fritz Vahrenholt.

En zelfs als we alle kerncentrales terug zouden plaatsen op hun huidige locaties, zou het worstcasescenario 80 miljard euro kosten. Dit zou neerkomen op twee jaar extra netwerkkosten voor de energietransitie, kosten die onze kleinkinderen zullen opzadelen. Bovendien zouden we 60 tot 80 jaar lang betaalbare elektriciteit hebben tegen productiekosten van ongeveer 0,50 euro per kWh en 600 tot 700 miljard euro besparen op het hoogspanningsnet.

Wie meer wil weten, moet het boek  “Tijd voor kernenergie – Sleutel tot welvaart” lezen.

Voor bestellen klik hier.

***

Door H. Labohm (HR)|25 oktober 2026