Willem Alexander, Elfstedentocht.










De zondagse beschouwing van Jan van Friesland.

Een diplomatiek mirakel in één bedrijf.

Personages:

Donald Trump, luidruchtig, zelfverklaard klimaatrealist

Koning Willem-Alexander, charmant, ironisch observerend

Koningin Máxima, elegant, scherp en beleefd

Premier Rob Jetten, drammerig overtuigd van eigen klimaatbeleid

De Butler, stijf en discreet

Decor: De grote eetzaal van het Witte Huis. Tafel als een spiegel, vlaggen en porselein, en middenin — een schaal met eieren. Diplomatieke broosheid in kristal.

***

Trump: (wijd lachend) Welcome back, Dutch friends! Love your country — small, flat, windy, but fantastic raining chocolate. Terrible windmills, though. (hoofdschuddend) Big, big mistake.

Máxima: (beleefd) In Nederland proberen we van de wind iets moois te maken, meneer Trump.

Trump: You already did. (knipoog) You married the King — best deal The Netherlands ever made.

(Alexander richt zich half op, glimlacht strak.)

Alexander: In Nederland vertrouwen we op zon én wind, meneer Trump.

Trump: (lachend) You trust wind? That’s like trusting politicians!

Jetten: (droog, gedreven) Toch bewegen ze, meneer Trump. De aarde warmt op. De laatste Elfstedentocht was eind vorige eeuw! Majesteit schaatste hem. Dat kón toen nog!

(Trump legt zijn bestek neer, kijkt naar Alexander alsof hij een mythisch wezen is.)

Trump: You skated eleven cities? Through ice and freezing? That’s amazing! That’s American spirit, not European socialism! A real man. A winner.

Alexander: (licht ironisch) Wij noemen het liever volhouden, meneer Trump. Niet winnen.

Trump: Nah, you won. You finished. That’s winning. If I were Dutch, I’d rename it the Trump Tour.

Máxima: (glimlachend) Mijn man overwon het ijs en u won bij de stembus — allebei glad terrein.

Trump: (hartelijk lachend) Exactly! You see right through me. You’re dangerous, Your Majesty.

Trump: But I don’t trust things I can’t see. Wind, climate change, invisible enemies — all fake until proven profitable.

Jetten: (fel) Het klimaat is niet onzichtbaar, meneer Trump. Het smelt voor onze ogen. Zoals minister Kaag al zei: do or die.

Trump: (lacht hard) Is that your campaign slogan or your doom cult? ‘Do or die!’ Sounds like bad marketing for solar panels.

Jetten: (onverstoorbaar) Het is urgentie. We kunnen ons geen tweede planeet veroorloven.

Trump: Then buy Greenland. I tried — best idea I ever had!

Alexander: (droog) In Nederland houden wij liever wat we nog hebben vast, meneer Trump — al moet het soms onder water.

Trump: (lachend) You should pump it dry, build a golf course. That’s vision!

Máxima: (met honing) En toch, meneer Trump, soms is wat nat is juist vruchtbaar.

Trump: (verrast, genietend) You talk like a poet. Dangerous, too. You know, you could melt glaciers with that accent.

Alexander: (tussenbeide, vriendelijk strak) We laten dat liever aan de zon over.

Jetten: (herpakt zich, driftig) En de zon schijnt voor iedereen, zolang we hem niet blokkeren met uitstoot en olieplannen!

Trump: Relax, Rob. The earth’s fine. God loves fossil fuels. He buried them for us to dig up! (grinnikend) Fossil fuels built this place, Rob. You’re sitting in them.

Máxima: (zacht, bijna ironisch) Sommige geschenken van de hemel horen misschien liever in de grond te blijven.

(Korte stilte — een diplomatiek vacuüm. Dan schuift de butler een schaal hagelslag op tafel.)

Trump: Ah, the famous Dutch fossil stuff. Pure energy, no wind required. I love it.

Alexander: (grijnzend) Eerder at u hagelslag bij óns ontbijt in Den Haag, meneer Trump.

Trump: (opgetogen) That’s right! You gave it to me first — I give it back! That’s called a trade surplus.

Máxima: (droog) Dan is de kring tenminste rond. Circulaire diplomatie, zogezegd.


Jan van Frieslamd.

Jetten: (opverend) Circulair denken scheelt de helft aan uitstoot.

Trump: (lachend) Circular thinking? I love it. That’s how I got re‑elected — talk in circles till they clap!

Jetten: (belerend) Wij applaudiseren pas als het ijs houdt, meneer Trump.

Trump: (face to face met Jetten) You think in circles, I move in straight lines. Guess who gets there first…

***