Dan maar de industrie op rantsoen

Datum:
  • woensdag 14 oktober 2026
  • in
  • Categorie: , ,
  • Energiearmoede is bepaald geen pretje. 

     



    14-10-2026


    Dan maar de industrie op rantsoen

    Vertaling: Tom Hoornstra.

    Energiearmoede is bepaald geen pretje. Energiearmoede is het rantsoeneren van armoede.

    Energiearmoede kennen we uit het oude socialisme, waar de rantsoenering door staatsdwang werd geregeld. Ik vind het een treurige zaak, dat in het huidige coalitie-akkoord het woord kernenergie niet eens meer voorkomt.

    Tijdens de verkiezingen was dat nog geheel anders. De CSU vertelde ons, dat zij terug wilden naar de kernenergie. En zelfs de minister-president zei dat. Nou ja, de minister-president zegt natuurlijk heel veel voor de verkiezingen, maar na de verkiezingen is hij dat vergeten of hij verkondigt dan het tegendeel. En in dit geval verkondigt hij het tegendeel. Voor de verkiezingen zei hij dat we terug moesten naar de kernenergie en dan gaan we de stilgezette kerncentrales opnieuw activeren. Maar daar horen we hem niet meer over.

    ***

    Onze gast van vandaag is gepromoveerd in de chemie. Hij heeft verschillende boeken geschreven en hij is één van de meest uitgesproken kenners van het Duitse energiegebied en van het milieubeleid, en het debat daarover, waarin hij al decennia een vooraanstaande rol inneemt. En met name als het om kernenergie gaat. Tijdens zijn loopbaan werkte hij voor het ministerie van milieu, vervolgens in Hamburg als wethouder van milieu en eindigde in het bedrijfsleven in het bestuur van energie-gerelateerde bedrijven. Daarbij had hij vaak te maken met de inpassing van ecologische eisen in een economisch gedomineerd werkveld.

    Vandaag gaan we het gesprek aan met de man, die in de politiek heeft gezeten en die als topmanager heeft gefunctioneerd. Die ervaring heeft als docent op een hogeschool. Als geen ander ziet hij in hoe bepaalde beslissingen tot economische gevolgen kunnen leiden. Met name als het om energie gaat.

    Professor dr. Fritz Vahrenholt gooit met zijn nieuwe boek “Tijd voor Kernenergie – bron van onze welvaart” de knuppel in het hoenderhok. Daar gaan we het zometeen over hebben.

    Prof. Vahrenholt zat jarenlang in het bestuur van een bedrijf dat windturbines produceerde en tevens was hij buitengewoon hoogleraar aan de universiteit van Hamburg en zodoende kent hij de energievoorziening van dichtbij. Hij weet er meer van dan alle politici in Berlijn bij elkaar en hij maakt nuchtere analyses en risico evaluaties van het huidige beleid.

    In dit gesprek zullen we ingaan op de problematiek van de energietransitie, de toekomst van Duitsland als energiegrootverbruiker en we gaan in op de vraag of het mogelijk zal worden om zowel goedkope als betrouwbare energiesystemen in de nabije toekomst te realiseren.

    En dat rekening houdend met geopolitieke spanningen en ideologische invloeden. Ik ben reuze blij om prof. Vahrenholt hier welkom te mogen heten. En gefeliciteerd met de publicatie van uw nieuwe boek, meneer Vahrenholt.

    Ja, goedendag meneer Kettner.

    Kunt u uw boek nog even naar de camera richten, er staat een nogal provocatieve titel op. Tijd voor kernenergie.

    Nou het is er ook wel echt tijd voor, denkt u niet ? Het is nu echt tijd voor kernenergie. Wij hebben in Duitsland een beleid gevoerd dat niemand anders heeft gedaan. Maar de ondertitel van het boek is eigenlijk nog veel belangrijker: “bron van onze welvaart”.

    Daarom zijn er zoveel landen die kernenergie toepassen ? Neem nu China, Verenigde Staten, Frankrijk, Polen en zelfs Nederland.

    En dat doen ze, omdat ze weten dat ze daarmee op een goedkope, betrouwbare en milieuvriendelijke manier elektriciteit kunnen opwekken. En dat hebben wij in Duitsland ook gehad. We hebben zelfs 17 kerncentrales gehad en die produceerden elektriciteit voor € 0,02 per kWh, en dat was ook nog CO2 vrij. Maar de Duitse politiek heeft al die kerncentrales stilgelegd. Van sommige werden de koeltorens met explosieven opgeblazen.

    Dat begon al onder de regering Merkel. En de regering Scholz heeft dat destructieve beleid voortgezet, samen met zijn minister van economische zaken Habeck. En volgens Robert Habeck konden we dat gewoon doen, want er was niets aan de hand. In het boek hebben we een berekening opgenomen dat onze elektriciteitsprijs met één derde zal dalen, als de kerncentrales weer gereactiveeerd zijn. Dat zou men zich eens moeten realiseren !

    Elektriciteitsprijs, vertrek van industrie, mogelijke reactivering

    Wij hebben nu de hoogste elektriciteitsprijs van alle industrielanden. Dat is de reden ervan, dat het ene na het andere energie-intensieve bedrijf ons land verlaat.

    Nogal wat bedrijven houden ermee op. In China kost elektriciteit één derde vergeleken met wat het bij ons kost. In Amerika idem dito. In Frankrijk is elektriciteit aanzienlijk goedkoper dan bij ons. Daarom moeten we nu alles op alles zetten om een stuk werkgelegenheid in Duitsland te houden. En ik pleit ervoor om de gereserveerde plekken voor die centrales te behouden. De kerncentrales zijn slecht ten dele vernietigd en laten we eerst een goed nagaan in hoeverre we daar toch mee verder kunnen gaan.

