‘Fatsoen’ en ‘respect’: de progressieve munitie tegen andersdenkenden

Datum:
  • zondag 10 juli 2022
  • in
  • Categorie: ,
  • Over vileine beschadiging van mensen met de verkeerde mening



     Opiniemaakster Eva Vlaardingerbroek werd zaterdag vergeleken met Eva Braun, de vrouw van Hitler, en kreeg het etiket ‘melkmeisje’ van Volkskrantcolumniste Loes Reijmer. Virologe Marion Koopmans vond deze karaktermoord prachtig. Heel wat ‘progressieven’ misbruiken woorden als ‘fatsoen’ en ‘respect’ om andersdenkenden verdacht te maken. Het laagje beschaving bij deze progressieve, hoogopgeleide fatsoenslakeien blijkt echter flinterdun, vindt Sonja Dahlmans.

    Zaterdag was #EvaBraun (de vrouw van Adolf Hitler) opeens trending op Twitter. Er zijn van die momenten dat je eigenlijk niet wil weten waar het over gaat, maar tegen beter weten in toch gaat kijken. Mijn intuïtie kreeg gelijk. Eva Vlaardingerbroek wordt vergeleken met Eva Braun en dat gebeurt inmiddels zo vaak, dat het trending is. Het gaat nog verder, want er verscheen in de Volkskrant een column van Loes Reijmer waarin zij Vlaardingerbroek een ‘melkmeisje’ noemt en haar ervan beschuldigt de Apocalyps aan te kondigen. Reijmer schrijft: “Vlaardingerbroek werd er een dromerig melkmeisje van, een dromerig melkmeisje dat in één ademteug de apocalyps afkondigde.”

     

    Seksistisch

    In die ene column slaagt Reijmer erin Vlaardingerbroek seksistisch te bejegenen (de term ‘melkmeisje’ wordt echt niet zomaar gebruikt, maar is een pornografische verwijzing) en tegelijkertijd te insinueren dat Vlaardingerbroek naar Zweden toog om “immigranten van verkrachting te beschuldigen.” Voorts wist Reijmer te suggereren dat zij iets met de oplichter Sywert van Lienden te maken heeft door hen beiden in één naam te noemen en door haar een soort religiewaanzin in de schoenen te schuiven, door het gebruik van het woord apocalyps (dit schrijf je met een hoofdletter, maar soit). En passant wordt nog even de indruk gewekt dat Vlaardingerbroek een geldwolf is die nergens om geeft, behalve haar eigen portemonnee. Ook schrijfster Saskia Noort deed een vileine duit in het zakje door Eva te vergelijken met een filmpersonage dat aanzet tot verkrachting.

     

    Karaktermoord

    Nergens worden feiten benoemd of waagt Reijmer een poging inhoudelijk te weerleggen wat Vlaardingerbroek bij Tucker Carlson van Fox News heeft gezegd. Wat Vlaardingerbroek hiervoor heeft gedaan (zij is rechtsfilosofe) wordt niet genoemd, de nadruk wordt gelegd, door middel van insinuaties, op haar vermeende onkunde, slechte karakter en opportunisme. Daar is een woord voor: karaktermoord. Dit wordt gevolgd door de opmerking dat Reijmer stopt met columns schrijven, omdat “wij in een krankzinnige tijd leven” en zij achter haar bureau vandaan wil en mensen wil spreken. Want, zo sluit Reijmer haar column af, “een melkmeisje dat de apocalyps aankondigt, zoiets wil je begrijpen toch?”

    Het lijkt mij sterk dat ze ‘zoiets’ gaat begrijpen door allereerst een ander zijn of haar motieven zelf reeds in te vullen, nog voor er überhaupt een gesprek heeft plaatsgevonden, maar goed, we gaan het meemaken. Overigens betekent Apocalyps (het Griekse woord voor het Bijbelboek Openbaring) ontsluieren van kennis, die tot dan toe onbekend of verborgen was. Vaak ging het daarbij om kennis over het goddelijke en werd er niet per se gewaarschuwd voor het einde der tijden, maar voor hel en verdoemenis. Johannes ziet in Openbaring wel een paard dat de dood, honger, oorlog en het zwaard meebrengt, maar Apocalyps is een veel omvattender literair genre.

     

    Twee kampen

    De westerse maatschappij lijkt te bestaan uit twee kampen, die elkaar totaal niet begrijpen of willen begrijpen, maar wel grif labels plakken op de ander. Progressieven versus conservatieven, linksgekkies versus wappies, ontkenners versus drammers, realisten versus deugers en ga zo maar door. Dat totale onbegrip voor elkaar werd wrang geïllustreerd door Sigrid Kaag, toen zij verzuchtte: “Wie zijn die mensen?” Een retorische vraag, want haar afkeer is duidelijk merkbaar in het gebruik van het aanwijzend voornaamwoord ‘die’, waarmee zij de afstand tussen haar en een deel van de bevolking zelf belichtte.

