Hoe zeldzaam is een Vlaamse witte kerst? Laatste keer dateert al van 2010 (en ook daarvoor kwam het nauwelijks voor)

 Een witte kerst blijft een zeldzaam fenomeen......

26-12-2025

Hoe zeldzaam is een Vlaamse witte kerst? Laatste keer dateert al van 2010 (en ook daarvoor kwam het nauwelijks voor)

Van een onzer correspondenten.

Een witte kerst blijft een zeldzaam fenomeen: tussen 1900 en 2024 kwam het amper 11 keer voor. Voor de laatste witte kerst moeten we intussen teruggaan tot 2010. Voor de laatste ‘landelijke’ witte kerst, waarbij het hele land onder een wit tapijt ligt, moeten we zelfs terug naar 1964. Hopen op een wit paasfeest dan maar?

Het wordt dit jaar opnieuw geen witte kerst in Vlaanderen. Intussen moeten we al 15 jaar teruggaan voor de laatste kerstdag die overgoten was met een laagje sneeuw. Volgens de definitie van het KMI mogen we spreken van een witte kerst als er om 8 uur ’s morgens ten minste 1 centimeter sneeuw ligt bij het KMI in Ukkel. Tijdens de vorige eeuw kwam dat amper 9 keer voor in Ukkel, zowat 1 keer om de 10 jaar dus. Uitschieter is Kerstmis 1964, toen de witte vacht niet minder dan 17 centimeter dik was.

Na 23 jaar wachten, plots 2 keer prijs na elkaar

Deze eeuw kwam het voorlopig nog maar 2 keer voor, maar wel 2 jaar na elkaar: in 2009 en 2010. In 2009 hadden we er wel 23 jaar moeten op wachten.

In 2010 was het echt wel de moeite met 16 centimeter sneeuw. Al was het toen geen ‘landelijke’ witte kerst, omdat niet het hele land bedekt was met sneeuw. De laatste Kerstmis met een wit tapijt in het hele land, beleefden we in 1964.

Vaak werd het dus een grijze en natte kerstperiode, al was het in een verder verleden ook wel eens bitter koud. In 1940 daalde de temperatuur op kerstavond tot -11 graden Celsius in Bree. In 1963 was het bibberen op Kerstmis: in Brugge zakt het kwik tot -11,6 graden.

De laatste decennia was het toch vooral grijs en nat. Het aantal ijsdagen en sneeuwdagen in Ukkel daalt gestaag, zodat de kans op een witte kerstdag daalt. Op kerstavond 1991 waren er her en der in het land zelfs overstromingen door overvloedige regen.

Vaak was het zacht weer op 25 december. In 1997 werd het zelfs 14 graden.

Op naar een witte Pasen?

Een witte kerst is dus bijzonder zeldzaam, maar hoe zit het met een witte Pasen? Dat is al van 2008 geleden. Het is te zeggen: het begon toen te sneeuwen in de late avond op paaszondag. Iets voor middernacht lagen enkele centimeters sneeuw in Ukkel.

Daarvoor was het al van 1982 geleden dat er nog eens sneeuw uit de lucht viel op Pasen, volgens David Dehenauw van het KMI. Maar die sneeuw was gemengd met regen en bleef niet liggen.

Ook in 1975 viel er regen en sneeuw, maar bleef er naar verluidt amper iets liggen. Ook in 1951 viel er een mengeling van regen, hagel en sneeuw, maar is het niet duidelijk of er een wit tapijt werd gevormd in Ukkel.

‘ We kunnen zeggen dat sneeuw met Pasen zeldzamer is dan sneeuw met Kerstmis

David’ Dehenauw, KMI

Het weerverloop met Pasen wordt pas sinds 1941 redelijk beschreven in Ukkel. ‘De data komen uit een weerboek van Lucien Landuyt (de ex-weerman die in 2021 overleed, red.), die het weer beschreef op verschillende feestdagen’, vertelt David Dehenauw van het KMI. In 2008 zei hij over het laagje sneeuw toen:

‘We kunnen stellen dat er in minstens 57 jaar en wellicht in 67 jaar tijd nooit een hoger sneeuwdek met Pasen lag dan vandaag.’

Pasen viel in 2008 trouwens heel vroeg op het jaar, op zondag 23 maart.

‘Het is moeilijk om de data voor Pasen te vergelijken, omdat de datum elk jaar anders valt. Maar ik denk wel dat sneeuw met Pasen zeldzamer is dan sneeuw met Kerstmis.’

Daarnaast zijn er ook fans van een Witte Donderdag (letterlijk te nemen) in de Goede Week net voor Pasen, maar ook dat fenomeen wordt door de klimaatopwarming zeldzamer.

***

Bron hier.

***