    Er is een prachtig rapport uitgebracht waarin staat dat wij de laatste 5 kerncentrales inderdaad voor relatief weinig geld kunnen reactiveren. Het rapport is getiteld: “Restarting Germany’s Reactors: Feasibility and Schedule gepubliceerd in mei 2025, uitgebracht door de Radiant Energy Group.”

    Maar we kunnen zelfs 13 kerncentrales reactiveren en dat kost ons dan een bedrag van 25 miljard euro. Dat is weliswaar een fors bedrag, maar dan moet ik u eraan herinneren dat wij elk jaar voor 18 miljard subsidie geven aan zon- en windsystemen. En die 25 miljard voor reactiveringvan de kerncentrales is maar een éénmalig bedrag. En dat maakt ons een stuk onafhankelijker. En dat is het grote voordeel van kerncentrales. Helmuth Schmidt, voormalig bondspresident, zag dat indertijd ook al in.

    Kerncentrales zijn geweldig goed regelbaar, ze kunnen heel snel vermogen bijschakelen of afschakelen. Kolencentrales en gascentrales zijn wat dat betreft iets langzamer. En die sneller regeling is vereist omdat de levering van zon- en windsystemen nu eenmaal sterk fluctueert. En ’s nachts hebben we natuurlijk helemaal geen zon. En de consument die wenst een betrouwbare continue levering.

    Maar de huidige regering vertelt ons nu dat ze geen kernenergie meer willen. Zij hebben het plan opgevat om extra gascentrales te gaan bouwen. Maar daarbij moet men wel beseffen dat we op dit moment in een energiecrisis zitten en dat is met name de prijs van aardgas.

    Dat kunnen we toch over lezen en horen, nietwaar ?

    De gasprijs is in korte tijd verdubbeld. En minister Reiche probeert ondanks die hoge prijzen toch de buffervoorraden aan te vullen. Maar dat zal niet lukken. De inkopers hebben gedacht dat dat probleem met de straat van Hormoes wel een keer voorbij zou gaan en dat ze dan daarna wel eens goedkoop gas konden gaan inkopen. Op dit moment zijn de Duitse gasbuffers voor slechts 56% gevuld. En op 1 oktober begin het stookseizoen al. Normaal gesproken moeten de gasbuffers dan al voor 80 à 90 % gevuld zijn.

    Dat toont wel aan, dat wij in een reusachtige afhankelijkheid zijn aangeland gas. En de import uit Amerika van vloeibaar gemaakt schaliegas helpt ons ook niet zo geweldig veel, want wij betalen daar acht keer zoveel voor als de Amerikanen zelf.

    De gasprijs, LNG & Duitsland’s energie-afhankelijkheid

    Bij ons ons komt er nog een CO2-heffing er bovenop. En het vloeibaar maken van het schaliegas kost ook energie. Maar bij aankomst moet dat vloeibare gas weer opgewarmd worden. En als je dat hele gebeuren in rekening brengt, dan is de Duitse leveringsprijs acht keer zo hoog als de Amerikaanse leveringsprijs. Maar als we dan kijken naar de voorgenomen bouw van gascentrales, dan zien we dat dat minstens 5 jaar gaat kosten en in dat tijdsbestek kunnen we (voor minder geld) al enkele kerncentrales hebben gereactiveerd.

    Nu weet ik wel, dat er nieuwbouwprojecten zijn geweest van kerncentrales in Engeland, Frankrijk en Finland die helemaal buiten controle zijn geraakt. Dat moeten we steeds opnieuw horen. En daarbij wordt dan gezegd: kernenergie is veel te duur. Echter, deze drie projecten zijn alleen daarom zo duur geworden door (aanvullende) extra hoge eisen te stellen, waardoor de bouwtijd soms opliep tot meer dan 15 jaar. Men kan een kerncentrale bouwen in 5 jaar, maar alles wat het langer duurt kost enorm veel extra geld.

    In mijn boek behandel ik de bouw van de Koreaanse kerncentrales in de Verenigde Arabische Emiraten. Die centrales hadden een bouwtijd van 5 jaar en hebben 6 miljard gekost. En de leveringsprijs daar ligt op € 0,05 per kWh. Maar stelt u zich eens voor, meneer Kettner, dat wij hier in Duitsland diezelfde leveringsprijs van € 0,05 per kWh hadden, dan komt er vanzelf een reindustrialisering bij ons tot stand. Dan zouden de chemie, de glasindustrie en de metaalindustrie weer terugkeren. En keren de investeerders ook weer terug.

    Ik vind het een treurige zaak, dat de huidige coalitie, het woord ‘kernenergie’ niet één keer noemt in hun coalitie-akkoord.

    Tijdens de verkiezingen ging het er anders aan toe. De CSU vertelde ons dat zij terug wilden naar kernenergie. En de minister-president (Friedrich Merz) zei dat ook. Nou ja, de minister-president zegt heel veel in aanloop naar de verkiezingen, maar doet weinig na de verkiezingen. Of hij doet het tegendeel van dat wat hij eerder vertelde. En in dit geval doet hij het tegendeel.

    Voor de verkiezingen vertelde hij ons, dat hij de kernenergie terug wilde en dat de stilgezette kerncentrales gereactiveerd zouden worden. Maar daar horen we niets meer over. En dat is een enorme teleurstelling. Want de chemische industrie en de kunstmestindustrie die zijn sterk afhankelijk van goedkope elektriciteit en gas. En we hebben in Sachsen-Anhalt de grote chemie-driehoek. En wat dat betreft had voormalig kanselier (minister-president) Helmut Kohl (1930-2017) het over de bloeiende landschappen.

