Bestrijdingsmiddelen gevonden tot 10 kilometer van boerderijen, met gevolgen voor natuur én mens
Landbouwgif kan tot wel 10 kilometer voorbij de grenzen van een stuk landbouwgrond terechtkomen. Uit onderzoek van Wageningen Universiteit blijkt dat pesticiden tot in beschermde Natura 2000-gebieden worden teruggevonden. Het is de vraag wat dit betekent.
Bestrijdingsmiddelen komen verder dan gedacht en bereiken plekken die juist beschermd zouden moeten zijn. In de zogenaamde 'Natura 2000-gebieden' blijkt de natuur kwetsbaarder dan werd gedacht. De regels die nu gelden, lijken onvoldoende om mens en milieu te beschermen.
Pesticiden bereiken beschermde natuur
Onderzoekers van de Wageningen Universiteit (WUR) onderzochten 12 Natura 2000-gebieden in Nederland en vonden sporen van bestrijdingsmiddelen in de bodem en op bladeren.
Dat terwijl deze gebieden juist bedoeld zijn om kwetsbare natuur te beschermen. De stoffen hechten zich aan stofdeeltjes en worden via de lucht kilometers ver meegevoerd, afhankelijk van wind- en weersomstandigheden. Dat zegt een van de betrokken onderzoekers, Bas Buddendorf.
Probleem gaat verder
Daarmee valt het oude idee dat pesticiden vooral dicht bij het perceel blijven, het stuk grond waarop ze zijn gebruikt, in duigen. Zelfs verboden bestrijdingsmiddelen zoals DDT zijn nog steeds aantoonbaar aanwezig. De gevonden afstanden tot 10 kilometer roepen vragen op over de effectiviteit van huidige veiligheidszones van tientallen meters rond landbouwgrond.
Dat zet vraagtekens bij het huidige beleid en roept de discussie op over strengere regels voor het gebruik van pesticiden. Voor natuurbeheer en omwonenden is duidelijk dat het probleem verder gaat dan het stuk landbouwgrond zelf.
Lees ook
Europese Commissie wil regels rond pesticiden versoepelen, wetenschappers zijn tegen: 'Stap terug voor mens en milieu'
Natuur en gezondheid onder druk
De dingen die de onderzoekers hebben ontdekt voeden de maatschappelijke discussie over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Voor het milieu zijn de signalen zorgwekkend: er werden 'rode vlaggen' aangetroffen die wijzen op mogelijke schade aan bodemleven en kleine insecten die op bladeren leven.
Hoewel het onderzoek zich richtte op bodemleven en insecten, wijzen eerdere studies op mogelijke gezondheidsrisico's voor mensen bij langdurige blootstelling. Internationale studies laten vergelijkbare verbanden zien, al is het moeilijk dit in individuele gevallen te bewijzen. Huisarts Martijn Molemaverhuisde met zijn gezin van Drenthe naar Zweden vanwege zorgen over pesticiden. Hij woonde eerst vlakbij een landbouwgebied in Westerveld.
Strenger gebruik pesticiden
Sommige gemeenten hebben inmiddels strengere regels, zoals een minimale afstand van 50 meter tussen landbouwakkers en woningen. Maar als bestrijdingsmiddelen zich over kilometers kunnen verspreiden, rijst de vraag of zulke zones voldoende bescherming bieden.
De onderzoekers pleiten daarom voor uitgebreider onderzoek, zowel in meer gebieden als over langere tijd. Van de 162 Natura 2000-gebieden in Nederland is tot nu toe slechts een klein deel onderzocht. De onderzoekers willen beter inzicht krijgen in de gecombineerde effecten van verschillende middelen tegelijk. Dat is iets waar in toelatingsprocedures van nieuwe middelen nog niet genoeg aandacht voor is.
Lees ook
Discussie over sierteelt veroorzaakt spanning in Westerveld: 'Splijt de samenleving'
Economie versus milieu
Dat veel van de gevonden giftige stoffen gewoon zijn toegelaten, maakt de discussie extra gevoelig. De toelating van bestrijdingsmiddelen is gebaseerd op Europese - en nationale toetsingskaders, legt WUR-onderzoeker Buddendorf uit. Maar die zijn gebaseerd op de eerdere ideeën over verspreiding, die mogelijk moeten worden herzien.
De bevindingen van de onderzoekers zetten ook de discussie over economie versus milieu scherp op de agenda. Landbouwbedrijven hebben belang bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen, maar natuur en gezondheid betalen de prijs. De studie van Wageningen Universiteit laat zien dat het huidige beleid mogelijk te beperkt is. Nieuwe regels en meer onderzoek zijn nodig om mens en natuur beter te beschermen.
Hoe nu verder?
De centrale vraag die boven het onderzoek hangt: hoe veilig is het huidige systeem als middelen veel verder kunnen neerdalen dan gedacht? Voor natuurorganisaties, bezorgde omwonenden en delen van de medische wereld is het antwoord duidelijk: het inperken van bestrijdingsmiddelen moet gebeuren.
Voorlopig is één conclusie helder: wat op het land wordt gespoten, blijft daar niet altijd.
0 reacties :
Een reactie posten