Verkiezingen in Nederland: toonbeeld van …

Verkiezingen in Nederland zijn een toonbeeld van zorgvuldigheid.

10-2-2026

Verkiezingen in Nederland: toonbeeld van …

 

Door Reynier Pronk.

Verkiezingen in Nederland zijn een toonbeeld van zorgvuldigheid. Stembiljetten worden geteld, herteld, gecontroleerd, opnieuw geteld en daarna zorgvuldig verwerkt. Alles klopt. Alles is zuiver. Alles is democratisch.

En dan begint de formatie.

Daarin blijkt de verkiezingsuitslag geen rol van betekenis meer te spelen. Het is hooguit een menukaart waarbij men na een vluchtige blik, besluit om buiten de kaart om iets heel anders te bestellen.

Want terwijl de kiezer slechts één kans heeft om zich via het stembiljet te laten horen, krijgt een koor van ongekozenen volop de gelegenheid om het beleid nader te bepalen. Eufemistisch heet dat ‘het maatschappelijke middenveld’; o.m.  Greenpeace, Milieudefensie, Vollenbroek, en wie weet welke actiegroep, bevlogen ambtenaren of beleidsmakers met een verwrongen wereldbeeld er nog meer mochten aanschuiven aan de formatietafel. Kijk naar de prioriteiten die zijn gesteld en je weet uit wiens koker het is gekomen.

Het volk zelf was eigenlijk best overzichtelijk in zijn verlangens. Voldoende woningen om gewoon in te kunnen wonen en bij voorkeur betaalbaar. Veilig de straat op kunnen gaan, ook ’s avonds,  betaalbare energie, betaalbare boodschappen, en hoogwaardige gezondheidszorg tegen betaalbare tarieven en als het even kan wat minder belastingdruk. Kortom een rustig en overzichtelijk leven.

De nieuw te vormen coalitie daarentegen tovert drie fantoomproblemen uit de hoge hoed:

Stikstof, (verstikkend hoge norm)

Klimaat, (Kunnen we niets aan doen en de rest van de wereld heeft dat allang door)

Defensie, (Poetin zal sterven aan een lachstuip als hij ons legertje, aangevoerd door luitenant-kolonel Maxima in beeld krijgt)

En dit alles te betalen door de kiezers: Hogere belastingen, een hoger eigen risico in de zorg, later met pensioen, korter in de WW, meer windmolens, duurdere energie, gedwongen aan de warmtepomp, en een hogere instroom van immigranten, die voorrang blijven houden bij het toewijzen van schaarse woningen.

Alleen rijst de vraag: in welk partijprogramma stond dit eigenlijk?

De kiezer stemde massaal op partijen rechts van het midden. Maar de partij die zich met succes heeft vermomd als middenpartij, gaat er vandoor met de hoofdprijs. En kijk eens aan: we zijn weer terug bij de agenda van het laatste kabinet Rutte. Het voelt vertrouwd. Misschien iets té vertrouwd.

Iedereen die heeft gestemd op een partij rechts van de VVD werd buitenspel gezet. Dat gaf de overige partijen de ruimte voor een links beleid, want de op die manier gedecimeerde meerderheid ging automatisch naar links. Niet omdat de kiezer dat vroeg, maar omdat men blijkbaar beter weet wat de kiezer nodig heeft dan de kiezer zelf.

Democratie in Nederland is een auto die linksaf slaat terwijl je naar rechts stuurt.

Ik had dit alles graag voorgelegd aan mijn volksvertegenwoordiger, maar die is er niet; er zijn uitsluitend partijvertegenwoordigers, volledig losgezongen van het electoraat.

Pas bij de volgende verkiezingen komt het electoraat weer even in beeld om vervolgens voor de zoveelste keer weer bewerkt te worden met door spindokters uitgekiende campagnes, waarna zich alles weer zal herhalen.

Groundhog day all over again!

***