    (Dat was uit een toespraak van hem uit 1990 naar aanleiding van de hereniging van Duitsland en hij bedoelde daarmee de gunstige economiche vooruitzichten).

    En tegenwoordig zijn de landsbestuurders in Berlijn verbaasd, dat er zoveel Duitsers het land verlaten. Met dit energiebeleid verlaten ook de industriële bedrijven ons land.

    En uiteindelijk ziet het huidige bestuur dat hun politieke draagvlak aan het wegzakken is.

    Maar dat is niet meer dan logisch. Maar we zien het ook bij het overige energiebeleid. Neem bijvoorbeeld de prijs van benzine, daar zit belasting op, CO2=heffing, BTW, dan nog een bio-heffing. Als we al die belastingen zouden laten verdwijnen dan zou Duitsland de laagste benzine en dieselprijs hebben van heel Europa, dan zouden we uitkomen op een bedrag van circa € 0,95 per liter. Mooi zou dat zijn ! Maar intussen zitten wij met de duurste benzine in Europa omdat onze minister van financiën niet voor zijn eigen burgers durft op te komen.

    En nu het ongenoegen onder de bevolking tot grote hoogte is gestegen heeft de minister besloten om dan maar de BTW op benzine en diesel te verlagen. En ik heb gisteren op twitter een bericht geplaatst, dat die BTW verlaging de transportondernemingen niets zal helpen. En ook het MKB zal het nauwelijks tot niets helpen, want zij kunnen de BTW verrekenen.

    Dus ondanks dat lagere BTW tarief is voor hen de brandstof even duur als voorheen. En het ene na het andere transportbedrijf gaat nu failliet. Met het huidige prijsniveau kunnen zij alleen nog maar verlies draaien. Uiteindelijk zullen de tarieven voor transportbedrijven wel omhoog gaan.

    En dan vraag ik aan de economen onder u, wie betaalt dan eigenlijk die hogere transportkosten ? Minister Lars Klingbeil ontvangt elk jaar alleen al 7 miljard euro aan CO2=heffing die betaalt wordt door de transportondernemingen.

    Maar dat is al doorberekend aan de klanten, en dat zijn de mensen die hun voedsel in de supermarkt kopen. En dan begrijpt u waarom de supermarkten zo duur zijn.

    Linksom en rechtsom wordt er op deze manier een vijandig beleid tegen de burger en tegen de bedrijven gevoerd. En wat zeggen de bestuurders daar dan over ?

    “Ja, we moeten de burgers beter voorlichten over dat wat wij doen”.

    Meneer Kettner, hier heeft niemand meer een verklaring voor, dat valt aan niemand nog uit te leggen, dat in een crisis, waarin de olie- en gasprijzen exploderen, dat dan de staat daarvan profiteert, door een veel hogere belastingopbrengst. Een 5 miljard hogere belastingopbrengst aan BTW vergeleken met vorig jaar. Dat valt aan niemand meer uit te leggen. En daarom ben ik zo dankbaar, dat ik met u hierover in gesprek kan gaan.

    En ik weet ook wel dat er veel tegenstanders van kernenergie zijn. Ook onder aanhangers van de oppositie. Zelfs onder de tegenstanders van windturbines. Maar we moeten de realiteit onder ogen zien. Een nieuwe generatie van kernenergie staat voor de deur. Een nieuwe generatie van kerncentrales die niet meer te vergelijke is met de vorige generatie. En daar moeten we het gaan hebben, we moeten de mensen voolichten.

    Hoe krijgen we onze welvaart weer terug ? En, zoals gezegd, het staat gewoon in mijn boek, het nieuwe plan voor Duitsland. Met als eerste opgave, hoe krijgen we binnen 5 jaar de eerste kerncentrale weer aan het elektriciteitsnet ?

    De oliecrisis, de Straat van Hormoes & geopolitieke risico’s

    Dat is een zeer belangrijke vraag. Maar daarmee heeft u een hele rij vervolgvragen opgeroepen. Ik zal proberen daar een samenhangend verhaal van te maken. De doorsnee kijker, die niet zo met techniek bekend is, die ziet vermoedelijk twee problemen.

    Ten eerste was het met explosieven opblazen van de Nordstream pijpleiding het grote probleem waardoor wij afgesneden werden van Russische aardgaslevering. President Poetin heeft onlangs bevestigd, dat hij nog steeds bereid is om Russisch gas aan ons te gaan leveren. Hoewel sommigen zeggen dat hij een voorbehoud zou hebben gemaakt.

    En het tweede grote probleem dat zich momenteel voordoet is de straat van Hormoes met als aanhangsel daarvan de straat van Bab el Mandeb.

    Kortom, we hebben in verschillende regionen rondom de Perzische Golf een enorme oliecrisis, die groter is dan de oliecrisis uit 1970. En we zien dat ook de Amerikaanse reserves minder worden en naar de kritieke grenzen gaan. En ik moet het nog even op mijn telefoon nagaan, wat er precies gezegd is, maar het schijnt dat Saudi-Arabië een bericht heeft doen uitgaan, dat zij binnenkort geen ruwe olie meer aan ons kunnen leveren.

    En nu zegt u dat we de gasbuffers moeten vullen, maar we zijn voor olie en gas deels van Saudi-Arabië afhankelijk. Maar we lopen geleidelijk naar een grote schaarste aan, een schaarste die ik in mijn hele leven nog niet eerder ben tegengekomen. Is dat opzettelijk ontstaan ? Heeft men dat wereldwijd met opzet gedaan ?

