energiezekerheid is onlosmakelijk verbonden met militaire slagkracht.

 

1-9-2026

Decarbonisatie van de EU vormt een veiligheidsdreiging voor het Westen

Door Dr. Samuel Furfari

Het Nederlandse Ministerie van Defensie heeft zijn Energiezekerheidsroutekaart gepubliceerd , een nationale strategie om te garanderen dat de strijdkrachten over een betrouwbare energievoorziening beschikken. Hoewel het document door één NAVO-lidstaat is opgesteld, weerspiegelt het een bredere realiteit: energiezekerheid is onlosmakelijk verbonden met militaire slagkracht.

De “routekaart” definieert energiezekerheid als de continue beschikbaarheid van betrouwbare en betaalbare energie voor zowel vredesactiviteiten als militaire operaties. Er wordt expliciet verwezen naar het “éénbrandstofbeleid” van de NAVO, dat de militaire logistiek standaardiseert rond vloeibare fossiele brandstoffen, met name kerosine, om de interoperabiliteit tussen geallieerde strijdkrachten te garanderen. Momenteel wordt meer dan 95% van de Nederlandse militaire vliegtuigen, schepen en voertuigen aangedreven door koolwaterstoffen.

Desondanks blijven de voorstanders van decarbonisatie in de Europese Unie (EU) fossiele brandstoffen demoniseren en wind- en zonne-energietechnologieën promoten die na twee decennia van subsidies wereldwijd slechts iets meer dan 3% van de energievoorziening uitmaken. Zelfs het Nederlandse document betuigt lof aan de decarbonisatie in de EU, maar de behoefte aan vloeibare koolwaterstoffen zal niet worden bevredigd door klimaatretoriek.

De betekenis van het Nederlandse veiligheidsdocument reikt verder dan militaire logistiek. Het is een wake-upcall dat energie niet alleen een milieu- of economische kwestie is. Het is in wezen een kwestie van nationale veiligheid. Strijdkrachten, industriële productie, transportnetwerken en kritieke infrastructuur zijn allemaal afhankelijk van overvloedige en betrouwbare energie. Zonder energie nemen de militaire paraatheid, de economische kracht en de nationale autonomie af.

Energie is door de geschiedenis heen de basis van staatsmacht geweest. Landen met een gegarandeerde toegang tot betaalbare energie beschikken over sterkere economieën, grotere militaire capaciteiten en meer bewegingsvrijheid. Landen die afhankelijk zijn van externe leveranciers stellen zich bloot aan dwang en erger.

De wereldwijde energietrends bevestigen deze feiten. Volgens het Statistical Review of World Energy 2026 was 86% van het wereldwijde primaire energieverbruik afkomstig van fossiele brandstoffen. Ondanks de groei van hernieuwbare technologieën blijft de wereld overweldigend afhankelijk van olie, aardgas en steenkool. Veel grote mogendheden passen zich aan deze realiteit aan, terwijl de bureaucratie in Brussel er schijnbaar geen aandacht aan besteedt.

China bijvoorbeeld breidt de opwekking van hernieuwbare energie uit, bouwt tegelijkertijd nieuwe kolencentrales en verzekert zich van controle over de toeleveringsketens voor strategische mineralen. Deze strategie geeft prioriteit aan energiebeschikbaarheid en veerkracht als fundamenten van de nationale macht. China versterkt hiermee zowel zijn economische positie als zijn veiligheid op lange termijn.

Deze kruising van energiebeleid en defensiecapaciteit kan een existentiële barst vormen in het ‘groene’ imago van de EU. De Europese Unie blijft sterk afhankelijk van geïmporteerde energie en cruciale grondstoffen, terwijl veel industrieën te maken hebben met aanzienlijk hogere energiekosten dan concurrenten in de Verenigde Staten en Azië. Stijgende kosten hebben bijgedragen aan de druk op de staal-, chemie- en maakindustrie, sectoren die de ruggengraat van de nationale defensie vormen.

Legers hebben brandstof nodig, maar ook staal, chemicaliën, machines, scheepsbouwcapaciteit, elektronica en geavanceerde productie. Een land dat moeite heeft om een ​​concurrerende industriële productie op peil te houden, zal problemen ondervinden bij de productie van tanks, munitie, drones, vliegtuigen en oorlogsschepen op de schaal die in een crisis vereist is.

Doordat de EU fossiele brandstoffen heeft gedemoniseerd in naam van het klimaatbeleid, zijn de elektriciteitsprijzen voor de industrie gestegen tot ongeveer het dubbele van het Amerikaanse niveau en zo’n 50% hoger dan in China. Vorig jaar daalde de staalproductie tot het laagste niveau sinds 1960. ThyssenKrupp schrapt 11.000 banen bij zijn staaldivisie, en dat is slechts één voorbeeld. Deze de-industrialisatie is onverenigbaar met een robuuste defensie en soevereiniteit.

De militaire capaciteiten van de NAVO hangen niet alleen af ​​van budgetten en troepensterkte, maar ook van de energievoorziening en de industriële basis die deze ondersteunen. De Nederlandse strategie erkent impliciet dat operationele paraatheid begint met energiezekerheid.

De Verenigde Staten hebben hun strategische positie versterkt door de overvloedige binnenlandse olie- en gasproductie, die zowel de economische groei als de militaire machtsprojectie ondersteunt. Europa weigert ondertussen ten volle te profiteren van de binnenlandse energievoorraden en klampt zich vast aan economisch destructieve beleidsmaatregelen die de veiligheid van het Westen alleen maar kunnen ondermijnen.

De les van de Nederlandse routekaart voor energiezekerheid is dat energiezekerheid een voorwaarde is voor nationale veiligheid. Een alliantie die erop gericht is tegenstanders af te schrikken en de soevereiniteit te behouden, kan zich niet veroorloven dit verband te negeren.

***

Dr. Samuel Furfari doceert sinds 2003 energiegeopolitiek en was 36 jaar lang ambtenaar bij het directoraat-generaal Energie van de Europese Commissie. Hij is auteur van meer dan 20 boeken over energiebeleid en geopolitiek.

Dit commentaar werd voor het eerst gepubliceerd in Daily Signal.

***