Wat zij hier presenteren als de vermeende “stand van de wetenschap” is echter niet bestand tegen een feitencontrole.
21-2-2026
De redactie van het weerprogramma “SRF Meteo” probeerde de “argumenten van klimaatsceptici” als onjuist te ontkrachten. Wat zij hier presenteren als de vermeende “stand van de wetenschap” is echter niet bestand tegen een feitencontrole.
Door Peter Panther.
Wat zijn de oorzaken van klimaatverandering? Welke maatregelen, indien nodig, zijn vereist om deze te bestrijden? Over deze vragen wordt al jaren fel gedebatteerd. In een recent artikel concludeerden de weersvoorspellers op de Zwitserse televisie dat de belangrijkste beweringen van de zogenaamde “klimaatsceptici” allemaal onjuist zijn. We hebben hun argumenten nader bekeken.
In het volgende gedeelte wordt beschreven welke uitspraken van de “klimaatsceptici” de auteurs van het SRF-rapport opnemen, hoe zij beweren deze te hebben weerlegd (elk onder de kop “stand van de wetenschap”) en wat we daarvan moeten denken.
Opmerking: In het artikel van «SRF Meteo» worden de uitspraken van de «klimaatsceptici» aangeduid als «argumenten». We hebben deze term gewijzigd in «uitspraken» om een duidelijk onderscheid te maken tussen de geciteerde uitspraken van de «klimaatsceptici» en de argumenten van de redactie van SRF Meteo.
“Bewering 1: De gemeten opwarming is onjuist. Bijvoorbeeld omdat de thermometers zich voorheen op het platteland bevonden en zich nu in een (warmere) stad bevinden.”
Huidige stand van de wetenschap: Een breed scala aan meetmethoden toont duidelijk de opwarmingstrend wereldwijd aan. Deze methoden omvatten thermometers, satellieten, metingen aan ijskernen en weerballonnen.
Commentaar: Weinig mensen betwisten dat de aarde is opgewarmd. Dit is dan ook nauwelijks een centrale bewering van “klimaatsceptici”. Er blijven echter twijfels bestaan over de vraag of het urbanisatie-effect wel voldoende wordt meegenomen in temperatuurmetingen (dat wil zeggen, het effect dat temperaturen niet stijgen als gevolg van klimaatverandering, maar alleen lijken te stijgen door de steeds verdergaande verstedelijking rondom meetstations). “SRF Meteo” gaat zelfs niet in op dit punt.
Stelling 2: Er is geen wetenschappelijke consensus. Zelfs experts twijfelen aan klimaatverandering.
Stand van de wetenschap: 97 procent van de klimaatwetenschappers gelooft dat klimaatverandering reëel is en ziet de mens als de oorzaak.
Commentaar: Het klopt dat de meeste vooraanstaande klimaatwetenschappers ervan overtuigd zijn dat de opwarming van de aarde door de mens is veroorzaakt. Het argument van 97 procent komt voort uit een analyse uit 2013 van de Australische cognitief wetenschapper John Cook, die 12.000 wetenschappelijke studies over klimaatverandering onderzocht. Hij sloot echter 66 procent van deze publicaties uit omdat ze geen enkele uitspraak bevatten over menselijke invloed. Van de overgebleven studies gaf 97 procent aan dat de auteurs de mens op zijn minst gedeeltelijk verantwoordelijk achtten voor de opwarming van de aarde. Veel “klimaatsceptici” betwijfelen echter niet dat de mens in zekere mate betrokken is bij klimaatverandering, maar stellen alleen dat de mens er niet als enige verantwoordelijk voor is. Bovendien zou men uit het onderzoek van James Cook kunnen afleiden dat twee derde van de klimaatonderzoekers nog geen definitief standpunt heeft ingenomen over menselijke invloed.
“Bewering 3: Het klimaat is altijd veranderd. Er zijn perioden in de geschiedenis van de aarde geweest waarin het warmer was dan nu.”
Huidige wetenschappelijke inzichten: Het klimaat is altijd veranderd. De huidige opwarming is echter ongekend in de afgelopen 2000 jaar. De aarde kan veel hogere temperaturen verdragen, maar de menselijke beschaving mogelijk niet.
Commentaar: “ SRF Meteo” baseert zijn rapport hier op uitspraken van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), dat de huidige opwarming afschildert als ongekend in de afgelopen 2000 jaar. Hierover bestaan echter aanzienlijke twijfels. Enerzijds zijn de statistische methoden die leiden tot de bijbehorende “hockeystickcurve” van het IPCC al lang ontmaskerd als wetenschappelijk onhoudbaar. Anderzijds weten we uit de tijd van de Romeinse Warmteperiode (ongeveer 2000 jaar geleden) en de Middeleeuwse Warmteperiode (ongeveer 1000 jaar geleden) dat gletsjers zich verder terugtrokken dan nu. Gezien het gebrek aan metingen is het onmogelijk om met zekerheid te zeggen hoe hoog de temperaturen toen waren. In elk geval zal de menselijke beschaving niet zomaar verdwijnen, zelfs niet bij aanzienlijk hogere temperaturen.
Bewering 4: Het is de zon. Zonnevlekken of zonneactiviteit veroorzaken opwarming.
Huidige wetenschappelijke inzichten: Zonnestraling is inderdaad niet constant, maar zelfs tijdens perioden waarin de zon zwakker was dan normaal, werd de aarde warmer.
Commentaar: Ook hier baseert SRF Meteo zich op het IPCC, dat dit standpunt huldigt. Er zijn echter serieuze wetenschappers, zoals Nir Shaviv van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, die meer nadruk leggen op de invloed van de zon. Het IPCC negeert deze stemmen consequent.
