De terechte opstand tegen het draconische stikstofbeleid

Datum:
  • zondag 10 juli 2022
  • in
  • Categorie: , , , ,
  • Losgezongen kabinet pusht papieren werkelijkheid

    Titelfoto bij artikel De terechte opstand tegen het draconische stikstofbeleid Alma van hees opiniez

    Foto

    De boerenprotesten gaan onverminderd door en overal woedt de discussie over het draconische stikstofbeleid. Gesjoemel met cijfers en kaarten en eindeloos gereken met modellen over ‘de stikstofruimte’ beginnen zo langzamerhand absurdistisch te worden. Een papieren werkelijkheid, gedreven door idealen en dogma’s, overheerst de echte wereld waardoor de woede in de samenleving groeit. De arrogante en onaantastbare houding van het kabinet, dat zich vooralsnog nergens iets van aantrekt, zal dit alleen maar verergeren, schrijft Alma van Hees. 

    Deze week ontving de Tweede Kamer een brief met de plannen van VVD-minister voor Langdurige Zorg, Conny Helder, om de ouderenzorg te vernieuwen (lees: bezuinigen). Minder douchen, beeldbellen in plaats van huisbezoek en als we incontinente bejaarden nu voorzien van een sensor in hun luier, die aangeeft wanneer die moet worden verschoond. Geweldig idee, waarom hebben we daar niet eerder aan gedacht? En het kabinet liet weten een extern bureau ingehuurd te hebben om het verschil tussen groente en fruit te bepalen, met het oog op de beloofde btw-verlaging.

     

    Remkes

    Dit waren natuurlijk onderwerpen van véél groter belang dan de voortdurende protesten van boeren en vissers, gesteund door burgers. Protesten, waarover pas over zes weken met de boeren gesproken gaat worden onder leiding van superbemiddelaar Remkes, die nota bene de architect is van het gewraakte beleid. Maar de doelstellingen van het stikstofbeleid liggen vast en dat blijft zo. Streven naar beter begrip van elkaar is echter heel wat waard en het beleid zal vast van regeringszijde nog eens heel goed worden ‘uitgelegd’. De boeren zien dit overleg al bij voorbaat niet zitten. Geef ze eens ongelijk.

     

    Doorgedrukt

    Nog eens goed uitleggen dat nu net gedaan wordt alsof een recente beleidsbrief van het kabinet al de status van wet heeft, in welke bochten moet je je dan wringen? Pieter Omtzigt stelde hierover en aanverwante zaken onlangs een serie vragen, die inmiddels beantwoord zijn.

    De veelbesproken stikstofkaart is dus niet afdwingbaar, want heeft geen wettelijke basis. Die wordt volgens de planning pas volgend jaar gelegd, tenminste als beide Kamers ermee instemmen. Op die instemming wordt alvast een voorschot genomen en alle voorbereidingen gaan gewoon door. Pas in 2023 komt er een behoorlijke begroting, een uitvoeringstoets en serieuze inspraak, zo antwoordt het kabinet. Dat kan dus gewoon, gewenst beleid zonder wettelijke basis doorzetten en democratische procedures terzijde schuiven.

     

    Stikstofkaart vol fouten

    Dan die stikstofkaart. Daarover is al het nodige te doen geweest. Hoe kan het ongerepte Vlieland – zonder auto’s en industrie – stikstof reduceren? Moet het hele eiland dan maar een stukje verder de Noordzee in worden gesleept? En kloppen de gegevens wel waarop deze kaart is gebaseerd?

    Kloppen trouwens ook de tellingen van de aantallen dieren in de veeteelt wel? Wouter Aukema, die emissiedata onderzoekt en analyseert, stuitte op een boerderij in Vlagtwedde die voor 600 koeien in de database voor ammoniakuitstoot stond, maar er nooit meer dan 170 had en inmiddels geen enkele koe meer houdt. Zomaar een enkel foutje?

     

    Onjuiste beeldvorming

    Ook een verkeerde staltypering, wat nogal wat uitmaakt voor de uitstoot van ammoniak, is geen uitzondering. En hoe kan het dat er veeteeltbedrijven op de lijst staan met een zeer grote uitstoot, die bij deskundigen ter plaatse totaal niet bekend zijn? Dit is al in april van dit jaar aangekaart, toen stikstofminister Christianne van der Wal haar (herziene, want foutieve) stikstofkaart presenteerde. Adviseur Ruimtelijke Ordening en Milieu, Sjaak van Schaik van Westreenen Adviseurs, stelt bij controle van top 100-deelnemers, meest agrarische bedrijven, dat “de lijst dan ook bedoeld lijkt voor (onjuiste) maatschappelijke beeldvorming en het creëren van politiek draagkracht om de veehouderij uit te kopen.”