    Of moeten we accepteren dat dit nu eenmaal gebeurd is ?Maar hoe dan ook, het is altijd in ons voordeel om zo snel als mogelijk die kerncentrales weer in bedrijf te nemen. En dan zou je eigenlijk geen tegenstand meer verwachten. Dan hoop je dat de mensen nog een klein beetje verstand bezitten.

    Ja, dan speelt er ook nog de aanslag van de Huti’s op de oliepijpleiding die door Saudi-Arabië loopt, waarmee me eigenlijk hoopte de Straat van Hormoes te kunnen omzeilen.

    Dan loopt er een oliepijpleiding dwars door Saudi-Arabië. En dat leidt tot een stijging van de olieprijs. We hebben geen levering meer vanuit Qatar, een land dat één van de voornaamste gasleveranciers uit de Perzische Golf was. En dat maakt ons duidelijk dat we onze energiebronnen moeten diversificeren. En de hernieuwbare bronnen horen daar ook bij.

    Maar wat we ook al weten is, dat als je de hernieuwbare bronnen een groter aandeel geeft dan 50% dat het dan verschrikkelijk duur wordt. En dat staat ook in mijn boek vermeld.

    Met wat rekenwerk kunnen we zien, dat wij op een volledig verkeerd spoor zitten met het beleid dat onder minister president Merkel is begonnen en dat door de regering Scholz is voortgezet. Bij de regering Scholz speelde minister Habeck een grote rol. Dat heeft ons tot op heden tussen de 4800 en 5400 miljard euro gekost en we hebben nu hetzelfde als dat we vroeger hadden.

    Energietransitie, leveringszekerheid & “Dunkelflaute“

    Je hebt een (enigszins) betrouwbare elektriciteitsvoorziening, maar de bevolking is er extra 5400 miljard euro voor kwijt. Maar dat kan toch niet de bedoeling zijn geweest.

    Maar een betrouwbaarder elektriciteitsvoorziening vereist meerdere energiebronnen. En daar hoort vanzelfsprekend de bruinkool bij die we in Duitsland zelf winnen.

    Aardgas, zon- en windsystemen horen daar ook bij. En als we ons voornamelijk van gas afhankelijk maken, dan is dat een verkeerde beslissing. En dan zeg ik, kijk eens in de wereld om je heen ! Wij zijn de enigen die afscheid van de kernenergie hebben genomen. Zelfs, Japan, die toch in 2011 dat ungeluk met de kerncentrale Fukushima heeft gehad, is gewoon verder gegaan met kernenergie en zij bouwen ook nieuwe kerncentrales.

    Zweden wilde ook wel weg van de kernenergie, maar kwam tot de conclusie dat het zonder kernenergie toch niet zo lekker liep. De Finnen, de Engelsen, de Nederlanders en de Polen zijn natuurlijk in staat om een andere (lagere) elektriciteitsprijs te realiseren dan wij Duitsers.

    En wij zitten nu in de situatie dat de voorzitter van het Duitse netbeheer ons komt vertellen dat we de komende tijd onvoldoende stroom tot onze beschikking zullen hebben, met name in november als er weinig zon en wind wordt verwacht. En als die periode van weinig zon en wind een tijdje duurt, dan noemen we dat een “Dunkelflaute“. En als er zo’n Dunkelflaute optreedt, dan hebben we te weinig stroom. En wat moeten we dan ?

    Welnu, dan schakelen we de industrie af. Maar wat zegt ons dat ? Wat voor een signaal geef je daarmee aan investeerders af ? Dan vertel ik u, als wij ons in november als ontwikkelingsland gaan gedragen, door de industrie van het elektriciteitsnet af te schakelen.

    Dan geven we daarmee de industrie een groot zetje om dan maar te vertrekken.

    Nee, we hebben juist een groter aanbod van energie nodig, over de volle breedte en daar horen de hernieuwbare bronnen ook bij. Kernenergie, olie, gas, bruinkool (uit eigen land overigens). En het is een verkeerde voorstelling van zaken dat wij steeds minder energie nodig zouden hebben, zoals ons wordt voorgeschoteld door links groen, door rood-rood-groen en inmiddels ook door de CDU.

    Zij zijn ook diegenen die ons vertellen dat wij met zijn allen in elektrische auto’s zouden moeten gaan rijden. Dat zou veel efficienter zijn dan benzine-auto’s. En we hebben zelfs een energie-efficiency wet in Duitsland waarin staat dat wij in het jaar 2040 45% minder energie zullen gaan verbruiken. Nu ben ik natuurlijk maar een oude knar in de wereld van de energie, met iets van 30 jaar ervaring.

    Er bestaat een oude wet die over de hele wereld geldig is. En die zegt: “naarmate de welvaart groter is, is ook het energieverbruik groter”. Want natuurlijk komt ook de robotisering op ons af. Het is aangekondigd en het staat voor de deur.

    Kunstmatige intelligentie, datacenters & toename energieverbruik

    Ja, zelfs in het bedrijf waar ik werkzaam ben wordt tegenwoordig zwaar lichamelijk werk steeds vaker door robots overgenomen. Maar dat vereist wel dat er voldoende elektriciteit beschikbaar moet zijn. En dan de Kunstmatige Intelligentie (K.I.) en de (bijbehorende) datacenters, dat levert een gigantische toename van het elektriciteitsverbruik op.

    Er wordt vanuit gegaan, dat dit wereldwijd tot een toename in elektriciteitsverbruik van tussen de 50 en 100% zal leiden. Want we moeten niet vergeten dat de Brazilianen en de Chinezen ook gebruik gaan maken van K.I. en van robotisering. Dus ook hun energieverbruik zal toenemen.

    Pleiten voor een veel lager energieverbruik is een denkfout, die ons alleen maar in de richting van een middeleeuws bestaan zal duwen. We zullen dan een ontwikkelingsland worden en we zullen diverse kansen gaan missen om ons verder te ontwikkelen vanwege een tekort aan energie.

