Van een onzer correspondenten.

Vier kerncentrales wil de nieuwe regering laten bouwen, maar een groene oplossing is dat allerminst, betogen kernenergiespecialisten Boelie Elzen, Rob Geerts en Wim Smit.

Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA plant de bouw van ten minste vier kerncentrales in Nederland. Opvallend is dat kernenergie wordt besproken in een hoofdstuk over ‘klimaat en groene groei’, onder een subkopje: ‘Investeren in energie(zekerheid) en betaalbare energie van eigen bodem’. Die koppen zijn misleidend omdat kernenergie het klimaatprobleem juist verergert en omdat we van diverse landen afhankelijk blijven om de centrales te kunnen laten draaien. Het is een opinie in dagblad Trouw.

Zowel in officiële stukken als in de pers lees je vaak dat een kerncentrale geen broeikasgassen uitstoot. Maar kerncentrales zijn wel onderdeel van een lange mondiale kernenergieketen die wel degelijk een aanzienlijke hoeveelheid CO2-uitstoot veroorzaakt. En die emissies moeten we meenemen in de berekening. Dan zien we dat de CO2-uitstoot door kernenergie tienmaal zo hoog is als die van zonne-energie en zevenmaal zo hoog als die van windenergie.

Nederland wil de CO2-uitstoot in 2050 naar nul terugbrengen. Er zijn tussenliggende doelen voor 2030 (55 procent reductie) en voor 2035 (klimaatneutrale elektriciteitsopwekking).

Met de bouw van de centrales verergeren we het klimaatprobleem.

Kernenergie maakt die tussendoelen volledig onhaalbaar, want de bouw van kerncentrales duurt 15 tot 20 jaar. De daarvoor benodigde miljarden euro’s zijn niet meer beschikbaar voor het echt terugdringen van de CO2-uitstoot op korte termijn. Sterker nog; we verergeren eerst het klimaatprobleem door de hoge emissies bij de bouw van kerncentrales en doordat we veel langer gascentrales moeten gebruiken. De uitgaven voor kernenergie gaan ten koste van die voor zon en wind waarmee we al vóór 2030 forse emissiereducties zouden kunnen bereiken.

Tegen 2045, als de eerste kerncentrales in bedrijf komen, zal 80 tot 90 procent van onze energievoorziening van wind en zon moeten komen. Die zijn echter niet continu aanwezig (‘energieflauwte’). Vier kerncentrales zouden rond de 5 procent kunnen bijdragen, volstrekt onvoldoende bij een tijdelijke uitval van 80 tot 90 procent. Dat opvangen lukt alleen door voldoende energieopslag en door (deels al bestaande) uitwisseling met andere landen in een Europees elektriciteitsnetwerk. Overschotten worden dan benut om de energieflauwte in andere landen op te vangen.

Climategate.nl: Diederik Samsom (GL-PvdA) in De Volkskrant, ‘Vier kerncentrales in Nederland? Dat is gekkenwerk.’

Een aantal technieken voor energieopslag is nu al beschikbaar. Wat ontbreekt zijn vooral grootschalige investeringen in verdere toepassing en in de ontwikkeling van efficiëntere technologieën. Het is tekenend dat het coalitieakkoord nergens plannen voor stimulering van energieopslag noemt, terwijl dat juist essentieel is voor energiezekerheid.

Het is wrang de bouwkosten te financieren uit het klimaatfonds

Verder maakt kernenergie ons juist afhankelijk van diverse buitenlanden, waaronder landen met een weinig stabiele reputatie zoals Kazachstan voor het uranium.

Het kabinet-Schoof had 15 miljard euro gereserveerd voor de plannen voor vier grote kerncentrales. De afgelopen 25 jaar hebben we gezien dat centrales van 1500 MWe, inclusief de financieringskosten, in het Westen zo’n 30 miljard euro per stuk kosten.
Private investeerders blijken dat al een veel te groot risico te vinden. De Nederlandse overheid (en dus de belastingbetaler) zal daarom de volledige 120 miljard moeten financieren.

De productie van kernenergie gaat dus wel degelijk gepaard met CO2-uitstoot. Dat is ook zo bij zonne- en windenergie, maar bij kernenergie is die uitstoot 7 tot 10 keer hoger. Investeren in kerncentrales vertraagt bovendien de noodzakelijke reductie van CO2 in de komende 15 tot 20 jaar. Het is daarom nogal wrang om de voorbereidende kosten van de kerncentrales te financieren vanuit het klimaatfonds.

Verder is het onjuist dat kerncentrales nodig zijn voor de energiezekerheid. Die garantie is er alleen als je fors investeert in energieopslag en energie-uitwisseling tussen landen. De torenhoge financiële lasten van kerncentrales zuigen de investeringen weg van de ontwikkeling van energieopslag en duurzame energieproductie, schrijven de opiniemakers in Trouw.

Het coalitieakkoord presenteert kerncentrales volkomen ten onrechte als belangrijk voor een klimaatneutrale, betaalbare en zekere energievoorziening. Zij zijn juist een grote sta-in- de-weg.

***

Lees het in Trouw, hier.

***