    Hoe zit het verder met de stikstofcijfers van Lelystad Airport, waar het OM nu een strafrechtelijk onderzoek is gestart omdat vermoed wordt dat die cijfers met het oog op de uitbreiding te gunstig zijn voorgesteld? Of met de uitstoot van schepen op onze Noordzee, die hun motoren lijken uit te zetten zodra ze Nederlandse wateren binnen varen? Als je de zee- en luchtvaart uit de wind houdt, stijgt het aandeel van de landbouw en veeteelt in verhouding vanzelf en lijken die laatsten de grote vervuilers…

     

    Weg met de veeteelt

    Weg met de veeteelt dus, ook al is de uitstoot van stikstof en fosfaat al jaren dalende en bevinden die zich royaal onder de door de EU vastgestelde plafonds. Ook al boeren ze kleinschalig en zo verantwoord dat dat nauwelijks te verbeteren is. Dit bedrijf in Barneveld stopt met het houden van scharrelkippen die een geweldig buitenleven hebben. Want bioboeren zijn evenmin veilig. Biologische boerin Sandra: “Ik boer biologisch, extensief en natuurinclusief, dichte stalvloer, vaste mest en moet 95% reduceren. Is er al een idee hoe dat moet? Ik denk graag wat vooruit.”

    Van der Wal verwelkomde de alternatieve plannen van de Groenboeren echter van harte. Maar het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde er vorig jaar al voor dat ons stikstofbeleid ervoor zorgt, dat er in grote delen van Nederland helemaal geen veehouderij of akkerbouw meer mogelijk is. Ook geen biologische, kringloop, extensieve, natuurinclusieve of hoog technologische emissie-arme landbouw. Het enthousiasme van Van der Wal voor dit ‘duurzame’ initiatief is dus geveinsd en leugenachtig. Plannen waar trouwens wel flink wat geld bij moet en die tot minder opbrengsten en hogere prijzen leiden. Frans Timmersmans met zijn Farm to Fork-strategie is hiervan een groot voorstander, maar hij zwijgt liever over de enorme nadelen die aan dit utopische plan verbonden zijn.

     

    Eén gram stikstof teveel

    Wat kan er eigenlijk nog wél met ons stikstofbeleid? Nou, niet veel. In Waalwijk is een plan ontworpen voor verbetering van de infrastructuur, ook ecologisch: groene gebieden met elkaar verbinden. Helaas is er één klein probleem: de stikstofdepositie bij een overwoekerd vennetje overschrijdt de norm met één gram per jaar en daar is nog geen oplossing voor gevonden.

     

    Eén gram teveel stikstofneerslag per jaar. Laat dat even tot u doordringen. Eén gram. Dat is helemaal niet meetbaar. En dat is dus ook helemaal niet gemeten, maar rolt uit de modellen die voor deze berekeningen worden gebruikt. Want we zijn een land van boekhouders geworden voor wie de sommetjes moeten kloppen, liefst tot twee decimalen achter de komma.

    Het RIVM blinkt in het laatste uit. “Dat er mogelijk van wetenschappelijke fraude en politieke oplichting sprake is, blijkt echter vooral uit de presentatie van de cijfers. Veel belangrijker voor een professionele Bullshitdetector, is dat het RIVM stikstofemissies TOT DE GRAM NAUWKEURIG zegt te kunnen opgeven, twee cijfers achter de komma. Dat veronderstelt een wetenschappelijke precisie en accuratesse die in de praktijk bij metingen nooit kan bestaan,” stelt Rypke Zeilmaker, wetenschapsjournalist en fotograaf, vast.

     

    ‘Kwetsbare natuur’

    Waar komt die obsessie met stikstof toch vandaan? Al heel lang bestaan er zorgen over overbemesting in de natuur, waardoor bepaalde biotopen die juist gebaat zijn bij schrale grond dreigden te verdwijnen. Dat heeft al tot heel veel maatregelen in landbouw en veeteelt geleid, die een gestage en forse afname van uitstoot tot gevolg hebben gehad. Er zijn verder Natura 2000-gebieden aangewezen, kwetsbare natuur waar het niet goed mee ging. Een sympathiek streven. Alleen: wat is kwetsbare natuur? Is dat ‘oude’ natuur op schrale grond, waar dus vanzelfsprekend geen boer ooit aan de slag ging? En waarom was die natuur kwetsbaar (geworden): vanwege verschraling door slecht landbeheer, uitputting van de grond, bomenkap of verkeerde afwatering?

    Natuurlijk hebben moerasgebiedjes hun charme en bijzondere planten, maar is het zonder meer een goed idee om zo’n indertijd drooggelegd moerasgebied, waar omheen nu veel mensen wonen, weer tot moeras terug te toveren, inclusief de daarbij behorende enorme muggenpopulaties?