    Maar de Europese Commissie lijkt daar totaal geen bezwaar tegen te hebben. Die is het helemaal eens (met minder energieverbruik) en volgens hen is een groter energieverbruik totaal niet nodig. Maar voor Duitsland betekent dat afscheid nemen van de energie-intensieve industriēle bedrijven. Dan gaat het over staal, koper, zink, glas, papier, kunstmest en chemische bedrijven. De Amerikanen hebben ook nagedacht over een lager energieverbruik, maar hebben nu besloten dat ze hun aandeel kernenergie wensen te verviervoudigen. Dat betekent dat ze van 100 kerncentrales naar 400 kerncentrales willen gaan.

    Ik meen dat ze ook hun aandeel van gascentrales wilden verviervoudigen. Ze hebben in Amerika aanzienlijk grote voorraden aan schaliegas. Wij hebben trouwens in Noord-Duitsland ook een gigantische gasvoorraad, die men van onze regering niet mag aanboren. Want dat zou om de een of andere reden ‘verschrikkelijk’ zijn.

    USA, China & de internationale wedloop om kernenergie

    Wij zullen wel gaan zien, wie de beste keus heeft gemaakt, want de Chinezen hebben ook hun keuze gemaakt. De Chinezen waren er eerder bij dan de Amerikanen onder Trump.

    Trump zorgde voor een renaissance van de kernenergie door het verbod op kernenergie op te heffen. En de Chinezen zitten nu (deels) op diezelfde golflengte.

    Volgens de Amerikaanse minister van energie, Chris Wright, bestaat er een wedloop over de Kunstmatige Intelligentie tussen de grootmachten, waarin uiteindelijk duidelijk zal worden wie die wedloop gewonnen heeft. Maar een dergelijke wedloop kan je alleen dan winnen als je voldoende energiebronnen tot je beschikking hebt en dan heb ik het niet over een periode van tussen de 10 en 20 jaar, maar over maximaal 5 jaar.

    En de Amerikanen hebben ervoor gezorgd, dat er zo min mogelijk vertraging kan optreden.

    Het is daar zo geregeld, dat als een vergunningsaanvraag voor een nieuwe kerncentrale langer duurt dan 18 maanden, dat dan de vergunning automatisch wordt verleend.

    Op die manier hebben de diverse vertragingstactieken van de ambtenarij geen enkele kans meer. Een dergelijke constructie zou ik ook graag in Duitsland willen zien. Uiteindelijk is het een brengschuld van de ambtenaren om tot een vergunningverlening te komen. En die ambtenaren mogen ook wel een beetje hun best doen. In Duitsland is het hoogst bereikbare voor een ambtenaar nog steeds om de boel in de soep te laten lopen.

    Dat is helaas het geval. En het probleem bestaat dat hetgeen de burgers ervaren iets heel anders is dan dat de politici in het parlement ervaren. In mijn boek laat ik ook deze discrepantie zien. Zo rond 2011 vlak na het ongeluk met de kerncentrale van Fukushima was 25% van de Duitse bevolking voorstander van kernenergie. Maar voor die tijd was dat zo rond de 50%. Maar avond aan avond dat ongeluk op de tv kreeg enorm veel invloed op de publieke opinie.

    Maar waarom was het elke avond op de televisie ? Was het soms om de hoek in Frankfurt gebeurd ? Nee, het was in Japan gebeurd en het was een ontwerpfout, namelijk dat de centrale niet tegen een extreem hoge waterstand was beschermd, terwijl men wist dat een dergelijke situatie daar kon optreden. En bij de Duitse kerncentrales bestond een dergelijk gevaar van een extreem hoge waterstand helemaal niet, maar toch werden onze kerncentrales stilgezet.

    En Japan ging gewoon verder met zijn kernenergie. En als we dan naar de huidige peilingen over kernenergie kijken, dan zien we dat meer dan 50% van de bevolking van mening is, dat kernenergie noodzaak is in onze energievoorziening. Maar de politiek wenst daar geen kennis van te nemen.

    Er zijn slechts 2 politieke partijen die voorstander zijn van kernenergie. Dat is de CSU en de AfD. De andere partijen wijzen kernenergie volledig af. En ik kondig u aan, dat dit de lakmoesproef gaat worden bij de volgende parlementsverkiezingen. De vraag naar goedkope energie zal beslissen of er in Duitsland nog iets van industrie en van werkgelegenheid en van welvaart overblijft.

    En als daar geen beleid op komt en men ons alleen maar vertelt dat er meer windturbines moeten komen, dan weten de mensen inmiddels wat dat betekent, exploderende energietarieven en een lagere leveringszekerheid. Want waarom vertelt het Duitse netbeheer ons:

    “het spijt ons zeer, maar er geen genoeg elektriciteit, wij gaan uw bedrijf even afschakelen”.

    Daarom ben ik ervan overtuigd dat het ja of nee, voor of tegen kernenergie de hamvraag zal worden tijdens de eerstvolgende parlementsverkiezingen.

    In uw boek kijkt u over onze grenzen heen. Welke rol ziet u weggelegd voor de zogeheten Small Modular Reactors, ook wel SMR’s genoemd. Dat zijn de kleine reactoren, ook wel de vierde generatie genoemd.

    Nieuwe reactortechnologieën & Small Modular Reactors

    Waarom liggen wij zo achterop inzake innovatie en waarom wordt daar nog zo weinig over gesproken ? Vroeger waren wij toch leidend op dat gebied ?

