Flex-kabinet Jetten: de tien steden zijn weggevaagd, we krijgen er 4 kerncentrales voor terug

 De zondagse beschouwing van Jan van Friesland.

2-2-2026 Jan van Friesland

Flex-kabinet Jetten: de tien steden zijn weggevaagd, we krijgen er 4 kerncentrales voor terug

Naar verluidt zal het nieuwe kabinet Jetten eind deze maand op het bordes staan. En het eerste waarvan D66, CDA, en VVD zich rekenschap moeten geven zijn nieuwe verkiezingen: die voor de gemeenteraden.

Premier en ministers zijn amper ingewerkt of 13.6 miljoen stemgerechtigde kiezers moeten opnieuw van heldere beloftes worden voorzien. Natuurlijk gaan de gemeenteraadsverkiezingen niet over landelijke thema’s, maar we zullen landelijke partijen voortdurend zien optreden.

Want was het niet Jetten zelf die benadrukte dat lokale politiek dichter bij de mensen staat dan landelijke? In de vele debatten rond de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 sprak hij over de herontdekking van dat menselijke contact op lokaal nivo, wat volgens hem zelfs bijdroeg aan betere peilingen voor D66, in tegenstelling tot het te abstracte ‘systeemdenken’ op nationaal niveau. De Haagse mouwen zullen moeten worden opgestroopt, want een electorale groeier als Forum voor Democratie (FvD) doet mee in minimaal 100 Nederlandse gemeenten.​

Maar Jetten kan politiek draaien als de beste.

Het wankele kabinet-Jetten moet al per dossier oppositie-steun zoeken in de volksvertegenwoordiging, wat het extra kwetsbaar maakt in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen.

Lokale campagnes zullen draaien om thema’s uit het akkoord, zoals hogere eigen risico’s in de zorg, AOW-aanpassingen, stikstofmaatregelen en migratie, die gemeenten direct raken. Partijen riskeren dat onpopulaire maatregelen, zoals lastenverhogingen voor defensie, leiden tot verlies bij lokale kiezers die meer focus willen op wonen en zorg.

Het is al een minderheidskabinet en bovendien kreeg D66 qua democratische legitimatie per slot maar 30.000 stemmen meer dan de PVV.

Frons: er kan zomaar een spookhuis van politieke sentimenten ontstaan die de regeerbaarheid ernstig kunnen belemmeren. Maar Jetten kan politiek draaien als de beste. Voor zijn ministerschap bekritiseerde Jetten als D66-fractieleider kernenergieplannen van VVD-minister Wiebes, noemde hij rapporten ‘dubieus’ en wees hij op lange bouwtijden van tien jaar, de bekende afvalproblemen en de vele veiligheidsrisico’s. Nu dramt hij met 4 kerncentrales en laat anderzijds het tien stedenplan als een spreekwoordelijke baksteen met gemak vallen.

Geen wonder dat kabinet Jetten blijft vasthouden aan grote en onrendabele windparken op zee: daar wonen geen kiezers.

***