De afgelopen vijftien jaar zijn de grote oliemaatschappijen veranderd – niet zozeer technologisch, maar financieel.

6-2-2026

De grote Europese oliemaatschappijen bereiden zich voor op het schrappen van miljarden aan dividenduitkeringen aan aandeelhouders

Door Gerard d’Olivat.

“De meeste grote oliemaatschappijen hebben een Brent-olieprijs van meer dan $80 per vat nodig om de huidige dividenduitkeringen en aandeleninkopen te kunnen dekken. Nu de Brent-prijs de laatste tijd gemiddeld rond de $63-$70 schommelt, kampen de bedrijven met aanzienlijke tekorten.”

Bron hier.

De fossiele brandstoffensector verliest zijn eigen financiële logica (en dat geldt ook voor Lukoil). Er vindt een fundamentele verschuiving plaats in de fossiele brandstoffensector. Niet op het niveau van slogans, klimaatdoelstellingen of politieke verklaringen, maar dieper – op het niveau van de financiële logica. De logica die de sector decennialang in stand hield, werkt niet langer automatisch.

Het nieuws dat de grote Europese oliemaatschappijen zich voorbereiden op het schrappen van miljarden aan dividenduitkeringen en aandeleninkopen is geen op zichzelf staand geval. Het is een symptoom. De kernzin is onomwonden: de meeste grote oliemaatschappijen hebben een Brent-olieprijs van meer dan $ 80 per vat nodig om hun huidige dividenduitkeringen te kunnen handhaven.

De realiteit is structureel lager. Dat betekent niet “een slecht jaar”. Het duidt op een structurele mismatch tussen wat de sector belooft en wat hij energetisch en economisch kan volhouden.

De afgelopen vijftien jaar zijn de grote oliemaatschappijen veranderd – niet zozeer technologisch, maar financieel. Waar ze zich eerst richtten op expansie, reserves en productiegroei, zijn ze steeds meer distributie-instrumenten geworden: stabiele dividenden, agressieve terugkoop van aandelen en geruststelling voor aandeelhouders.

Dat model werkte zolang aan drie voorwaarden werd voldaan: bestaande velden genereerden voldoende overschot, nieuwe projecten konden tegen beheersbare kosten worden ontwikkeld en de olieprijzen bleven structureel hoog.

Al deze drie voorwaarden brokkelen nu tegelijkertijd af.

Nieuwe vaten zijn duurder, complexer en kwetsbaarder. De onderhoudskosten stijgen. En de olieprijzen blijven hoog genoeg om de productie te handhaven – maar niet langer hoog genoeg om de financiële overschotten te kunnen dragen.

Voor de grote Europese oliemaatschappijen zijn de dividenduitkeringen aan aandeelhouders het eerste dat wordt verlaagd. Niet om ideologische redenen, maar omdat de cijfers niet meer kloppen. De sector verschuift van een ‘geldmachine’ naar balansbeheer.

Lukoil: dezelfde logica, hardere gevolgen

Dezelfde dynamiek is – in extremere vorm – ook bij Lukoil zichtbaar. Ook hier zijn de marges uitgehold. Niet alleen door de prijzen, maar ook door sancties, logistieke omwegen en een fiscaal regime dat nog steeds is afgestemd op de situatie van vóór de sancties.

Het recente verzoek van Lukoil aan het Kremlin om belastingverlichting is veelzeggend. Het impliceert: we produceren nog steeds, maar genereren niet langer voldoende vrije marge om zowel investeringen als staatswinning te financieren. De verkoop van buitenlandse activa lost dit niet op. Het geeft tijd, geen nieuwe financiële logica.

In die zin staan ​​Lukoil en de grote Europese oliemaatschappijen dichter bij elkaar dan ze lijken.

De ene opereert onder sancties, de andere onder marktdruk – maar beide botsen op dezelfde beperking: de fossiele sector kan zichzelf niet langer tegelijkertijd financieren, aandeelhouders belonen én zijn productiebasis vernieuwen.

Achteraf bezien zal deze periode worden gezien als een technische periode – een periode van beperkingen. Van systemen die de realiteit lange tijd konden uitstellen, optimaliseren en herverpakken, totdat het onderliggende energie-evenwicht zich herstelde.

De fossiele brandstoffensector zal niet van de ene op de andere dag verdwijnen. Maar de automatische financiële reflexen raken op. Dividenden worden voorwaardelijk. Investeringen worden selectief. De staat keert terug – niet uit ideologie, maar omdat “te groot om te falen” nog steeds goedkoper lijkt dan een snelle achteruitgang. De fossiele brandstoffensector raakt niet zonder olie. De eigen financiële logica raakt op. Zie hier.

***