Bij de verkiezingen klonk het nog anders.

 

29-9-2026

Blakend optimisme als wapenfeit bij D66: waarom Jetten’s jubileumboodschap botst met de klimaatsomberheid van zijn eigen achterban

Van een onzer correspondenten.

De vraag is niet of klimaatpessimisme nog wel past bij Rob Jetten (D66). Maar is zijn stralende optimisme vol te houden is als de sombere analyse van alarmisten zijn blijde verhaal inhalen. Op het D66-jubileumcongres presenteerde hij klimaat- en natuurbeleid als bewijs dat zijn kabinet ‘meer bereikt dan de schreeuwers’. De hele toespraak hing aan de keuze tussen ‘optimisten of pessimisten’, met de stelling dat ‘de golf van optimisten altijd overwint’.

Dat is geen eerlijke diagnose van de wereld, maar een politieke constructie. Optimisme fungeert bij Jetten als mobilisatiemiddel: het moet samenwerking mogelijk maken, politieke ruimte creëren en zijn imago versterken als leider die ‘dingen voor elkaar krijgt’. Klimaatpessimisme – de gedachte dat maatregelen te klein, te traag of ontoereikend zijn en dat de planeet bezwijkt – ondermijnt die framing direct.

Bij de verkiezingen klonk het nog anders.

Juist daarom past juichend optimisme wel perfect in zijn politieke framing, maar in het geheel niet bij het doorleefde klimaatpessimisme van zijn achterban. D66-kiezers behoren tot de ‘groenste’ achterbannen, maar dat betekent niet automatisch dat ze geloven in de haalbaarheid van de doelen of in de snelheid van de transitie. De spanning tussen Jetten’s succesverhaal en de beleving van zijn leden – die op het congres juist opriepen de klimaatdoelen van 2030 wél te halen – maakt zijn verhaal uitermate kwetsbaar.

Bij de verkiezingen klonk het nog anders. Jetten waarschuwde toen:

‘Iedereen krijgt te maken met de klimaatverandering, ook wij in Nederland. Nu al overstromen onze kelders op het ene moment, terwijl er op een volgend moment extreme droogte is.’

En Sigrid Kaag introduceerde in haar tijd de retoriek van ‘do or die’: klimaat als finale, existentiële keuze, niet als optionele verbetering met applaus.

De vraag is dus niet of pessimisme nog wel ‘past’, maar hoe lang Jetten’s optimisme met de witte tanden standhoudt als de realiteit van de klimaat-somberaars zijn al te blije boodschap inhaalt: al die verschrikkelijke bosbranden, die bijna onleefbare hittegolven, smeltende en omvallende gletsjers, droge rivieren waar geen schip meer kan varen en mislukte oogsten die leiden tot hongersnood.

Zolang hij klimaatbeleid breed lachend presenteert als bewijs van zijn eigen succes, riskeert hij dat zijn optimisme overkomt als zelfbedrog – en dat ondermijnt juist de redding van moedertje aarde.

***