Build Back Better? Yes please!

Datum:
  • zondag 20 februari 2022
  • in
  • Categorie: ,
  •  

    Een stichtelijke oproep tot het slaan van bruggen


    20-2-2022


    Onze samenleving moet weer worden opgebouwd na de coronacrisis, en het liefst beter. Maar hoe doen we dat? De verdeeldheid is groot en de onderlinge verbondenheid klein. Toch zijn er hoopvolle tekens over bruggen die tussen verschillende groepen geslagen worden en handen die worden uitgestoken. Neem ze aan en durf elkaar weer te vertrouwen, bepleit Ines van Bokhoven.

    OkƩ, ik ga een beetje stichtelijk doen nu. Het is er tijd voor: laten we het eens hebben over hoe dingen beter kunnen.

    Want we zijn er nog lang niet. Het onmenselijke 2G-plan mag dan van tafel zijn, het kabinet houdt toch liever 3G in de ‘ijskast’ en het idee van vaccinatieplicht, middels Europese reispassen en andere digitale controle, hangt ook nog nevelig in de lucht. We zuchten nog steeds onder een kabinet dat er niet hoort te zitten na de schade die men heeft aangericht – en het ziet er naar uit dat er nog meer schade gemaakt gaat worden. Er valt nog veel te bevechten en het is een simpel feit dat met hoe meer je dat doet, hoe groter je kansen zijn. We moeten werk gaan maken van het besef dat we verdeeld zijn tot op het bot, en dat we elkaar hard nodig (gaan) hebben in de nabije toekomst. Nu eigenlijk al.

     

    Zorgen

    Als er Ć©Ć©n ding positief is geweest aan deze coronacrisis, dan is het wel het feit dat er zowaar wat gaten tussen links en rechts gedicht leken te worden. Aan beide kanten zijn er genoeg mensen te vinden die zich diep zorgen maken over waar we naartoe gaan nu onze democratie zo zwaar onder druk staat en onze overheden steeds meer ongecontroleerde macht naar zich toetrekken. Door die zorgen lijken ze elkaar te vinden, op de demonstraties, op sociale media, overal eigenlijk. Hoe mooi is dat?

    Het is tijd om na te denken over hernieuwde samenwerking, over de beginselen van democratie, over hoe het beter kan met onze wereld. En we zijn het er allemaal wel over eens: er valt heel wat te verbeteren. De vraag is elke keer weer: wat is belangrijk, waarom is het belangrijk, en voor wie is het belangrijk?

     

    Luisteren

    In een democratie loopt dat soort zaken wild uiteen, en zeker als we het over miljoenen mensen hebben die die democratie vormen. Goed luisteren is dus het devies, zou je denken. Empathisch en kalm naar elkaar luisteren, en vooral op zoek gaan naar de overeenkomsten, want op die stukjes neutrale grond kan altijd iets bereikt worden.

    Het klinkt zo simpel, maar het blijkt nog een hele klus te zijn. Emoties spelen uiteindelijk elke keer weer een grotere rol dan ons verstand, al maken we onszelf graag het tegendeel wijs. Alleen al de roep om tribunalen voor de verantwoordelijken van wat ons is aangedaan is luid, en ik begrijp het sentiment, maar ik vraag me af wat er de meerwaarde van gaat zijn. Begrijp me goed: verantwoordelijken moeten geconfronteerd worden met consequenties, incompetente mensen verwijderd van hun invloedrijke plekken en als er sprake is van strafbaar gedrag ben ik geen tegenstander van een rechtszaak. Maar de schreeuw om tribunalen smaakt naar wraak – en ik denk dat we echt eens anders moeten gaan denken, als we zeggen zo van ons land en onze wereld te houden.

     

    Zondebok

    Ik kijk hierbij evengoed naar mezelf. Ik ben ook maar een mens, en verre van heilig, maar ook mijn kwaadheid zit vaak mijn empathie in de weg. Zie mijn TL op Twitter: ik kan nogal blaffen. Want jongens, wat ben ik kwaad. En wat hebben we allemaal een hoop redenen om kwaad te zijn. Ik ben de laatste om dat te ontkennen.

    En ik weet het wel: veel van ons horen tot een groep die al veel langer dan de covidcrisis wordt gemarginaliseerd. Wordt uitgescholden. Wordt verdacht of belachelijk gemaakt. Niet gerepresenteerd in de media en steeds minder in de politiek. De eeuwige zondebok. Ik weet het – sommigen van ons hebben echt alle reden om geen zin meer te hebben in begrip opbrengen en nog meer te moeten luisteren. Ik snap dat heel erg goed.

     

    Verdraagzaamheid

    Maar wat heeft het voor zin om kwaad te blijven? Als deze crisis straks voorbij is zal er veel rommel op te ruimen zijn, er zullen veel vragen beantwoord moeten worden, er zal flink samengewerkt moeten worden. Het is niet anders. Sterker nog: het is belangrijk, willen we onze wereld en ons land weer een beetje leuk maken. ‘Verdraagzaamheid’ is toch echt een sleutelwoord.

