Van Wereldmacht naar Polderland: Leren van de Geschiedenis met Tobias van Gent | #2338

In deze uitzending van De Nieuwe Wereld duiken we samen met historicus Tobias van Gent diep in de wereld- en vaderlandse geschiedenis.

Hoe Nederland en de wereld veranderden

17-8-2026

Van Wereldmacht naar Polderland: Leren van de Geschiedenis met Tobias van Gent | #2338

In deze uitzending van De Nieuwe Wereld duiken we samen met historicus Tobias van Gent diep in de wereld- en vaderlandse geschiedenis. Van het ontstaan van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden tot de opkomst van wereldrijken, en van de Industriële Revolutie tot de dynamiek van onze hedendaagse politiek. We bespreken onder andere waarom Europa industrialiseerde (de Grote Divergentie), de invloed van maritieme macht, de complexe erfenis van het westerse imperialisme en hoe de Nederlandse politieke cultuur van polderen en versplintering door de eeuwen heen is gevormd. Ook staat Tobias stil bij cruciale historische momenten, zoals de Grondwetsherziening van 1848, de Slag om de Schelde in 1944 en zijn historische boeken. ----------------- Steun DNW Maak het geluid van de Nieuwe Wereld mogelijk. Zonder uw steun geen DNW! Word lid of doneer: 🚨Eenmalig doneren: via https://www.gofundme.com/f/eindejaars... 🧢 Steun DNW en word patroon op http://www.petjeaf.com/denieuwewereld 💳 Grote donaties: NL61 RABO 0357 5828 61 t.n.v. Stichting De Nieuwe Wereld. ✉️ Meld je aan voor onze gratis Nieuwsbrief: https://denieuwewereld.tv/nieuwsbrief/ Liever direct overmaken? Maak dan uw gift over naar NL61 RABO 0357 5828 61 t.n.v. Stichting De Nieuwe Wereld. Crypto's doneren kan via https://commerce.coinbase.com/checkou... -- Bronnen en links bij deze uitzending: Bestel De minister en de majesteit van Tobias van Gent: https://www.boom.nl/auteur/110-9157_G... -- 0:00 - Introductie 22:17 - Het ontstaan van de Republiek: Een unieke staatsvorm in Europa 25:42 - Militaire organisatie: Van middeleeuwse ridders naar professionele infanterie 31:03 - De Nederlandse vloot en de maritieme handelsmacht 33:29 - Stagnatie en het verval van de Nederlandse voorsprong 41:08 - Migratiestromen en sociale dynamiek in de Gouden Eeuw en 18e eeuw 47:01 - De Vierde Engels-Nederlandse Oorlog en de First Salute op Sint Eustatius 50:40 - De 19e eeuw: De Scramble for Africa en het westerse imperialisme 51:42 - De Opiumoorlogen en de Chinese "Eeuw van Vernedering" 54:19 - De Grote Divergentie: Waarom industrialiseerde Europa wel en China niet? 1:02:30 - De Tweede Industriële Revolutie en verschuivende wereldmachten 1:03:28 - Continentale wereldrijken: De expansie van de Verenigde Staten en Rusland 1:07:21 - De Caribische dynamiek: Suiker, de Haïtiaanse Revolutie en koloniale verhoudingen 1:09:00 - De Spaans-Amerikaanse Oorlog (1898) en de opkomst van de VS in de Caraïben 1:11:26 - De verwoestende dynamiek van Europese competitie en de Eerste Wereldoorlog 1:14:07 - Technologische revoluties: Van de ICT-revolutie naar AI en globale machtverschuivingen 1:15:22 - Het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden (1813) en het Congres van Wenen 1:19:03 - Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en de Belgische Revolutie van 1830 1:22:33 - Onderwijsvernieuwing (de HBS van Thorbecke) en het 'neutrale' Nederland 1:24:10 - Nationalisme in de 19e eeuw en de vorming van de Nederlandse nationale identiteit 1:25:45 - De Scramble for Africa, kolonisatiegrenzen en de maatschappelijke impact van het Empire 1:29:56 - Cultuur- en natiestaatvorming: Van dienstplicht tot lokale/regionale diversiteit 1:30:46 - Afrikaanse geschiedenis: Fluïde rijken, bronnengebrek en westerse geschiedschrijving 1:32:26 - Natiestaten vs. Imperia: Identiteit, zelfbeschikking, pluriformiteit en homogeniteit 1:35:44 - Perspectieven op de wereldgeschiedenis: Amerikaanse, Chinese en Europese historiografie 1:38:19 - Imperial Nostalgia: De erfenis van voormalige wereldrijken 1:42:36 - Nederlandse welvaart en vrijheid in historisch perspectief 1:44:31 - De Nederlandse politieke cultuur: Liberale traditie, tolerantie en het poldermodel 1:51:38 - De dynamiek van het poldermodel: Compromissen, vertraging en maatschappelijk protest 1:52:53 - Verharding in de politiek: Populisme, sociale media en de onderwijscultuur 1:54:49 - Partijvorming in Nederland: Van individuele politiek naar de ARP en versplintering 1:56:33 - Representativiteit van het parlement en de discussie rond de kiesdrempel 1:58:32 - Het grondwetsherzieningsjaar 1848 en de emancipatie van katholieken 1:59:13 - Lokale geschiedschrijving: De Slag om de Schelde (1944) en Zeeland in mei 1940 2:00:43 - Boekbespreking 'De minister en de majesteit': Generaal Dijxhoorn en koningin Wilhelmina -- De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van filosoof Ad Verbrugge in samenwerking met anchors Jelle van Baardewijk en Marlies Dekkers. De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de Filosofische School Nederland. Onze website: https://denieuwewereld.tv/ DNW heeft ook een Substack. Meld je hier aan: https://denieuwewereld.substack.com/

De Nieuwe Wereld