    Die mensen, mensen waar zij niets mee te maken heeft, mensen die zij niet kent, mensen die zij niet begrijpt, vul in wat je wilt. Het zou interessant zijn wanneer journalisten haar hier eens over zouden ondervragen. Helaas is de polarisatie ook niet aan de journalistiek voorbij gegaan en duiden die niet meer het nieuws van alle kanten, maar maken er zelf onderdeel van uit.

     

    Aanspraak op fatsoen

    De polarisatie zit wat mij betreft vooral in de aanspraak op fatsoen. We moeten op de toon letten, ‘zo’ gaan wij niet met elkaar om, woorden gaan een grens over, enfin, we hebben het allemaal de voorbijgaande jaren zien langskomen. En precies dit, deze aanspraak op fatsoen door een bepaald deel van onze maatschappij, is het eigenlijke probleem. De aanspraak op fatsoen wordt gedaan, denk maar aan Clinton die een deel van de Amerikaanse stemgerechtigden deplorables noemde, om je te distantiëren van een bepaald deel van de bevolking. Duidelijk maken dat ‘zij’ niet jouw soort mensen zijn, dat jij wel ten allen tijden je fatsoen kunt houden en geschokt bent van zoveel vertoon van wangedrag.

    Fatsoen is de meetlat geworden waarlangs alles gelegd wordt wat in het publieke domein plaatsvindt. Fatsoen wordt geëist, fatsoen wordt gebruikt om niet te hoeven luisteren, fatsoen wordt ingezet als middel een Kamerlid spreektijd te ontnemen, fatsoen, fatsoen, fatsoen.

     

    Beschaving

    Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans claimde op Twitter dat de kerntaak van de Universiteit Leiden is studenten te beschaven. Voordat zij afstuderen drommen ze daar in groten getale binnen, je ziet ze in gedachten aankomen, spitvork in de ene hand, de andere hand in de broek om te krabben terwijl ze luidop boeren en winden laten. Meer dan wat eenlettergrepige klanken kunnen de nieuwbakken studenten niet uitstoten, maar gelukkig is daar Voermans. Vol tevredenheid glimlachend laat hij zijn – inmiddels beschaafde – studenten vier jaar later gaan, een traantje van ontroering wegpinkend.

    Het waren zware jaren en het docentenkorps moest soms echt diep gaan, zoals altijd, maar de Universiteit Leiden heeft het dan toch maar weer mooi voor elkaar. Alweer is het hen gelukt een deel van de maatschappij wat beschaving bij te brengen. Het is een zware taak, maar deze is bij Voermans in goede handen, weet het dankbare volk. Soms echter lukt het blijkbaar niet een student ’te beschaven’ en dan mogen alle registers worden opgetrokken om je misnoegen te uiten. Zoals Voermans deed tegen Raisa Blommestijn. Inmiddels heeft Voermans zijn beledigende tweets verwijderd en een soort excuus aangeboden, maar toch.

     

    Institutioneel racisme

    Natuurlijk is bovenstaande sterk overtrokken, maar het fijne van stijlfiguren is dat je juist door overdrijving het belachelijke ervan zichtbaar kunt maken. Helaas staat het niet zover van de werkelijkheid af en dat stemt mistroostig. In de Verenigde Staten, maar inmiddels ook naar Europa overgewaaid, wordt door academici, journalisten en politici beweerd dat het land ‘institutioneel racistisch’ is. Standbeelden die herinnerden aan de Trans-Atlantische slavernij of kolonialisme werden van de sokkel getrokken, sporters knielden voor aanvang van een wedstrijd neer om onderdanigheid aan de nazaten van tot slaaf gemaakten uit te beelden of solidariteit te tonen met de BLM-beweging. Witte privileges moesten aan de kaak worden gesteld, er moesten herstelbetalingen komen voor de Trans-Atlantische slavernij, kortom, het debat was luid, het was fel en overal.

    Nou komt mijn familie uit Suriname en zodra het woord ‘beschaven’ valt, krijg ik een heel hoog spiegeltjes-kraaltjes-gevoel daarbij. De moral high ground van de beschavingen die de wereld over trokken om anderen fatsoen bij te brengen, maar daarbij kolonies stichtten, mensen tot slaaf maakten en dit rechtvaardigden omdat zij zichzelf superieur waanden. Laat dit, het kolonialisme, nu precies zijn waartegen deze fatsoenlijke mensen altijd ageren, maar hun eigen houding ten aanzien van andersdenkenden geeft te denken.

     

    Uncle Tom

    Toen bijvoorbeeld het Amerikaanse Hooggerechtshof besloot de uitspraak Roe vs. Wade terug te draaien en abortus niet meer in de Federale grondwet was verzekerd, mochten alle remmen los op de enige zwarte opperrechter, Clarence Thomas. Hij werd een ‘dumb field N…’ genoemd – het zogenaamde N-woord werd niet meer geschuwd – , een coon, een Uncle Tom (en de variant daarop Uncle Clarence) naar het hoofdpersonage uit De Negerhut van Oom Tom van Beecher-Stowe.

