Voor aardbevingen in Groningen springt onze premier in spe ostentatief in de dienstauto – camera’s erbij, stand op bezorgde blik – maar een bezoek aan een dorp dat als gevolg van zijn eigen megalomane energietransitie-beleid van de kaart wordt geveegd, past kennelijk niet in zijn peptalk-agenda.

Volksvertegenwoordigers van BBB, FvD en PVV staken na het fatale gemeenteraadsbesluit de Moerdijkers wel een hart onder de riem en schudden meewarig het hoofd. Maar nee, Jetten mijdt juist het dorp in deze voor de bevolking zo onzekere tijden. Hoe hadden zijn woorden kunnen klinken:

‘Lieve Moerdijkers! Groene Pioniers die Durven Dromen van een Schonere Toekomst! Jullie Willen Groeien! Dus, kom op Moerdijkers: jullie ZIJN de transitie-ruimtevaarders van de toekomst. Jullie HEBBEN het lef, al eeuwen lang! De Groene Geschiedenis zit er aan te komen. DUS: Laten we SAMEN de schouders eronder zetten voor die swingende energietransitie – hier in Moerdijk. Want het KAN wél!’

Etc, etc.

Nee, dus. Geen hoopgevende woorden.

In Zeerijp staat hij wel tussen de scheuren in het stucwerk, omringd door verontruste bewoners en verklaart met strakke kaken dat de open gaskraan ‘Absoluut Niet aan de Orde’ is. Het beeld in het Groningse is perfect: staatsman Jetten die pal staat voor de getroffen burger, het voor hun opneemt tegen de donkere krachten die het nog een één keer wagen aan de gaskraan te willen draaien. In Groningen zoekt hij zo de uitstraling van de beschermer tegen verkeerd overheidsbeleid uit het verleden.

Maar in Moerdijk zou hij de colporteur zijn van een nieuwe ‘powerport’ die alle huizen en straten doet schudden. Het zijn weliswaar geen spontane bevingen die het dorp breken, maar besluiten, nota’s, modellen en kaarten waar een D66-handtekening onder staat.

De bevolking voelt in Moerdijk in wezen hetzelfde als de mensen in Groningen: onzekerheid over overheidsbeleid.

Zo ontstaat een nieuw soort Nederland: een land waar politici alleen verschijnen bij leed dat ze gemakkelijk anderen kunnen aanrekenen, maar onvindbaar zijn bij de zorgen en slapeloosheid van inwoners over de dreiging die uit hun eigen politieke gedram voortvloeit.

Misschien komt er ook ooit een enquêtecommissie Moerdijk. Dan kan Jetten alsnog aanschuiven en zeggen dat ‘de overheid fouten heeft gemaakt’ – en dat hij daar heel, héél erg van is geschrokken.

***​​