Stelling 5: Klimaatverandering heeft positieve effecten. Betere omstandigheden voor de landbouw of minder sterfgevallen als gevolg van blootstelling aan de elementen.
Huidige stand van de wetenschap: Klimaatverandering kan enkele positieve effecten hebben. De risico’s wegen echter veel zwaarder.
Commentaar: De opwarming van de aarde heeft ongetwijfeld veel positieve gevolgen. SRF Meteo baseert zich echter, door te stellen dat de risico’s de voordelen ver overtreffen, wederom op het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Feit is dat de positieve effecten van klimaatverandering vrijwel nooit in de media worden genoemd. Dit leidt tot een vertekend beeld van de opwarming van de aarde bij het publiek.
Stelling 6: Het weer is altijd extreem geweest. Overstromingen en droogtes hebben altijd bestaan.
Huidige wetenschappelijke inzichten: Klopt. Veel extreme weersverschijnselen, zoals hittegolven, droogtes en hevige regenval, komen echter vaker voor en zijn intenser geworden als gevolg van klimaatverandering.
Commentaar: SRF Meteo baseert zich hier voor de verandering eens niet op het IPCC. Het meest recente beoordelingsrapport van het IPCC bevat een tabel waaruit blijkt dat er geen wereldwijde trend is naar frequentere of meer gebeurtenissen, zoals overstromingen, stormen, droogtes of hevige regenval. SRF Meteo heeft het hier dus mis – behalve wat betreft hittegolven. Het feit dat deze vaker voorkomen als gevolg van de algemeen stijgende temperaturen is echter een vaststaand feit.
“Bewering 7: Klimaatmodellen deugen niet. De modellen zijn gemaakt om het verleden te weerspiegelen en zeggen niets over de toekomst.”
Huidige stand van de wetenschap: Een klimaatmodel is gebaseerd op de natuurwetten. Dit is de enige reden waarom het het verleden nauwkeurig kan weergeven. De natuurwetten blijven ook in de toekomst geldig.
Commentaar: Natuurwetten gelden inderdaad zonder uitzondering. Het is echter soms moeilijk om precies te achterhalen welke wetten dit zijn. De klimaatwetenschap heeft er in ieder geval moeite mee om ze te doorgronden, omdat de chemische en fysische interacties in de atmosfeer extreem complex zijn.
Enkele jaren geleden moesten zelfs vooraanstaande IPCC-onderzoekers toegeven dat de gebruikte klimaatmodellen tekortschieten omdat ze niet alleen de toekomst, maar ook het verleden niet nauwkeurig kunnen weergeven. In dit opzicht is de realiteit zelfs nog erger: de modellen die het IPCC gebruikt, passen vaak zelfs niet bij perioden uit het verleden.
Stelling 8: De weersvoorspelling is onjuist, daarom is de klimaatprojectie ook onjuist. Een weersvoorspelling voor de week over twee weken is onmogelijk, dus waarom zou een klimaatprojectie voor de komende honderd jaar wel kloppen?
Stand van de wetenschap: Dit zijn totaal verschillende vragen. Een weersvoorspelling vereist kennis van de exacte toestand van de atmosfeer. Een klimaatprojectie hoeft alleen maar de klimatologische omstandigheden realistisch te kunnen simuleren. Weerschaos wordt in een klimaatmodel geëlimineerd door middel van langetermijn gemiddelden.
Commentaar: Klimaat en weer zijn natuurlijk niet hetzelfde. Niettemin lijkt het arrogant wanneer vooraanstaande wetenschappers beweren dat men de klimaatontwikkeling met uiterste precisie voor vele decennia of zelfs eeuwen vooruit kan voorspellen. Het idee dat toekomstige wereldtemperaturen tot op een tiende van een graad nauwkeurig kunnen worden ingesteld, zoals met een thermostaat, is nog absurder.
Stelling 9: Klimaatbescherming is slecht voor de economie. We hebben fossiele brandstoffen nodig voor verdere economische groei.
Huidige stand van de wetenschap: De kosten van nietsdoen zijn waarschijnlijk hoger dan de kosten van het beperken van klimaatverandering.
Commentaar: Iedereen met een beetje gezond verstand kan gemakkelijk inzien dat het absoluut onmogelijk is om fossiele brandstoffen in slechts enkele decennia te vervangen. Bijgevolg zou men mensen letterlijk van energie moeten beroven om klimaatdoelen te bereiken. Dit zou leiden tot een economische ineenstorting en misoogsten. Het gevolg zou armoede, honger en dood zijn. De vermeende berekeningen van zogenaamde klimaateconomen, volgens welke klimaatbescherming uiteindelijk loont, zijn politiek gemotiveerd wensdenken.
Stelling 10: Hernieuwbare energiebronnen zijn onbetrouwbaar. Op bewolkte dagen is er nauwelijks zonne-energie, op zonnige dagen is er juist te veel.
Huidige stand van onderzoek: Er treden schommelingen op in de opwekking van hernieuwbare energie. Dit geldt echter niet voor alle soorten, zoals waterkracht of geothermische energie. Er worden oplossingen ontwikkeld voor deze schommelingen, zoals slimme netwerken en opslagtechnologieën.
Commentaar: SRF Meteo is zich er terdege van bewust dat de transformatie van het energiesysteem primair betrekking heeft op zonne- en windenergie, waarbij geothermische en waterkracht van secundair belang zijn. Bij wind- en zonne-energie is het weersafhankelijke karakter van de productie onmiskenbaar het grootste probleem, waardoor deze energiebronnen praktisch onbruikbaar zijn. Door te stellen dat ze “aan oplossingen werken”, erkent SRF Meteo dat deze oplossingen voor de fluctuerende energieproductie nog niet bestaan.
***
Bijdrage van «SRF Meteo hier.
***
Bron hier.
***

0 reacties :
Een reactie posten