Door Tilak Doshi.

Het tijdperk van dwaling en de ondergang van het Westen door Rupert Darwall (Encounter Books, 2026)

Rupert Darwall, voorheen speciaal adviseur van de toenmalige Britse minister van Financiën Norman Lamont en momenteel senior fellow bij het National Center for Energy Analytics (NCEA), heeft bijna twintig jaar lang gedaan wat weinig schrijvers over klimaatbeleid durven: het geld, de vergaderingen en de memoranda achter de grote groene kruistocht van het Westen volgen. Zijn recent verschenen boek ‘The Age of Error’ is zijn meest ambitieuze boek (van de drie) tot nu toe.

Het probeert niets minder dan een verklaring te geven waarom het Westen – met de belangrijke uitzondering van Trumps Amerika – ervoor koos zichzelf economisch, energetisch en militair te ontwapenen op het moment dat de geopolitiek van de grootmachten in alle hevigheid terugkeerde. Het boek behandelt een breed scala aan wereldgebeurtenissen, is erudiet in zijn focus op belangrijke kwesties en ontrafelt vaak op briljante wijze de machinaties die zich in de wandelgangen van de macht afspelen. Toch is het in één cruciaal opzicht merkwaardig conventioneel.

Van Lehman naar L’Aquila

Darwalls tijdperk van dwaling begint met de financiële crisis van 2008. Gekozen politici verloren het gezag om zelfstandig te regeren. Voortbouwend op Bertrand de Jouvenel betoogt Darwall dat ze dit gezag herwonnen door te leunen op het prestige van experts: centrale bankiers, klimaatwetenschappers en ambtenaren in de volksgezondheid. Het resultaat was wat hij noemt “de wederzijdse afhankelijkheid van politici en experts met het gebod om ‘de wetenschap te volgen'”. Beslissingen verschoven van parlementen naar niet-gekozen commissies (in het Britse jargon: quangos), en afwijkende meningen werden als ketterij beschouwd.

De centrale bankiers waren de eersten. Deficitfinanciering en rentetarieven die bijna nul waren, moesten de groei herstellen; alleen al de Bank of England kocht voor bijna 900 miljard pond aan activa. De groei kwam echter nooit echt op gang. In plaats daarvan ontstonden zombiebedrijven, opgeblazen activaprijzen, stagnerende productiviteit en uiteindelijk de inflatie van 2021-2022 die de monetaire beleidsmakers niet hadden zien aankomen. Darwall interpreteert dit als een Keynesiaanse illusie, het tegenovergestelde van Schumpeters creatieve vernietiging van een bloeiend kapitalisme. Het echte aanbodwonder van die periode kwam niet van Threadneedle Street of de Federal Reserve, maar van de schalievelden in Texas en North Dakota, ondanks de vijandigheid van de regering-Obama tegenover fracking.

Het gemakkelijke geld had nog een ander gevolg. “Gemakkelijk geld bracht ESG voort”, schrijft Darwall. Goedkoop kapitaal maskeerde de werkelijke kosten van kapitaalintensieve wind- en zonne-energie, terwijl Wall Street investeringen in milieu, maatschappij en bestuur (ESG) omarmde om na de crisis een maatschappelijke legitimatie te verwerven. Mark Carneys campagne om centrale banken om te vormen tot klimaatregulatoren, die ik destijds bekritiseerde , en de fatale combinatie van centraal bankieren en ESG die daarop volgde, horen bij hetzelfde verhaal. De markten hebben ESG in 2022 de nek omgelegd, zoals Darwall cynisch opmerkt, hoewel de toezichthouders in de EU de boodschap nog niet hebben begrepen, zoals ik onlangs heb geconstateerd .

De kern van het boek is de westerse afwijking van het energierealisme. Darwall contrasteert de G8-top in Sint-Petersburg in 2006 met de G8-top in L’Aquila in 2009. De G8 van 2006 was de laatste gelegenheid waarbij westerse leiders gezamenlijk spraken als leden van een op fossiele brandstoffen gebaseerde beschaving, met de focus op energiezekerheid. In 2009 luidde de G8 “een tijdperk van groen keynesianisme” in, met de belofte van emissiereducties van 80% of meer tegen 2050, terwijl tegelijkertijd werd beweerd dat groene stimuleringsmaatregelen zouden leiden tot “duurzame groei”. “Het was een warboel van incoherente beleidsmaatregelen”, schrijft Darwall. Het was tevens een programma om efficiënte energie te vervangen door inefficiënte energie, waarmee de vooruitgang sinds de industriële revolutie werd omgekeerd.