    Ik zie stukken meer nut in het elkaar eens de hand toereiken. Heus waar. Hoe moeilijk dat ook lijkt, en misschien zelfs ook is. Het is heel gemakkelijk om, bijvoorbeeld, Luyendijks ‘Zeven Vinkjes’ weg te zetten als egocentrisch bubbel-gezanik van een blanke geprivilegieerde man, en er zijn daarvoor ook hele goeie argumenten te bedenken. Maar je kunt het ook bekijken als een eerste stap op een weg die mensen als Luyendijk al veel eerder in hadden moeten slaan – beter ten halve gekeerd en zo, toch? Als een voorzichtig uitgestoken hand. Waarom zouden we die niet aannemen, misschien zelfs even voorzichtig als hij ‘m uitsteekt, maar toch: aannemen?

     

    Verbonden

    Noem me een prekende dominee, noem me een naĆÆeve hippie, ik vind het best. Maar het is en blijft de kracht van elke samenleving: de mate waarin de deelnemers aan die samenleving zich met elkaar verbonden voelen. En in ons geval is de minimale mate van verbondenheid rampzalig, een recept voor nog veel meer problemen. We moeten er iets mee. Het is, opnieuw, niet anders.

    Het initiatief van Mona Keijzer et al, het ‘Onverdeeld Open’, vind ik iets prachtigs. De lijst van ondertekenaars en mede-initiatiefnemers is kleurrijk en divers. Zoals het platform De Vierde Golf, een linkse club van mensen die veel van de dingen die wij beu zijn, net zo hard beu zijn. En dan vooral de verdeling in ons land, de uitsluiting, het gebrek aan ruimte voor allerlei verschillende stemmen. Bekijk die website eens, zou ik zeggen, en denk eens na of het werkelijk onmogelijk is een brug te slaan naar deze mensen. Ik zie het als een positief initiatief, een uitgestoken hand, en ben er blij mee. Want we moeten straks verder met elkaar, als mensen. In al onze kleurrijkheid.

    Dialoog

    Ik zag op Twitter veel mensen achterdocht hebben vanwege Onverdeeld Open – omdat er bepaalde mensen bij betrokken zijn die ooit anders stemden, of een andere mening hadden, bij een verkeerde partij zaten, enfin… Ik meen het als ik zeg dat dit zinloos is. Het enige wat we kunnen doen, in het kader van ‘rommel opruimen’ en ons land beter opbouwen, is streven naar een open dialoog waarin dergelijke grieven uitgesproken en gehoord kunnen worden – maar dan wel wederzijds, en met geduld en inleving. Wraak is een lelijk ding dat zelden iets nuttigs voortbrengt. Durf eens te vertrouwen, zeg ik.

     

    Overeenkomsten

    Want ik denk dat, als we ons eens in elkaar verdiepen, we zullen ontdekken dat de overeenkomsten groter zijn dan de verschillen. De best wel linkse Marijn Poels had het daar een tijdje terug ook al over, in een mooi en inspirerend interview dat ik voor OpinieZ met hem had. Hoe hij in gesprek ging met PVV’ers en ontdekte dat die lui uiteindelijk precies hetzelfde wilden als hijzelf. En hoe de verschillen hoofdzakelijk zitten in hoe we daar moeten komen, maar niet in waar we naartoe willen: we willen allemaal een eerlijke, schone, veilige wereld, waarin we kansen krijgen om ons leven in te richten zoals we denken dat goed is, en onze kinderen gezond en gelukkig kunnen opgroeien.

     

    Begrijpen

    En onthoud: er is een verschil tussen ‘begrijpen’ en ‘begrip hebben’. Je kunt iets begrijpen en nog steeds afwijzen. Dat mag. Maar als we de moeite niet nemen om elkaar eens te begrijpen, om te snappen waarom sommige dingen voor de een niet belangrijk zijn en voor de ander een noodzaak, blijven we in dit rotland leven. Want als er een ding is wat ik zeker weet, dan is het wel het feit dat juist de machthebbers waar we zo graag vanaf willen garen spinnen bij de diepe verdeling in ons land. Het dient ze, het versterkt hun posities, en wij werken eraan mee door precies te doen wat ze willen: door kwaad te blijven en geen handen uit te steken of aan te nemen.

    Uiteindelijk zijn wij ons eigen land, onze eigen samenleving. Wij bepalen wat hier gebeurt. We kunnen er een toestand van maken met diepe kloven, haat en nijd, niets dan achterdocht en onproductieve stiltes tussen groepen die elkaar doodzwijgen – of we stappen over onze schaduwen heen en beseffen, heel volwassen, dat het ‘handen ineenslaan’ meer oplevert, voor iedereen.

    Ik hou het kort vandaag, anders wordt het nog echt een zeurpreek – maar ik vraag iedereen hier eens diep en eerlijk over na te denken. Er wacht nog een hoop toekomst op ons. Hoe willen we die inrichten?

    Over de auteur

    Ines van Bokhoven
    Ines van Bokhoven


    0 reacties :

    Een reactie posten