    Hoe dan ook, Nederlandse ecologen zijn heel enthousiast aan de slag gegaan met het aanwijzen van Natura 2000-gebieden, tot een totaal van 162. Heel veel kleine stukjes grond dus, verspreid over ons dichtbevolkte land. Iets te enthousiast, want niet alleen werd ‘kwetsbare natuur’ aangewezen, maar ook terreinen waarop men die kwetsbare natuur wilde gaan máken. Zelfs de VVD sloeg indertijd al alarm en signaleerde toekomstige problemen, maar helaas zitten we aan al die Natura 2000-gebieden vast, volgens de regels van Brussel.

    En nu moet voor zo’n Natura 2000-gebied, soms maar een voetbalveldje groot, de landbouw in de omgeving wijken, want ja, die stikstofneerslag hè, dat kan echt niet. Eigenlijk moeten al die Natura 2000-gebieden met een groot zeil worden overspannen om ze te beschermen tegen ganzenpoep die zomaar uit de lucht kan vallen, laat staan als zo’n populatie daar neerstrijkt. Dat hebben biologen al eens helemaal uitgerekend: hoe vaak en hoeveel een gans poept en wat daar allemaal voor kwalijke emissies in zitten. Onmiddellijk zijn dan de kritische depositiewaarden overschreden.

     

    Papieren werkelijkheid

    Zo zijn we langzamerhand beland in een papieren werkelijkheid, vol sommetjes en modellen, die bij voorkeur losgelaten worden op niet-favoriete actoren om hen tot aanpassing of zelfs verdwijnen te dwingen. Dat alles heet vanzelfsprekend ‘wetenschappelijke onderbouwing’. Alleen worden de schijnwerpers van wetenschappelijk onderzoek bij voorkeur gericht op ‘de tegenstander’ om die vervolgens met ‘feiten’ om de oren te kunnen slaan.

    Wat nog makkelijker is dan gesjoemel met cijfers of eenzijdige weergave daarvan, is op papier voor je lievelingshobby vastleggen dat er weliswaar uitstoot is, maar dat die boekhoudkundig gezien eigenlijk ‘klimaatneutraal’ is. Deze truc is bij biomassacentrales uitgehaald voor de CO2-uitstoot, die dus niet behoeft te worden meegeteld. Behalve CO2 stoten die bomenverbranders nog heel veel meer uit: een biomassacentrale stoot meer ammoniak uit dan 400 boerenbedrijven. Omdat nu inmiddels voor iedereen wel duidelijk is dat bomen verbranden in biomassacentrales een hele slechte en vervuilende zaak is, die bovendien het ‘klimaatprobleem’ juist verergert, zou je verwachten dat die monsters zo snel mogelijk worden opgedoekt. Maar niets is minder waar: Frans Timmermans schakelt juist een tandje hoger. Tot zover de enorme zorgen over de ‘opwarming van het klimaat’.

     

    Landjepik

    Ondertussen moeten wij oprecht blijven geloven in het (klimaat- en) stikstofbeleid van ons kabinet en de goede doelen die daarmee worden nagestreefd. Dat mag ook wel wat kosten. Want het is allemaal wetenschappelijk bewezen. U wilt toch geen wetenschaps-, klimaat- of stikstofontkenner zijn? En het gaat helemaal niet om het verjagen van boeren om vervolgens hun grond te kunnen gaan gebruiken voor huizen voor mensen, toch? Ook al hebben Rutte en Van der Wal dat overduidelijk meegedeeld.

     

    Een boer in Stroe die al meermalen was gevraagd te stoppen met boeren stelde tenslotte voor om zijn koeien weg te doen, maar zijn grond te behouden voor andere doeleinden. Helaas, dat was nou net niet de bedoeling…

     

    Groeiende woede

    Het ‘stikstofdossier’ lekt aan alle kanten en de regering slaagt er niet in om ons te overtuigen van de noodzaak en redelijkheid van de draconische maatregelen, die bovendien nog eens ondemocratisch worden doorgedrukt. Het kabinet kan hopen op het doodbloeden van de boerenprotesten door overleg met hen zo lang mogelijk uit te stellen. Ook al mocht dat gebeuren, mede omdat het publiek moe van alle ongemak en onrust wordt: de woede zal daarmee niet verdwijnen.

    Eerder zal de verontwaardiging groeien naarmate de regering zich steeds onaantastbaarder en arroganter opstelt en noodgedwongen haar toevlucht zoekt tot list, bedrog en dwang. Want een meerderheid van de bevolking steunt het klimaat- en stikstofbeleid niet.








    0 reacties :

    Een reactie posten