De klimaatmachine ontleed

Darwall is ongeëvenaard in zijn uitleg van de anatomie van het VN-klimaatproces. Zijn beschrijving van de kleine eilandstaten als klimaat-‘martelaren’ is een pareltje. Het beeld van de Malediven die in de golven verdwijnen, diende ngo’s en eilanddiplomaten goed. Het hielp zowel de 1,5°C-doelstelling als de toezegging van 100 miljard dollar aan klimaatfinanciering binnen te halen. Toch bleek uit een onderzoek uit 2015 naar een atol in de centrale Stille Oceaan, dat Darwall aanhaalt, dat “geen eilanden verloren zijn gegaan, de meeste zijn juist groter geworden”. De politiek, zoals hij zegt, “leidde de wetenschap”.

Zijn analyse van het Parijs-akkoord is al even scherpzinnig. “NGO’s bleken de machtigste spelers te zijn op de COP in Parijs.” De formule van netto nul uitstoot in 2050 werd voor het eerst voorgelegd aan Obama’s klimaatgezant, Todd Stern, tijdens een “schokkend dure thee in Londen”. “Het aannemen van de doelstelling van netto nul uitstoot zou de zelfopgelegde prijs zijn die het Westen betaalde voor het verkrijgen van een klimaatakkoord in Parijs”, schrijft Darwall. China bleef ondertussen kolencentrales bouwen en veroverde de toeleveringsketens van precies die ‘groene’ industrieën die het Westen subsidieerde. In plaats van China te liberaliseren, betekende het WTO-lidmaatschap dat “Amerika en het Westen een tijger hadden uitgenodigd om hun lunch op te eten”. De overtuiging dat klimaatverandering een existentiële bedreiging vormt, concludeert Darwall, “is een product van de westerse mentaliteit die in de ban is van een ideologie – het milieudenken”.

De Britse hoofdstukken zullen pijnlijk zijn om te lezen voor iedereen die nog steeds gelooft dat Westminster regeert in het nationale belang. In juni 2019 maakte de aftredende Theresa May een wet voor netto nul-emissies via een wettelijk instrument , goedgekeurd na een debat van 88 minuten in het Lagerhuis zonder stemming. Haar minister van Financiën, Philip Hammond, had gewaarschuwd dat de kosten “ruim boven de biljoen pond” zouden uitkomen. De gegevens van Darwall laten een toename van 20,7% in de Britse productiecapaciteit zien, terwijl er 24,2% minder elektriciteit wordt geproduceerd. “Minder produceren met meer is de essentie van de energietransitie”, schrijft hij. Groot-Brittannië betaalt nu de hoogste elektriciteitsprijzen in de geïndustrialiseerde wereld. De dwaasheid van ‘klimaatleiderschap’ door een land met minder dan 1% van de wereldwijde emissies is een thema dat ik in deze pagina’s heb behandeld .

Darwall spaart de door de WHO uitgeroepen Covid-pandemie niet. De doofpotaffaire rond de oorsprong van het virus “kan met recht de grootste misdaad in de geschiedenis van de wetenschap worden genoemd”, en zelfs de CIA acht een oorsprong in een laboratorium nu waarschijnlijker . Zijn parallellen tussen ‘The Science’ van het klimaat en de pandemie, van de censuur van afwijkende meningen tot het buitensluiten van adviseurs zoals William Happer (over klimaat) en Scott Atlas (over volksgezondheid), zijn inzichtelijk en treffend.

Darwall interpreteert de verkiezing van Donald Trump als de populistische opstand tegen dit alles. “Trumps herverkiezing heeft het klimaatcatastrofisme als politieke kracht de nek omgelegd”, schrijft hij. Trump vertelde de Algemene Vergadering van de VN dat klimaatverandering “de grootste oplichterij ooit tegen de wereld” was. Elf maanden na de verkiezingen, zoals Darwall het formuleert, “las Bill Gates de begrafenisplechtigheid voor klimaatverandering”, een openbarende terugtrekking uit de doemdenkende retoriek.

De blinde vlek van de Russen

Het is dan ook des te verrassender dat een schrijver die zo alert is op de gecreëerde consensus over klimaat en Covid, de westerse consensus over Rusland vrijwel volledig overneemt.

“Rusland nu en Duitsland in de jaren twintig en dertig zijn beide revisionistische machten”, schrijft hij. “Barack Obama, Angela Merkel en haar groepje EU-verzoeners hebben de weg vrijgemaakt voor Europa’s meest destructieve oorlog sinds de Tweede Wereldoorlog.”

