In het rapport wordt melding gemaakt van tientallen bestrijdingsmiddelen die zijn aangetroffen in Natura-2000-gebied het Zwanenwater.
7-7-2026 Claire Brouwer
Discussie over gif in Natura-2000-gebied het Zwanenwater bij Callantsoog laait op: ’Dit is geen bewijs, dit is een hypothese’ Clare Brouwer
Callantsoog
„Als we echt willen weten wat er met het Zwanenwater aan de hand is, dan hebben we feiten nodig. Geen vermoedens of aannames”, zeggen Jan Swaag (LTO Noord Noord-Holland) en Matthé van Lierop (KAVB Noord-Holland Noord). Zij plaatsen kanttekeningen bij de conclusies van een onderzoek van Mobilisation for the Environment (MOB) naar aangetroffen bestrijdingsmiddelen in het natuurgebied bij Callantsoog.
In het rapport wordt melding gemaakt van tientallen bestrijdingsmiddelen die zijn aangetroffen in Natura-2000-gebied het Zwanenwater. Bovendien wordt er gesproken over een verhoogde ’toxische druk’ op het ecosysteem. De onderzoekers komen tot de conclusie dat landbouw de meest waarschijnlijke bron is, maar deze koppeling zorgt voor stevige discussie.
Volgens Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) en Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB) ontbreekt belangrijke informatie om die conclusie te kunnen onderbouwen. Zo zouden gegevens over concentraties ontbreken, net als een vergelijking met wettelijke of ecologische normen en inzicht in de herkomst van de stoffen. Ook wijzen zij erop dat in het rapport middelen worden genoemd die al jaren of zelfs decennia verboden zijn.
„Dit rapport is geen bewijs, dit is een hypothese die als conclusie wordt gepresenteerd”, stellen zij.
Oorzaken
Ook Jan Gutter van CNB Lelyteam zet vraagtekens bij de interpretatie van de resultaten. Volgens hem wordt te snel van metingen naar oorzaken geredeneerd. „Tussen ’er zijn stoffen gevonden’ en ’de landbouw is de veroorzaker’ ligt een wereld van verschil”, zegt hij.
Deze krant legde de bevindingen van het onderzoek van MOB en de kritiek daarop voor aan prof. dr. ir. Paul van den Brink van Wageningen University & Research. Hij doet onderzoek naar de effecten van chemische stoffen op ecosystemen in zoetwatergebieden.
Ook Van den Brink plaatst kanttekeningen bij de methodiek van het MOB-onderzoek, maar ziet tegelijkertijd zeker aanleiding tot zorg. Tussen ’er zijn stoffen gevonden’ en ’de landbouw is de veroorzaker’ ligt een wereld van verschil
Volgens Van den Brink had het onderzoek sterker kunnen zijn als de onderliggende meetdata waren opgevraagd. „Doordat die ontbreken, blijft het bij de constatering dat stoffen zijn aangetroffen en normen worden overschreden. Je wilt eigenlijk weten hoe hoog de concentraties precies zijn”, zegt hij.
Toch vindt de hoogleraar dat de discussie daarmee niet is afgedaan. Volgens hem laten de metingen wel degelijk zien dat er iets aan de hand is in het gebied. „Er zijn metingen die boven de norm uitkomen. Dat is zorgwekkend, zeker in een beschermd natuurgebied”, zegt Van den Brink.
Hij vindt het lastig om de herkomst van de stoffen precies vast te stellen. Mogelijke verklaringen lopen uiteen van verspreiding via de lucht tot nalevering uit bodem of sediment. „Hoe het precies in het gebied terechtkomt, is op basis van dit rapport niet met zekerheid te zeggen.”
Maatregelen
Volgens Van den Brink ligt de kern van de discussie niet alleen bij de oorzaak, maar ook bij de vraag wat er met zulke bevindingen gebeurt. „Je kunt aantonen dat stoffen aanwezig zijn. Daarna begint de moeilijkste fase: wat betekent dit ecologisch, en welke maatregelen volgen daaruit?”
Die stap stokt volgens hem vaak in de praktijk en dan blijft een rapport liggen. „De constatering is er, maar de vertaling naar beleid of ingrijpen is een ander en veel ingewikkelder verhaal.” vind het vooral zorgwekkend dat die stoffen daar worden aangetroffen. Dat is uiteindelijk de belangrijkste constatering van dit onderzoek
Paul van den Brink Wageningen University & Research
Op de vraag wat er met dit onderzoek gebeurt, laat de gemeente Schagen weten, dat het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) toezicht houdt op lozingen naar het oppervlaktewater en de waterkwaliteit bewaakt. Normoverschrijdingen van verboden stoffen worden door het waterschap gemeld bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die de signalen beoordeelt.
Zorgelijk
De NVWA laat weten geen recente specifieke meldingen te hebben ontvangen van verhoogde concentraties bestrijdingsmiddelen in het Zwanenwater. Wel heeft de autoriteit regelmatig contact met waterschappen over normoverschrijdingen die mogelijk verband houden met onjuist of illegaal gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Dit vindt de NVWA zorgelijk.
De gemeente Schagen zegt naar aanleiding van het rapport in gesprek te zijn met het waterschap en de provincie Noord-Holland. „De bron en oorzaak van de vervuiling zijn niet bekend. Als daar meer over bekend is, kan de gemeente maatregelen nemen”, aldus een woordvoerder.
Tegenstellingen
De landbouwsector doet een oproep om de discussie niet alleen vanuit tegenstellingen te voeren. Jan Gutter van CNB Lelyteam geeft aan dat de bereidheid bij agrariërs om te bewegen er vaak wel is.
„We willen echt wel stappen zetten en meedenken over oplossingen”, zegt hij. „Maar dat moet wel gebeuren op basis van volledige en kloppende informatie. Alleen dan kun je elkaar ook echt vinden in het midden.”
LTO en KAVB blijven erbij dat de conclusies niet uit de data volgen, terwijl Paul van den Brink juist de nadruk legt op de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in een beschermd natuurgebied. „Dat roept op zichzelf al vragen op over de toestand van het ecosysteem”, zegt hij. „Ik vind vooral zorgwekkend dat die stoffen daar worden aangetroffen. Dat is uiteindelijk de belangrijkste constatering van dit onderzoek.”
Noordhollands Dagblad
1 reacties :
De natuur herstelt zich wel maar afgelopen week kwam er een nieuw alarmerend rapport naar buiten over de enorme vervuiling van ons REGENwater met o.a. landbouwgiffen. Zolang die bende nog verkocht mag worden aan Jan en Alleman zal het regenwater alleen nog maar meer vervuilen. De zogenaamde door de overheid betaalde onderzoekers die de boeren graag weg willen hebben zou ik adviseren om eens de vervuiling van het regenwater in het Zwanenwater mee te nemen in hun gestuurde onderzoeken, want misschien weten die corrupte mannetjes en vrouwtjes het nog niet, in het Zwanenwater regent het ook.
Enkele jaren geleden werd op de weg langs het Zwanenwater de max. snelheid teruggebracht om de uitstoot van Stikstof en Co2 door het verkeer te verminderen want er waren enkele plantjes in het Zwanenwater die niet tegen natuurlijke meststoffen als Co2 en Stikstof kunnen en omdat die plantjes achteruit gingen luidden de dwazen de noodklokken. Ze hielden wel hun mond over de toegenomen vegetatie vanwege de rijkere grond, dat dan weer wel.
Een reactie posten