    De mensen die hem uitjouwden waren nu juist niet de deplorables, maar de racistische drek kwam met name vanuit progressieve hoek. Hier op OpinieZ schreef ik reeds eerder, ook toen over de haat richting Eva Vlaardingerbroek, dat het idee leeft dat vrouwenrechten, lhbtq-rechten, de rechten van minderheden en mensen met een beperking het beste worden verdedigd door progressieve partijen. Het masker van beschaving valt zodra een vrouw, een homoseksueel of iemand anders uit een zogenaamde groep van ‘onderdrukten’ zelfstandig meent te mogen nadenken of eigen (lees: andere) afwegingen maakt.

     

    Verdachtmaking

    De echte racist, mysogynist of homohater laat ineens het ware gezicht zien. D66 dat altijd de mond vol heeft over vrouwenrechten, stopte een klacht over seksueel grensoverschrijdend gedrag in de doofpot. Joe Biden meende dat Afro-Amerikanen die niet op de Democratische Partij stemden ‘niet zwart’ waren. Klaver van GroenLinks karakteriseerde de woorden van collega-Kamerlid Van der Plas als ‘vergif.’ Voorbeelden te over van mensen die woorden als fatsoen en respect steeds gebruiken om anderen recht op spreken te ontnemen of verdacht te maken, maar zelf alle remmen losgooien op het moment dat een andersdenkende ineens een podium krijgt, of neemt.

     

    Dun laagje vernis

    Het zogenaamde opkomen voor kwetsbare minderheden is een dun laagje vernis. Er is slechts het minzaam neerkijken op minder bedeelden, die enkel als decoratief beeldmateriaal dienen om de fatsoenlijke inborst van henzelf te illustreren. Het gaat om symbolisme, beeldvorming en niet om de oprechte wil dat minderheden zich emanciperen zodat zij zich niet langer gemarginaliseerd voelen.

    Dit symbolisme, deze beeldvorming, kweekt maar één ding en dat is oneindige afhankelijkheid van minderheden die zich telkens loyaal moeten tonen. Wie dat niet doet, krijgt een enorme lading onsmakelijke, vileine insinuaties en beschuldigingen te verwerken. Ook dat dient maar één doel: het toont anderen die wellicht afvallig zouden willen worden dat dit niet zal worden geduld. Daar is niets fatsoenlijks aan, het is simpelweg het in stand houden van de pikorde. Met een nieuwe bestuurscultuur, beschaafde omgangsvormen of tolerantie heeft het niets te maken.

     

    Beroep op ‘de’ wetenschap

    Gebruik ik zelf woorden als omvolking of Nieuwe Wereld Orde? Nee. Ik geloof er ook niet in. Dat is ook volstrekt onbelangrijk in deze discussie. Je mag er namelijk wel in geloven en je mag kritische vragen stellen of domme, wat mij betreft, maar houd op voor te wenden dat er zoiets als DE wetenschap bestaat die één homogene, allesomvattende en vaststaande realiteit zou inhouden. Wetenschappers verschillen met elkaar van mening, interpreteren feiten anders, trekken andere conclusies gebaseerd op wat op dat moment bekend is en, net als topsporters, maken zij juist op die manier elkaar sterker, dagen zij elkaar uit nog beter beslagen ten ijs te komen.

     

    Spreekverbod

    Geen tegenspraak dulden, autoritair of hautain alles wat een ander zegt direct verdacht maken en de ander gebrek aan fatsoen verwijten zodat je niet hoeft te luisteren en met elkaar te praten, zou echter elke wetenschapper, politicus of bestuurder onwaardig moeten zijn. Het is zeer triest dat een rapport onlangs concludeerde dat steeds meer jonge studenten vinden dat strenge restricties op de vrijheid van meningsuiting wenselijk zijn. Meer dan 40% van de studenten gaf aan dat sprekers die ‘kwetsende’ dingen zeiden, een spreekverbod op de universiteit moesten krijgen. Bijna 40% vindt dat docenten ontslagen moeten worden wanneer hun lesmateriaal ‘beledigend’ of ‘kwetsend’ is en maar liefst 86% van de ondervraagden vindt dat trigger warnings een goed idee zijn. Dat is de grimmige sfeer waarin wij beland zijn, sommige studenten zijn nog fanatieker in de leer dan hun docenten.

    Wanneer je mensen marginaliseert omdat zij de verkeerde mening hebben, hun woordvoerders de mond snoert vanwege zogenaamd gebrek aan fatsoen, zal de vlam op een gegeven moment in de pan slaan. Wij hebben leiders nodig die hun ego opzij kunnen zetten en iedereen in z’n waarde laten, niet nog meer hoogopgeleide lakeien die dictatuur verheerlijken.







    1 reacties :

    Anoniem zei

    Goed stuk, helemaal mee eens

    Een reactie posten