Hij noemt het verhaal van de “door Washington gesteunde staatsgreep” van 2014, dat John Mearsheimer overnam, “vals”. Toch sluit Mearsheimers bredere these, dat de NAVO-uitbreiding aan de basis van het conflict lag, aan bij de waarschuwingen van diplomaten als George Kennan en William Burns.

Darwall verdient lof omdat hij de realisten een stem geeft. Hij citeert William Burns, destijds de Amerikaanse ambassadeur in Moskou, die Condoleezza Rice in februari 2008 waarschuwde dat

“Oekraïense toetreding tot de NAVO de allerhoogste rode lijn is voor de Russische elite (niet alleen Poetin)”.

Burns had al eerder gemaild dat het lidmaatschap Oekraïne zou kunnen splijten en

“Rusland zou kunnen dwingen te beslissen of het moet ingrijpen”.

Hij citeert Sir Roderic Lyne, de voormalige Britse ambassadeur in Moskou, die de poging om Oekraïne en Georgië in Boekarest tot de NAVO toe te laten treden “op elk niveau dom” noemde. Hij geeft zelfs toe dat westerse regeringen

“schuldig waren aan het negeren van het advies van hun diplomaten en nationale veiligheidsexperts”.

Hij noemt George Kennan, “de architect van de Koude Oorlog-inperking”, onder de critici, maar citeert niet Kennans eigen oordeel uit 1998 dat de NAVO-uitbreiding “een tragische vergissing” en “het begin van een nieuwe Koude Oorlog” was.

Darwall verwerpt de waarschuwingen desalniettemin op drie gronden, die ik geen van alle overtuigend vind. Ten eerste haalt hij een memo uit 1990 aan van Gorbatsjovs adviseur Anatolië Tsjernjajev, waarin wordt betoogd dat Moskou’s veiligheid afhangt van het nucleaire evenwicht, waardoor de opmars van de NAVO die veiligheid niet echt zou kunnen bedreigen.

Volgens die logica hadden de Verenigde Staten, met hun overweldigende nucleaire superioriteit in 1962, niets te vrezen van Sovjetraketten op Cuba. Toch riskeerden ze een nucleaire oorlog.

Ten tweede merkt hij op dat Viktor Janoekovitsj’ neutraliteitsverklaring in 2010 het NAVO-lidmaatschap van tafel veegde en dat het pas weer ter sprake kwam door Poetins agressie. Maar Janoekovitsj werd in 2014 afgezet en de belofte van Boekarest in 2008 dat Oekraïne “lid zou worden” is nooit ingetrokken.

Ten derde citeert hij de toenmalige Britse minister van Defensie Ben Wallace, die stelt dat het nonationalisme, en niet de NAVO-uitbreiding, de kern vormt van Poetins standpunt. Een minister die binnenkort in Groot-Brittannië geproduceerde Storm Shadow-kruisraketten met een groot bereik naar Oekraïne zou sturen, is bepaald geen onpartijdige getuige.

De Noorse wetenschapper Glenn Diesen verdedigde het realistische standpunt in een recent interview. De regeling na de Koude Oorlog, zo betoogt hij, was bedoeld om te rusten op ondeelbare veiligheid, het principe dat is vastgelegd in het Handvest van Parijs uit 1990: geen enkele staat mag zijn veiligheid vergroten ten koste van die van een andere staat.

Darwall stelt dat de “geen centimeter oostwaarts”-garanties aan Gorbatsjov alleen betrekking hadden op de Duitse hereniging en dat NAVO-uitbreiding buiten Duitsland “destijds simpelweg geen kwestie was”. Zelfs als dat zo is, verving de opmars van de NAVO naar de Russische grens ondeelbare veiligheid door de mogelijkheid voor de NAVO om nucleair bewapende raketten dichter bij Rusland te stationeren, op slechts zeven tot tien minuten vliegafstand van Moskou.

Volgens deze visie was een neutraal Oekraïne altijd in ieders belang, en vooral in dat van Oekraïne zelf, zoals Henry Kissinger in 2014 betoogde.

Darwalls betoog bevat een onopgelost raadsel. De toenadering van Oekraïne tot het Westen, schrijft hij, bedreigde niet de Russische veiligheid, maar “Poetins heerschappij”, en hij citeert ambassadeur Lyne die zegt dat de leiders van het Kremlin “weten dat ze niet legitiem zijn”.

Volgens deze interpretatie is Poetin zo zwak dat hij het zich niet kan veroorloven dat een vrij Oekraïne, dat zich tot de EU en de NAVO wendt, als voorbeeld voor gewone Russen zou dienen. Toch geeft Darwall zelf toe dat Oekraïne “armer, corrupter, meer door oligarchen gedomineerd en politiek minder stabiel” was dan Rusland, bepaald geen model waar Russen naar verlangden.