    Ja, dat is een tijd geleden. wij hebben een voorbeeld beschreven. In 1985 hadden wij in Kalkar een snelle kweekreactor tot onze beschikking en daarmee konden wij het kernafval zodanig te behandelen, dat je een deel zou kunnen hergebruiken. Maar die installatie is nooit in bedrijf genomen en op dat terrein is nu een pretpark gevestigd.

    Maar de werkelijke installatie, daarvan staat een exacte kopie inmiddels in China. De Chinezen hebben het ontwerp en de blauwdrukken gekocht en zij laten de wereld zien wat voor een geweldig idee dit geweest is. Wij lagen flink voor op de anderen, wij waren leidend in deze geavanceerde hoogwaardige technologie. Maar we hebben alles aan anderen afgegeven. En nu komen we tot de conclusie dat we al jaren geen onderzoek meer hebben gedaan op dit gebied. In Duitsland is het nog wel mogelijk om kernfysica te studeren. Maar nieuwe ontwikkelingen op dat gebied gaan aan ons voorbij.

    Dat wordt gedaan door Amerikanen, Koreanen, Chinezen, Japanners en de Fransen.

    En die nieuwe technologie is werkelijk veelbelovend, ik kan het niet anders zeggen. En we hebben een apart hoofdstuk in het boek daaraan gewijd.

    Wat brengt ons die vierde generatie kerncentrales ? Hierop zal als eerste antwoord geven en dan kom ik op uw vraag over de SMR’s. De vierde generatie heeft 3 voordelen.

    Het eerste voordeel is, dat de brandstofstaven niet meer kunnen doorbranden. Al was de kans op doorbranden slechts in de orde van groot van 1 op de 10 miljard, die kans is nu nul.

    Het tweede voordeel is, dat als er zich een storing voordoet, dat de centrale in containment blijft. Er gaat dan niets meer naar buiten. De Fransen en de Koreanen zijn hier al mee aan de slag gegaan.

    En dan het derde voordeel. In het geval dat de koeling uitvalt, dan gaat de reactor automatisch in de veilige modus. Bij de bestaande reactoren is er altijd koeling nodig omdat er anders een gevaarlijke kettingreactie kan ontstaan. Maar een dergelijke kettingreactie kan bij de vierde generatie reactoren niet meer optreden.

    Dan het bestaande kernafval, dat ligt op 17 plaatsen in Duitsland en is afkomstig van onze bestaande kerncentrales die uit bedrijf genomen zijn. Daar liggen nog die gebruikte brandstofstaven. Maar hoe fantastisch zou het zijn om die oude brandstofstaven als brandstof te gaan gebruiken in die nieuwe vierde generatie kerncentrales ?

    Dan het afval van die vierde generatie kerncentrales. Vroeger was het beleid dat kernafval misschien wel een miljoen jaar nodig zou hebben, voordat het niet meer als gevaarlijk zou worden beschouwd. De afvalhoeveelheid van de vierde generatie centrales is een stuk minder en de benodigde opslag duur ligt in de orde van 300 jaar.

    Zo, nu komen aan op het onderwerp Small Modular Reactors. Daar is op dit moment veel aandacht voor. Maar in Duitsland heeft men het optimisme wat daar wereldwijd over bestaat vooral weten te temperen. En waar hebben we het dan over ? Een traditionel kerncentrale heeft een vermogen van rond de 1400 MW. Maar een SMR heeft een veel kleiner vermogen, zo van rond de 100 tot 300 MW. Grofweg gesproken heeft zo’n SMR een 6x zo klein vermogen, maar natuurlijk wèl een aantal vergelijkbare veiligheidsvoorzieningen. Bijvoorbeeld een dikke betonwand en dik en veilig dak, dat bescherming biedt tegen mogelijk invliegende vliegtuigen.

    Dat betekent wel dat de kosten per geleverde kW hoger zullen zijn bij de SMR. Maar volgens ons hebben de SMR’s op de langere termijn een groter potentieel. Want die kleien SMR’s laten zich veel gemakkelijker in serie produceren, en dan zouden ze een stuk goedkoper worden. Dus hier en daar één enkele SMR, dat zal ons weinig te bieden hebben, dat leidt alleen maar een prijs per kW die 2x zo hoog is als nu.

    Maar als je 20, of 50 of 100 stuks seriematig zou kunnen bouwen. Dan krijg je een gunstige prijs, waarmee je ruim onder de prijs per kW van de grote bestaande kerncentrales kan komen. Alleen zit je met het probleem dat de eerste tientallen stuks dan toch nog wel duur uit zullen komen. Wil het lukken, dat moeten die SMR’s wereldwijd gebouwd gaan worden.

    Maar voordat die vierde generatiee goed op stoom komt, zal daar nog heel wat jaren overheen gaan. Dus voor nu zijn wij het meest gebaat met reactivering van de ons resterende kerncentrales.

    Locaties voor kerncentrales, wetenschappelijk onderzoek & Duitse toekomst

    Maar de belangrijkste boodschap voor de politiek die we in ons boek meegeven is, behoudt de huidige locaties waar de kerncentrales staan. Dat is van groot belang voor de toekomst.

    Want denk er maar eens over na, als we in de toekomst een nieuwe kerncentrale wensen te gaan bouwen en we een plekje moeten zoeken, wat er dan zal gaan gebeuren. Dat wordt een legeroefenplaats voor de Antifah, die elke mogelijke plek zal claimen. Terwijl we nu in elk geval nog diverse plekken hebben met een hek eromheen, die we kunnen reserveren.

    En die plekken moeten we behouden. Want sommige politici hebben al een oogje op bepaalde locaties laten vallen. Zoals Minister van energie van de deelstaat Beieren, Hubert Aiwanger.

