Datacenters drukken andere grootverbruikers van stroomnet af

Datum:
  • vrijdag 26 juni 2020
  • in
  • Categorie: , , ,
  • Datacenters verbruiken veel minder stroom dan ze contractueel hebben vastgelegd.
    26-6-2020


    In het kort
    Datacenters verbruiken veel minder stroom dan ze contractueel hebben vastgelegd.

    Andere stroomverbruikers maken aanspraak op die capaciteit en krijgen van de rechter gelijk.

    Netbeheerders denken dat het beter is als datacenters zich alleen nog op speciaal aangewezen gebieden vestigen.

    Datacenters leggen een groot beslag op het elektriciteitsnetwerk, maar gebruiken lang niet alle aangekochte ruimte. Andere stroomverbruikers, die zelf willen uitbreiden of zich willen vestigen, zijn hiervan de dupe omdat voor hen geen plek op het net zou zijn. Ook noopt het de netbeheerder tot kostbare uitbreiding van het energienet op verschillende plekken.

    Met de groei van het internet nam het aantal datacenters en hun omvang de laatste jaren in rap tempo toe. 'Maar hun stroomverbruik per vierkante meter is met geen andere sector te vergelijken', zegt Roelof Potters, die bij Liander verantwoordelijk is voor het datacenterbeleid. Een middelgroot datacenter verbruikt bijvoorbeeld evenveel stroom als de hele gemeente Diemen.

    De hoeveelheid stroom die datacenters contractueel hebben afgenomen ligt nog veel hoger. In de praktijk gebruiken datacenters rond Amsterdam op piekmomenten nu zo'n 44% van de stroomcapaciteit die ze hebben aangevraagd, bevestigt Potters. Volgens de netbeheerder - die ongeveer een derde van het stroomnet van Nederland beheert - zal het nog jaren duren voor nieuwere datacenters op 90% van het door hen vastgelegde stroomgebruik zitten.

    'Nee'

    Intussen krijgen andere gebruikers die een grotere aansluiting willen vaker 'nee' te horen van de netbeheerders omdat het stroomnet vol zou zitten. Dat brengt netbeheerders in een lastig parket. Een tomatenkweker uit Haarlemmermeer stapte vorig jaar naar de rechter en kreeg, ook in hoger beroep eerder dit jaar, gelijk: dat er veel stroom is gecontracteerd, betekent volgens de rechters niet dat het stroomnet ook daadwerkelijk vol is.

    Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in februari dat de netbeheerders daadwerkelijk beschikbare ruimte op het net moeten verdelen, en niet de gecontracteerde ruimte. De uitspraken zijn volgens Liander in potentie 'vergaand' en 'een bedreiging voor de leveringszekerheid voor bedrijven en daarmee een bedreiging voor het investeringsklimaat en de economie.' Het bedrijf heeft de zaak voor de Hoge Raad gebracht, die deze nu in behandeling heeft.

    ‘De stroomwet is niet meer bij de tijd, de capaciteit is al jaren niet uitgebreid en nutsbedrijven en gemeentes steggelen over de ruimte. Alle afnemers van stroom hebben hier last van’  -  Stijn Grove, Dutch Datacenter Association

    Datacenters benadrukken dat netbeheerders de elektriciteit moeten leveren die zij hebben beloofd. 'Voor ons geldt: contract is contract', zegt Stijn Grove, directeur van brancheorganisatie Dutch Datacenter Association. 'De stroomwet is niet meer van deze tijd, de capaciteit is al jaren onvoldoende uitgebreid en nutsbedrijven en gemeentes steggelen over de ruimte. Alle afnemers van stroom hebben hier last van.'

    De centra voelen zich in een hoek gedrukt om hun verbruik, terwijl zij digitalisering mogelijk maken: ja, ze gebruiken veel stroom, maar ze zijn vrijwel volledig elektrisch, terwijl veel andere sectoren ook direct CO₂ uitstoten, is hun reactie.

    Anticiperen

    Dat datacenters op toekomstige groei anticiperen is te begrijpen: de afgelopen jaren nam hun stroomverbruik per vierkante meter fors toe. Apparaten worden compacter en de rekencapaciteit groeide de afgelopen jaren snel. Gebruikte een rack – rek met servers – enkele jaren geleden nog ongeveer 1 kW, inmiddels gebruikt dezelfde eenheid ruimte met servers al snel 3,5 kW.

    Met de komst van machine learning (algoritmen en technieken waarmee computers kunnen leren) en 5G zal het stroomverbruik mogelijk verder toenemen. Het verbruik van een rack vol met rekenkasten voor machine learning kan oplopen tot 50 kW.

    Tegelijkertijd zijn er technologie├źn in ontwikkeling die het stroomverbruik van een server drastisch omlaag beloven te brengen, zoals fotonica. Ook wordt servercapaciteit vaker automatisch op- of afgeschaald, naar mate de vraag groeit of krimpt. Of datacenters hun volledige vastgelegde capaciteit ooit gaan gebruiken is de vraag. Het zou kunnen, maar het hoeft niet.

    Overcapaciteit is nodig

    Ook een huishouden of fabriek verbruikt meestal veel minder stroom dan volgens het contract geleverd kan worden. Maar daar gaat het meer om pieken, bijvoorbeeld in een huis de wasmachine en droger tegelijk aanstaat.

    Bij datacenters gaat het vooral om groei voor de toekomst. Daarnaast zijn het zulke energieslurpers dat het reserveren van overcapaciteit meteen een beslag legt op het net. Liander en Tennet, de beheerder van het hoogspanningsnetwerk, denken dat het beter is als datacenters zoveel mogelijk worden gevestigd op een speciaal aan te leggen bedrijventerrein met aparte stroomvoorziening. De bedrijven zouden bijvoorbeeld een enorm stekkerblok in de buurt van Almere kunnen aanleggen.

    Dat vergt een investering van ruim €100 mln. De netbeheerders willen dan ook dat de landelijke en regionale overheden gaan sturen waar wel en geen datacenter mag komen. 'Die moeten aan de datacentra duidelijk maken: dit is de place to be en jullie mogen niet zomaar meer vestigen op een willekeurig bedrijventerrein.' Ook datacenters voelen hier wel wat voor, maar landelijke regie ontbreekt vooralsnog.

    FD

    0 reacties :

    Een reactie posten