Een paar pagina’s later wordt Poetin afgeschilderd als Bismarck, een kille rekenaar die erop uit is de kaart van Europa te hertekenen, een revisionistische macht die lijkt op Duitsland in het interbellum met “ambities om de Russische macht in de post-Sovjetruimte te herstellen”. Darwall haalt ook Angela Stents observatie aan dat de Russische aanwezigheid in Europa na 1991 “was gekrompen tot het kleinste niveau sinds de 17e eeuw”. Een Rusland dat Kiev in 2022 niet kon innemen, is bepaald geen Wehrmacht die klaarstaat aan de Rijn.

Wat het verzoeningskader buiten beschouwing laat

Darwall ziet in het aandringen van het Westen op de Minsk-akkoorden een vorm van appeasement. Hij beschrijft de oproep van minister van Buitenlandse Zaken Philip Hammond aan Kiev om de akkoorden na te komen als “de belichaming van de heersende geest van appeasement“.

Merkel gaf later echter zelf toe dat Minsk “een poging was om Oekraïne tijd te geven”. Het boek zwijgt over de gesprekken in Istanbul in het voorjaar van 2022, die, zoals Samuel Charap en Sergej Radchenko hebben gedocumenteerd, bijna tot een akkoord leidden gebaseerd op Oekraïense neutraliteit. Als er al sprake was van een falen van het westerse staatsmanschap, dan lijkt dat eerder het tegenovergestelde dan appeasement.

Darwall merkt op dat Volodymyr Zelensky in 2019 73% van de stemmen won door “het vooruitzicht op vrede met Rusland door middel van dialoog” te bieden, en hij concludeert dat Poetins daaropvolgende keuzes “alle redelijkheid tarten”. De vraag die niet gesteld wordt, is waarom dat mandaat nooit is geleverd en waarom de gesprekken in Istanbul in het voorjaar van 2022 zo dicht bij een akkoord kwamen, om vervolgens te mislukken na het bezoek van Boris Johnson aan Kiev.

Volgens bronnen van Ukrainska Pravda was Johnsons boodschap dat Poetin “onder druk gezet moest worden, niet dat er met hem onderhandeld moest worden”; Johnson noemt de beschuldiging dat hij de gesprekken heeft laten mislukken ” totale onzin“. In 2024 ondertekende Zelensky in plaats daarvan een wet die religieuze organisaties die verbonden zijn aan de Russisch-orthodoxe kerk verbood.

Darwalls beschrijving van de groene ngo’s in de machtscentra van westerse hoofdsteden en binnen de VN en andere multilaterale organisaties behoort tot de meest diepgaande analyses die in de literatuur over deze amorfe entiteiten te vinden zijn. Het is echter teleurstellend dat er weinig tot geen aandacht is voor de ‘democratiebevorderingsnetwerken’ in Washington D.C., die worden gerund door het ministerie van Buitenlandse Zaken en zijn begunstigden, en door quasi-overheidsinstanties zoals de door het Congres gefinancierde National Endowment for Democracy.

Darwall merkt op dat Victoria Nuland – de belangrijkste adviseur van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken onder Obama voor Oekraïne – in Kiev was om de demonstranten te steunen toen een uitgelekt telefoongesprek met haar werd afgeluisterd waarin werd besproken wie de volgende regering zou moeten vormen. Darwall schetst haar – niet zonder reden – als iemand die

“een buitensporig grote rol zou krijgen in de weergave van de daaropvolgende gebeurtenissen, niet in de laatste plaats omdat ze zichzelf graag zo presenteerde”.

In december 2013, drie weken na het begin van de Maidan-protesten, vertelde Nuland aan een publiek in Washington D.C. dat de Verenigde Staten sinds 1991 “meer dan 5 miljard dollar” hadden geïnvesteerd in de ‘democratische’ ontwikkeling van Oekraïne. Het traceren van deze enorme bedragen via het netwerk van ngo’s die door het ministerie van Buitenlandse Zaken en USAID werden gefinancierd in de ‘democratiebevordering’ zou van groot belang zijn geweest voor het begrijpen van de gebeurtenissen van de Maidan-revolutie.

De economische kern van de Russisch-Europese betrekkingen is gebaseerd op Sovjet- en later Russisch aardgas, dat sinds 1973 naar West-Duitsland stroomt en een halve eeuw lang een pijler van de Duitse industrie is geweest. Het waren geschillen over de aardgashandel die “de eerste wilskrachtsstrijd tussen het Papieren Imperium [oftewel de EU] en Vladimir Poetin” teweegbrachten, zoals Darwall het formuleert. In navolging van Thane Gustafson ziet Darwall de overwinning van de EU op Gazprom in het derde energiepakket als bewijs dat “het Papieren Imperium tanden had”.