    In een persoonlijk gesprek met mij vroeg hij me wat hij nog aan zou kunnen met bepaalde industrieparken in Beieren. Maar ik vertelde hem, dat hij zuinig moest zijn op die infrastructuur van die industrieparken. Als je dat afbreekt, komt het nooit meer terug. En het is bijzonder kostbare infrastructuur.

    Neem bijvoorbeeld de locatie van ISAR, als je precies zo een zelfde locatie moet gaan voorbereiden, dan ben je heel veel geld kwijt, plus dat je er 5 jaar mee bezig bent. Maar dat geldt hetzelfde voor onze kolencentrales, die moet je behouden als gereserveerde energielocatie. Daar kan je natuurlijk heel gemakkelijk die gascentrales gaan bouwen die men heeft voorgenomen. Onder voorbehoud natuurlijk, dat je dan ook nog goedkoop gas zou kunnen inkopen. En dat lukt eigenlijk alleen nog als we ons eigen gas gaan winnen dat in Niedersachsen onder de grond ligt. Maar dat wenst op dit moment bijna niemand. Dan maar wachten tot de SMR’s zijn gebouwd hetgeen zal leiden tot de bloeiende landschappen waar Helmut Kohl over sprak.

    En dat toekomstperspectief, daar zullen we zeker nog 5 tot 10 jaar op moeten wachten. In die tijd zal allereerst de nucleaire wetgeving moeten worden gewijzigd. Het vak kernfysica en het bijbehorend onderzoek zal weer een plaats in het onderwijs moeten krijgen, met name op de hogescholen. Er zullen ingenieurs nodig zijn. En in de komende tijd zullen die moeten worden opgeleid. We hebben grote onderzoekscentra nodig. Vroeger waren Jülich en Karlsruhe de tempels van het energie-onderzoek. Die konden wedijveren met de top van de wereld. En daar is niets meer van over, die zijn gewoon kapot gemaakt. Nu doen ze nog een beetje aan zonnepanelen.

    Maar alles op het gebied aan kernenergie is daar verdwenen; het is compleet uitgewist. De medewerkers zijn òf omgeschoold of werken ergens anders.

    We hebben de infrastructuur nodig en uiteindelijk zullen we de moet moeten hebben om een testopstelling te gaan bouwen.

    Dan moet er een investeerder gezocht worden die bereid is om mee te gaan doen. Want om ISAR 2 te gaan opknappen is aanzienlijk goedkoper dan compleet opnieuw te gaan beginnen. Want dan kunnen we nog heel wat opnieuw gebruiken van wat daar nog aanwezig is.

    En ook alle bezwaren tegen kernenergie waar de bevolking mee is opgegroeid en daar moet ook wat mee gebeuren. Dat vereist een vorm van bijscholing, mede door de sociale media. De mensen moeten op de hoogte gebracht worden dat het oude verhaal niet meer klopt.

    We hebben in het boek ook een stuk over radioactiviteit opgenomen. Want de mensen wordt verteld dat radioactiviteit helemaal nul moet zijn. Maar dat klopt niet. Stewarddessen in vliegtuigen zijn blootgesteld aan radioactieve straling, maar op geen enkele manier is bewezen dat zij daardoor een grotere kans op kanker zouden hebben. Eerder is het tegenovergestelde het geval. We moeten ons ervan losmaken dat iedere vorm van straling een slechte invloed op onze gezondheid zou hebben.

    Dat klopt niet, er zijn zelfs aanwijzingen, dat sommige vormen van straling tot vorming van anti-oxidanten in ons lichaam zou bewerkstelligen.

    Mijn boek gaat breed in op een aantal zaken. Want we kijken niet alleen naar Duitsland, maar ook daarbuiten. Waar is Amerika tegenwoordig mee bezig, wat doen de Chinezen.

    Waarom bouwen de Chinezen vooral centrales aan de kust. Hoe ziet het daar met radioactiviteit uit. Hoe gaat men daar met het afvalprobleem om?

    Het boek geeft antwoord op al deze vragen, zonder filtering en zonder dat er allemaal duurzaamheidssausjes over worden gegoten, zoals dat in de reguliere media constant het geval is.

    Professor Vahrenholt, dank u voor uw uitgebreide toelichting en waar wij allen van hebben kunnen genieten. Maar ik heb nog wel een brandende vraag voor u.

    Als het lukt om een aantal bestaande kerncentrales te reactiveren, hoelang zou het dan volgens u duren voordat de leveringsprijs van elektriciteit dan gaat zakken ? Want dit zijn namelijk de getallen die in een verkiezingstijd zullen worden gebruikt. Vandaar deze vraag.

    Zoals ik al heb gezegd, we zullen minimaal 5 à 6 jaar nodig hebben. Het onderzoeksrapport heeft het over 4 jaar, met een investering van 8,5 miljard euro, voor 5 kerncentrales. En dan zakt de leveringsprijs met 33%. Maar ik ben nu eenmaal wat sceptischer; ik denk dat het iets langer zal duren.

    De prijs van elektriciteit, energiearmoede & de komende 5 Jaar

    De leveringsprijs van elektriciteit aan de grote bedrijven ligt nu rond de 8 en 10 cent per kWh. Als het door die reactivering lukt om de prijs zo rond de 5 à 6 cent per kWh te krijgen, zou dat fantastisch zijn. Voormalig minister-president Scholz heeft zich er eens over uitgelaten dat hij de prijs terug zou kunnen brengen tot 5 cent per kWh. Maar dat is hem natuurlijk niet gelukt. En het blijkt dat de zon- en windsystemen toch wèl een rekening sturen met al de staatssubsidie en de kosten van extra bekabeling die ervoor nodig is.

