Marijke Vuik (D66), sinds 1 juli 2026 voorzitter van MKB-Nederland, houdt zich opvallend stil in het stikstofdebat,,,,,,

13-8-2026

Waar is toch ‘onze’ Marijke? De zwijgende voorzitter van MKB Nederland en de roep om solidariteit met de boeren

Van een onzer correspondenten.

Marijke Vuik (D66), sinds 1 juli 2026 voorzitter van MKB-Nederland, houdt zich opvallend stil in het stikstofdebat, terwijl Caroline van der Plas (BBB) het MKB publiekelijk oproept om naast de boeren te gaan staan. Haar zwijgen contrasteert scherp met de radicale retoriek van politica Van der Plas, die het stikstofbeleid bestempelt als een ‘frontale aanval’ en waarschuwt dat elke ondernemer vogelvrij wordt verklaard.

Vuik nam op 1 juli 2026 het stokje over van Jacco Vonhof als algemeen directeur en voorzitter van MKB-Nederland. In tegenstelling tot haar voorganger, die regelmatig in de media verscheen, is Vuik tot nu toe nauwelijks in het publieke debat over stikstof en klimaat te horen geweest.

Haar stilte is zeer opmerkelijk, zeker nu het stikstofbeleid volgens critici niet alleen de landbouw, maar ook het midden- en kleinbedrijf hard raakt: transportsector, voerfabrikanten, loonbedrijven, mechanisatiebedrijven, exporteurs, landbouwers, melkveebedrijven, vleesindustrie.

In juni 2026 was Vuik nog aanwezig bij een ‘heisessie’ met minister-president Rob Jetten (D66) over de toekomstige welvaart en het vestigingsklimaat, maar een duidelijke positionering in het stikstofdebat ontbreekt vooralsnog. Qua klimaatbeleid zegt het MKB nog de Nederlandse en Europese klimaatambities te ondersteunen, maar wijst erop dat Nederland nu al grote moeite heeft om bestaande plannen uit te voeren.

Caroline van der Plas over de onvrede en komende boerenacties in het land:

‘MKB Nederland, VNO-NCW. Die staan erbij en die kijken ernaar. Ik hoop dat heel Nederland zich hierbij aan gaat sluiten. Ook de transportsector, ook ondernemend Nederland. Want dit is het voorland waar we nu naartoe gaan.’

Bouwondernemer en zonnepaneellegger worden gepositioneerd als helden van de energietransitie: boer en maaimachineverkoper zijn de klos qua stikstof.

De voorgangers van Marijke Vuik, zoals Jacco Vonhof (voorzitter tot 1 juli 2026), stonden doorgaans wel openlijk achter de boeren tijdens de stikstofprotesten. Vonhof benadrukte herhaaldelijk dat de stikstofcrisis niet alleen de landbouw, maar het hele ondernemende Nederland zou treffen. Vonhof toen:

‘Het kabinet moet er alles aan doen om gemeenten en provincies zo snel mogelijk weer in beweging te krijgen met de vergunningverlening en daarvoor extra mankracht en middelen ter beschikking stellen. Om gestopte projecten weer op gang te krijgen en faillissementen te voorkomen.’

In gesprekken met het kabinet en commissie-Remkes benadrukten MKB-voorzitter Vonhof en VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen dat boeren weer perspectief moeten krijgen, terwijl de natuur versneld wordt hersteld. Ze pleitten voor een ‘aantrekkelijk keuzemenu voor boeren’ met juridisch houdbare oplossingen die werken voor natuur, boeren én economische ontwikkeling.

Het zwijgen van Vuik en de terughoudendheid van het MKB in het stikstofdebat zijn niet los te zien van het bredere klimaatbeleid. Het kabinet-Jetten zet in op versnelde verduurzaming, met doelen die ver boven de Europese afspraken uitstijgen. De kleine Nederlandse ondernemer moet daarbij vooroplopen. Voor het MKB is dit een lastig evenwicht: aan de ene kant pleiten voor minder regeldruk en meer ruimte voor ondernemers, aan de andere kant niet willen worden weggezet als klimaatsceptisch of dwarsliggend.

De paradox van het MKB in het klimaat- en stikstofdossier is ook dat twee ogenschijnlijk gelijkwaardige sectoren totaal verschillend worden behandeld. De bouwondernemer en de zonnepaneellegger worden gepositioneerd als helden van de energietransitie: hun projecten krijgen vaak voorrang, versnelde vergunningen omdat ze ‘bijdragen aan het klimaat’.

Tegelijkertijd wordt de melkveehouder en de maaimachinefabrikant weggezet als probleemveroorzakers en krijgen te maken met strengere stikstofnormen en dreigende productiebeperkingen door dwingende hoeveelheid koeien per hectare.

***