Een veteraan in de olie- en gasindustrie zou echter eerder zien dat gas na de oliecrisis van 1986 de oliemarkt volgde, van rigide, op OPEC gebaseerde, aan olie gekoppelde contracten naar liquide spotmarkten. Darwall beschuldigt Gazprom ervan Europa in 2021 te hebben “verzacht”, terwijl hij toegeeft dat het “zijn langetermijncontracten voor gas bleef nakomen”. Een leverancier die zijn contracten nakomt en weigert meer op de spotmarkt te verkopen, gedraagt ​​zich zoals de geliberaliseerde markt die Brussel heeft gecreëerd, hem heeft gestimuleerd.

Wat voor de één geldt, geldt ook voor de ander.

Misschien wel de grootste omissie in veel beschrijvingen van het vermeende revanchisme van Rusland onder president Poetin is de Cubaanse analogie. Darwalls boek rept met geen woord over de raketcrisis van 1962. Glenn Diesen vraagt ​​ons ons voor te stellen dat Rusland zou helpen een gekozen regering in Mexico omver te werpen, een vijandig regime zou installeren door middel van ‘democratiebevordering’ en het zou bewapenen om het Amerikaanse binnenland aan te vallen. Geen enkele Amerikaanse president zou dat accepteren of kunnen. Het erkennen van de veiligheidsbelangen van grootmachten aan hun grenzen is geen appeasement, maar het begin van diplomatie.

Darwall noemt de annexatie van de Krim in 2014, waar de Russische Zwarte Zeevloot is gestationeerd en een overwegend Russischsprekende bevolking woont, “de eerste gedwongen hertekening van grenzen in Europa sinds 1945”. Hij beschouwt Kosovo als een “gedeeltelijke uitzondering”. Het precedent voor Kosovo werd echter geschapen door de NAVO- bombardementen op Joegoslavië in 1999 zonder VN-autorisatie. De ‘op regels gebaseerde orde’ waar Darwall zich op beroept, was al lang vóór 2014 ondermijnd door westerse interventies, van Servië tot Irak en Libië.

Er schuilt hier een ironie in. Darwall citeert instemmend de Nationale Veiligheidsstrategie 2025 van de Trump-administratie , waarin de “rampzalige ideologieën van ‘klimaatverandering’ en ‘Netto nul'” worden verworpen. Hij dringt erop aan om er “hardhandig” mee om te gaan. Maar hij aarzelt wanneer hetzelfde document de buitensporige invloed van grotere en sterkere naties “een tijdloze waarheid van internationale betrekkingen” noemt en realisme afdoet als “een vorm van utilitarisme”. Hij volgt Trump op het gebied van klimaat, maar niet op het gebied van Rusland.

Dit alles maakt Rusland niet onschuldig. Maar Darwall, die als geen ander laat zien hoe elites een existentiële klimaatdreiging hebben gecreëerd, zou het patroon moeten herkennen wanneer het zich herhaalt. Nadat ze hun economieën hebben geruïneerd met Net Zero, vragen de Europese leiders hun burgers nu zich voor te bereiden op een oorlog met Rusland. Ik beschreef die afdaling van groene dwaasheid naar militaire mobilisatie eerder deze maand.

Realisme of ontbinding?

Darwall sluit af met de waarschuwing dat als het Westen zijn koers niet bijstelt, “het tijdperk van dwaling” zal worden gevolgd door “een tijdperk van ontbinding”. Het is een onheilspellende waarschuwing. Wat betreft klimaat, centrale banken, ESG en Covid zijn zijn aanbevelingen overtuigend: breek de Net Zero-ideologie af, herintroduceer koolstof en herstel de democratische keuzevrijheid boven de dictaten van experts.

Maar deze contrarevolutie mag niet stoppen aan de waterkant. Het betekent dat de vermeende veiligheidszorgen van een naburige, nucleair bewapende supermacht serieus moeten worden genomen, zoals Kennan, Kissinger en Burns deden.

Op dat vlak blijft Darwalls verder indrukwekkende boek gevangen in de gevestigde consensus die het elders zo effectief ontkracht. Het verdient het om gelezen en bediscussieerd te worden.

***


Dr. Tilak K. Doshi is de energieredacteur van The Daily Sceptic. Hij is econoom, lid van de CO2 Coalition en voormalig (ontslagen) columnist voor Forbes. Volg hem op Substack en X.

***

Bron: The Daily Sceptic. 

***