    Maar, dat gezegd hebbende, we moeten nu gewoon aan de bak. We moeten aan het werk en we moeten nu een aanvang maken. Want zoals het er nu naar uit ziet, zullen we mogelijkerwijs ook de komende twee jaar nog verspillen. Maar in deze tijd zullen we de bevolking moeten voorlichten. We moeten duidelijk maken waar wij naar toe willen, zodat ook uiteindelijk de politiek niet anders kan, dan meegaan. Daarom is doit gesprek ook zo fijn, zodat mensen tegen elkaar kunnen zeggen, van hé, moet je nou eens kijken.

    Ik heb tenslotte dat boek niet geschreven om het in mij eigen boekenkast neer te gaan zetten, maar als oproep aan die mensen die een ander energiebeleid voorstaan. Zodat zij argumenten kunnen verzamelen, die zij met hun buren en kennissen kunnen bespreken.

    Of met hun politieke afgevaardigden op gemeentelijk, op provinciaal en op landelijk niveau.

    Zodat we niet steeds weer die aloude negatieve mantra’s hoeven aan te horen, zoals over het kernafval. U kunt dan eenvoudigweg naar mijn boek verwijzen.

    In uw boek maakt u ook duidelijk, dat de energiearmoede uiteindelijk ook de middenstand en de gepensioneerden in hun portemonnee zal raken. Hoe schat u het scenario voor Duitsland in, voor het geval de benodigde ommekeer niet gaat lukken? Ik bedoel voor het geval er geen kerncentrales worden gereactiveerd en er geen gascentrales worden bijgebouwd.

    Het voornaamste probleem is ons verlies aan werkgelegenheid, dat betekent lagere belastingopbrengsten en verlies aan welvaart. En als we voor onze energievoorziening volledig van het buitenland afhankelijk blijven, zoals nu, met al die conflicten in de wereld.

    En de straat van Hormoes langere tijd gesloten blijft, dan hebben wij een probleem. Want als de energie in Amerika ook wordt beperkt, dan krijgen de Amerikanen voorrang en als er daar dan iets over blijft, dan krijgen wij ook een beetje. Voor Duitsland wordt het de komende 5 jaar een zeer spannende onderneming.

    Energie-armoede is beslist geen pretje. Het betekent het verdelen van schaarste. Het betekent dwang en ingrijpen door de staat, bekende materie voor oude socialisten. Dan gaat alles op rantsoen. En dan krijg je misschien nog maar 10 kWh per dag voor je elektrische auto. Want meer is er niet en daar moet je het dan maar mee doen.

    En dat moeten wij zien op te lossen. Voldoende energie is de beslissende factor voor groei, werkgelegenheid en voor welvaart. Dat is heel wat anders dan wat men ons heeft geprobeerd wijs te maken, dat minder, minder beter zou zijn. Kernenergie is niet schadelijk voor het klimaat. En voor diegenen die menen dat CO2 schadelijk zou zijn, nou dan is de keuze voor kernenergie snel gemaakt. Het is de hoogste tijd, dat in Duitsland kernenergie dezelfde aandacht krijgt als dat het in vele andere landen al krijgt.

    Volgend jaar zal er in Zwitserland een referendum worden gehouden of men daar een nieuwe kerncentrale zal gaan bouwen. Hun bestaande kerncentrales draaien gewoon door, in ieder geval tot het jaar 2040. Als men voor stemt bij het referendum, dan zal er eind jaren 30 één of meer kerncentrales gebouwd gaan worden. Maar een groot debat wordt er daar niet over gevoerd.

    Ik ben er absoluut zeker van dat men daar voor kernenergie gaat stemmen. Was dat bij ons ook maar zo. Let u maar eens op, wat voor aandacht voor kernenergie er plotsklaps ontstaat als je zo’n referendum gaat houden. In ons parlement zitten voornamelijk volksvertegenwoordigers, die bepaald niet de mening van de burgers vertegenwoordigen. Dat is het probleem. En omdat dat al een tijd aan de gang is, ik heb het al vaker gezegd, dan zoekt het volk andere volksvertegenwoordigers, in de hoop dat die wèl de wil van het volk gaan vertolken. Ik zeg u, dat de koers richting kernenergie niet te stoppen zal zijn,

    Dat voorspel ik u.

    Dan mijn laatste vraag aan u. Wat is er volgens u voor nodig dat de bevolking de druk op de politiek kan vergroten opdat de fysiek realiteit het gaat winnen van een partijpolitieke narratief ?

    Ik denk dat peilingen onder de bevolking een grote rol zullen spelen. Je kan wel zeggen dat die peilingen als het ware de temperatuur van de bevolking meten (figuurlijk gesproken).

    Welke partijen gaan meer schulden maken ? En als er geen verkiezingen in zich zijn, dan is de belangstelling onder de bevolking meestal iets minder.

    Maar nu kunnen de lezers van mijn boek hun afgevaardigden met feiten bestoken. Waarom werkt u daar niet aan mee ? En die politici die niet mee willen werken, daar stemmen we dan ook niet meer op. Dat zal men wel begrijpen.

    Beste professor Vahrenholt, het is tijd voor kernenergie. Wij noteren een link naar uw boek onderaan deze video. Ik wens u veel succes. Ik heb vanmorgen uw boek zelf besteld.

    Daarmee kan ik me nog verder verdiepen in deze materie. Ik hoop dat uw boek een domino-effect in de politiek zal gaan losmaken. En de grootste dominosteen staat in Berlijn, maar die wiebelt al behoorlijk. Wij gaan het zien en wij wensen u het allerbeste met de verkoop van uw boek. Veel dank voor uw komst en voor dit interessante gesprek.

    ***




    0 reacties :

    Een reactie posten