Maarten Keulemans (Volkskrant) vliegt uit de bocht

 Modellen worden getest door te kijken of ze het verleden kunnen nabootsen. Geen forecasting maar hindcasting. Dat lukt niet. Daar lopen ze vast. 

6-5-2026

Maarten Keulemans (Volkskrant) vliegt uit de bocht

Door Hans Labohm.

Maarten Keulemans, wetenschapsjournalist van de Volkskrant, op X:

Dit is zó huge. Hallucinant. Krankzinnig. Het IPCC erkent wat al tijdlang rondging: Het hoogste rampscenario, 8.5, strookt niet (meer) met werkelijkheid. WAT EEN GEVOLGEN heeft dit. HAAST ALLES WAT U LAS OVER KLIMAATTOEKOMST, KLOPT NIET.

… Eerst superbelangrijke disclaimer. JA, HET KLIMAAT VERANDERT. DOOR DE MENS. Daaraan verandert niets. EN JA, DAT HEEFT GEVOLGEN. Voor zeespiegel, natuur, landbouw, samenleving: álles.

… Ook is er NIETS MIS met de klimaatmodellen. Die voorspellen al decennia prima hoe klimaat opwarmt, door de uitstoot broeikasgassen.

Met alle respect waarde Maarten, maar vooral met dit laatste vlieg je uit de bocht.

De fundamentele tekortkomingen van klimaatmodellen liggen vooral in onzekerheden rond aannames, beperkte historische data, complexe processen die moeilijk te simuleren zijn, en het gebruik van scenario’s die soms verouderd of onrealistisch blijken.

Kernproblemen van klimaatmodellen

Onzekerheid in toekomstscenario’s

Klimaatmodellen voorspellen geen exacte toekomst, maar rekenen door wat er kan gebeuren onder verschillende CO2-uitstootscenario’s. Een grote bron van onzekerheid is wat mensen in de toekomst gaan doen: hoeveel CO₂ we uitstoten, hoe snel technologie verandert, of beleid wordt ingevoerd, enzovoort. Maar de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is uiterst gering: 0,04%. En daarvan is slechts 4% van menselijke oorsprong. In het AGW-paradigma (AGW=Anthropogenic Global Warming, door de mens veroorzaakte opwarming van de atmosfeer) kwispelt de staart met de hond in plaats van omgekeerd.

Beperkte en onvolledige historische data

Modellen worden getest door te kijken of ze het verleden kunnen nabootsen. Geen forecasting maar hindcasting. Dat lukt niet. Daar lopen ze vast. De hoeveelheid betrouwbare meetdata uit het verleden is beperkt. Daardoor is het moeilijk om modellen te valideren, en reconstructies van het paleoklimaat bevatten veel interpretatie. Dit leidt tot risico’s op bevestigingsbias: modellen worden soms bijgesteld totdat ze overeenkomen met verwachtingen van onderzoekers.

Complexiteit van natuurlijke systemen

Sommige processen zijn extreem moeilijk te modelleren, zoals:

• oceaanstromingen
• wolkenvorming
• smeltende ijskappen

Deze processen zijn dynamisch, niet-lineair en beïnvloeden elkaar op chaotische wijze, op grond waarvan zij onvoorspelbaar zijn. Het IPCC heeft dit in een van zijn vorige repporten expliciet erkend. Maar op een of andere manier is dat in het collectieve geheugen weggezakt.

De natuurkundige basis van klimaatmodellen is niet solide

Er wordt vaak beweerd: The science is settled. All scientists agree’ Niets is minder waar.

De Amerikaanse klimatoloog, John Christy, heeft de uitkomsten van de meer dan honderd verschillende (meer of minder alarmistische) klimaatmodellen vergeleken met de observaties. Er bleken enorme verschillen te bestaan, niet alleen tussen de verschillende modellen, maar al helemaal met de werkelijkheid.

De Franse klimatoloog, Francois Gervais, heeft de schattingen die binnen de klimatologie circuleren over de klimaatgevoeligheid van CO2 in kaart gebracht. Dat is de gevoeligheid van de temperatuur voor een verdubbeling van de CO2-concentratie in de atmosfeer. Dit is een cruciale parameter bij de vervaardiging van klimaatmodellen. Dit was het resultaat:

De rol van de zon

Astrofysici, als Willie Soon en Valentina Zharkova blijven wijzen op de grote invloed van de zon en de invloed van wisselende zonne-activiteit op de aardse temperatuur. Voor zover mij bekend, heeft hun werk weinig aanhangers, ook niet in kringen van klimaatrealisten. Zij verwachten afkoeling in plaats van opwarming. Recentelijk is er een behoorlijke afkoeling gemeten, waarover de gevestigde media uitvoerig hebben bericht (grapje!). Maar of die door zal zetten, moet worden afgewacht.

Scenario’s die niet overeenkomen met de werkelijkheid

Een deel van de kritiek richt zich op het gebruik van extreme scenario’s zoals RCP8.5, die jarenlang als “business as usual” werden gepresenteerd maar inmiddels officieel als onrealistisch worden beschouwd. Dit heeft geleid tot overschatting van risico’s in sommige studies en beleidsadviezen. Het IPCC krabbelt nu terug. Maar de nieuwe scenario’s blijven laboreren aan de hier genoemde fundamentele tekortkomingen.

Gebrek aan zelfcorrectie in de wetenschap

Onderzoekers zoals Pielke Jr. en Ritchie wijzen op structurele problemen: verouderde of onrealistische scenario’s blijven gebruikt worden, zelfs wanneer bekend is dat ze niet meer kloppen. Dit ondermijnt de betrouwbaarheid van modeluitkomsten en de integriteit van het onderzoek dat erop steunt.

Onvoldoende voorspellende kracht

Kortom: klimaatmodellen hebben onvoldoende voorspellend vermogen om als basis voor beleid te dienen. Toch besteden we jaarlijks astronomische bedragen aan klimaatbeleid dat – zelfs volgens de klimaatalarmisten – nauwelijks of geen aantoonbaar effect heeft op de gemiddelde wereldtemperatuur.

Waarom doen wij dat dan?

***